İşyerinde ve Site Girişinde Kamera ile İzleme KVKK'ya Nasıl Uygun Hale Getirilir?

KVKK m. 3'teki kişisel veri tanımı, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgiyi kapsar. Bir güvenlik kamerasının kaydettiği görüntü, kişinin yüzünü veya diğer ayırt edici özelliklerini gösteriyorsa, bu görüntü kişisel veridir. Bu nedenle kamera ile izleme faaliyeti yürüten her işyeri, site yönetimi veya mağaza, KVKK'nın veri sorumlusuna yüklediği yükümlülüklerle karşı karşıyadır.

KVKK m. 4, kişisel verilerin işlenmesinde işlendikleri amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma ilkesini öngörür. Kamera ile izleme bakımından bu ilke şu şekilde somutlaşır:

• kameraların yalnız güvenlik amacıyla gerekli olan alanları (giriş-çıkış noktaları, ortak alanlar, kasa bölgesi gibi) kapsaması,
• soyunma kabinleri, tuvaletler, dinlenme odaları gibi mahremiyet beklentisinin yüksek olduğu alanlara kamera yerleştirilmemesi,
• kameraların çözünürlük ve açı bakımından güvenlik amacını aşan ayrıntıyı (örneğin bilgisayar ekranındaki yazışmaları) kaydetmeyecek şekilde konumlandırılması,
• ses kaydı yapılıp yapılmayacağının ayrıca değerlendirilmesi; zira sesli kayıt, görüntü kaydına kıyasla daha müdahaleci kabul edilebilir.

Güvenlik ihtiyacının ötesine geçen, örneğin çalışan performansını denetlemek amacıyla kullanılan kameralar, orantılılık ilkesi bakımından ayrıca tartışmalı olabilir ve bu amacın aydınlatma metninde açıkça belirtilmesi gerekir.

KVKK m. 10 uyarınca, kamera ile izlemenin yapıldığı alanlara girmeden önce ilgili kişilerin bilgilendirilmesi zorunludur. Uygulamada bu, giriş noktalarına asılan "bu alan kamera ile izlenmektedir" ibareli tabelalar ve daha ayrıntılı bir aydınlatma metnine yönlendiren QR kod veya bilgilendirme panosu ile sağlanır.

Aydınlatma metninde en azından şu hususlar yer almalıdır:

• veri sorumlusunun kimliği,
• kamera ile izlemenin amacı (güvenlik, mal güvenliği vb.),
• görüntülerin saklama süresi,
• görüntülerin kimlere ve hangi hâllerde aktarılabileceği (örneğin adli makamlara),
• ilgili kişinin KVKK m. 11 kapsamındaki haklarını nasıl kullanabileceği.

Yalnız "kamera ile izlenmektesiniz" tabelası, tek başına yeterli bir aydınlatma sayılmayabilir; ayrıntılı bilgiye nasıl ulaşılacağının da gösterilmesi gerekir.

Kamera ile izleme, çoğu zaman açık rızaya değil, veri sorumlusunun meşru menfaati (mal ve can güvenliğinin sağlanması) kapsamında değerlendirilir. Kamu alanına açık, herkesin girip çıktığı yerlerde her ziyaretçiden ayrı ayrı açık rıza alınması pratik olarak mümkün değildir; bu nedenle burada belirleyici olan, KVKK m. 5'teki meşru menfaat dengesinin gözetilmesi ve orantılılık ilkesine uyulmasıdır.

Buna karşılık işyerinde çalışanların sürekli ve ayrıntılı biçimde izlenmesi, özellikle performans değerlendirmesi gibi ek amaçlarla birleştiğinde, işverenin meşru menfaati ile çalışanın özel hayatının gizliliği arasındaki dengenin daha dikkatli kurulmasını gerektirir.

Kamera kayıtları için tek bir yasal saklama süresi öngörülmemiştir; süre, izlemenin amacına göre belirlenmelidir. Uygulamada güvenlik amaçlı kayıtlar için makul kabul edilen süreler, genellikle olası bir olayın fark edilip incelenebileceği kısa bir zaman dilimiyle sınırlı tutulmaktadır. Kayıtların gerekçesiz biçimde uzun süre saklanması, hem KVKK m. 4'teki ölçülülük ilkesine hem de KVKK m. 7'deki imha yükümlülüğüne aykırılık oluşturabilir.

Bir olay (hırsızlık, kaza, anlaşmazlık) meydana geldiğinde, o olaya ilişkin kayıt, ilgili sürecin (soruşturma, dava) sonuçlanmasına kadar ayrıca saklanabilir; ancak bu istisnai saklama, ilgili olayla sınırlı tutulmalıdır.

Kamera kayıtları, kural olarak yalnız yetkili kişiler (güvenlik personeli, yöneticiler) tarafından erişilebilir olmalıdır. Kayıtların adli makamlara (kolluk, savcılık, mahkeme) usulüne uygun talep üzerine verilmesi mümkündür. Ancak kayıtların sosyal medyada paylaşılması, ilgisiz üçüncü kişilere gösterilmesi veya iş ilişkisi dışında bir amaçla kullanılması, KVKK'ya aykırılık oluşturabileceği gibi, kişilik haklarının ihlali nedeniyle ayrıca hukuki ve cezai sorumluluk da doğurabilir.

Kamera ile izlenen kişi, KVKK m. 11 kapsamında veri sorumlusuna başvurarak:

• kendisine ait görüntülerin işlenip işlenmediğini öğrenme,
• işleme amacını ve amaca uygun kullanılıp kullanılmadığını öğrenme,
• yurt içinde veya yurt dışında kayıtların aktarıldığı üçüncü kişileri bilme,
• hukuka aykırı işlenmişse silinmesini veya yok edilmesini isteme

haklarını kullanabilir. Bununla birlikte kamera kaydında yalnız başvuru sahibi değil, başka kişilerin de görüntüsü bulunabileceğinden, veri sorumlusunun bu talebi karşılarken diğer kişilerin haklarını da (görüntülerin bulanıklaştırılması gibi teknik yöntemlerle) gözetmesi gerekebilir.

Apartman ve site yönetimlerinde kurulan kameralar bakımından da aynı ilkeler geçerlidir. Yönetim, kat maliklerinin ortak kararıyla kamera sistemi kurabilir; ancak bu kararın kamera kayıtlarına kimlerin, hangi amaçla erişebileceğini de belirlemesi önerilir. Kayıtların yalnız yönetici veya görevlendirilen kişi tarafından, belirli bir amaçla (güvenlik olayının araştırılması) izlenmesi, kayıtların keyfi biçimde izlenmesinin önüne geçer.

KVKK m. 12 uyarınca kamera kayıtlarının depolandığı sistemlerin de yeterli güvenlik düzeyine sahip olması gerekir. Uygulamada bu, kayıt sunucusuna erişimin şifre ve yetkilendirme ile sınırlandırılması, kayıtların şifrelenerek saklanması, uzaktan erişim loglarının tutulması ve kayıt cihazlarının güncel yazılımla çalıştırılması gibi tedbirleri kapsar. Varsayılan (fabrika ayarı) şifrelerle çalışan kamera sistemleri, yetkisiz erişime karşı özellikle savunmasızdır ve bu durum bir veri ihlaline yol açtığında veri sorumlusunun kusuru ağır değerlendirilebilir.

Bazı güvenlik kamerası sistemleri, kayıtların mobil bir uygulama üzerinden uzaktan izlenmesine imkân tanır. Bu tür sistemlerde verinin bir bulut sunucusuna aktarılıp aktarılmadığı, aktarılıyorsa sunucunun hangi ülkede bulunduğu ayrıca değerlendirilmelidir; sunucu yurt dışındaysa kişisel verilerin yurt dışına aktarımı rejimi de devreye girebilir.

• Kamera izleme alanına ilişkin aydınlatma tabelası veya metni bulundurmamak,
• soyunma kabini, tuvalet gibi mahremiyet beklentisi yüksek alanlara kamera yerleştirmek,
• kayıtları gerekçesiz biçimde uzun süre saklamak,
• kayıtları sosyal medyada veya ilgisiz kişilerle paylaşmak,
• çalışan performansını izlemek amacıyla kullanılan kameraları yalnız "güvenlik" olarak açıklamak,
• kayıtlara erişim yetkisini sınırlamamak ve erişim kaydı tutmamak.

Kamera ile izleme, güvenlik ihtiyacı ile kişisel verilerin korunması arasındaki dengenin en somut biçimde kurulması gereken alanlardan biridir. Kameraların yerleşimi, aydınlatma metinlerinin hazırlanması, saklama sürelerinin belirlenmesi ve erişim yetkilerinin sınırlandırılması, hem KVKK uyumu hem de olası bir uyuşmazlıkta kayıtların hukuka uygun delil olarak kullanılabilmesi açısından önemlidir.

İşyeri, mağaza veya site kamera sisteminizin KVKK'ya uygunluğunun değerlendirilmesi ve aydınlatma metinlerinin hazırlanması için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.