İstinaf Mahkemesi Kararından Sonra Temyiz Hakkı

Üç dereceli sistemde Yargıtay’ın denetlediği karar, kural olarak bölge adliye mahkemesi kararıdır. İlk derece mahkemesi kararı doğrudan temyiz edilemez. Önce süresinde ve usulüne uygun istinaf başvurusu yapılmalı; ardından BAM kararının temyize açık olması hâlinde Yargıtay’a başvurulmalıdır.

BAM, istinaf başvurusunu usulden veya esastan reddedebilir; ilk derece kararını kaldırıp yeniden hüküm kurabilir ya da kanunda öngörülen başka kararları verebilir. Temyiz incelemesinin kapsamı bu kararın niteliğine göre değişir.

HMK m. 361 uyarınca temyiz süresi, bölge adliye mahkemesi kararının usulüne uygun tebliğinden itibaren iki haftadır. Süre kararın öğrenilmesiyle değil, kural olarak tebliğle başlar. Elektronik tebligatta tebliğ tarihi, 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun elektronik tebligata ilişkin hükümlerine göre belirlenir.

Süre içinde bölge adliye mahkemesine verilecek temyiz dilekçesinde kararın hangi sebeplerle hukuka aykırı olduğu açıkça gösterilmelidir. Harç ve giderlerin eksik yatırılması hâlinde kanundaki tamamlama usulü uygulanabilir; ancak başvurunun süresinde yapılmış olması gerekir.

HMK m. 362’deki parasal sınırlar HMK Ek m. 1 uyarınca her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. 2026 yılı için genel temyiz kesinlik sınırı 682.000 TL’dir. Bin Türk lirasını aşmayan kısımlar dikkate alınmadığından yeniden değerleme hesabı bu şekilde uygulanır.

Ancak hangi yılın sınırının esas alınacağı ayrıca önemlidir. 4 Haziran 2025’te yayımlanan 7550 sayılı Kanunla değiştirilen HMK Ek m. 1/2 uyarınca, HMK m. 341, 362 ve 369’daki parasal sınırların uygulanmasında davanın açıldığı tarihteki miktar esas alınır. Bu nedenle 2026 yılında verilen her BAM kararı için otomatik olarak 682.000 TL sınırı uygulanmaz; dava tarihindeki sınır belirlenmelidir.

Buna ek olarak Anayasa Mahkemesi, 26 Şubat 2026 tarihli E. 2026/49, K. 2026/48 sayılı kararıyla HMK m. 362/1-a’daki temyiz yasağını, istinaf başvurusunun kısmen veya tamamen kabul edildiği hâller yönünden iptal etmiştir. Karar 21 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Bu tarihten itibaren BAM’ın ilk derece kararını kaldırarak veya düzelterek yeni bir esas hükmü kurduğu hâllerde, uyuşmazlık parasal sınırın altında kalsa dahi sırf m. 362/1-a gerekçesiyle temyiz yolu kapatılamaz. Parasal sınır, istinaf başvurusunun reddedildiği veya iptal kapsamı dışında kalan kararlar bakımından önemini korur.

HMK m. 362, belirli kararları kesin sayar. Parasal sınır altında kalan malvarlığı davalarına ilişkin kararların yanında, kanunda kategorik olarak kesin olduğu belirtilen bazı BAM kararları da temyiz edilemez. Ayrıca özel kanunlar farklı kesinlik veya kanun yolu hükümleri öngörebilir.

Uyuşmazlığın değeri belirlenirken yalnızca dava dilekçesindeki ilk tutara bakılması her zaman yeterli değildir. Kabul ve ret miktarı, tarafın temyizdeki hukuki yararı, birleşen davalar, faiz ve fer’î taleplerin durumu ayrı ayrı incelenmelidir.

Kural olarak ilk derece kararını istinaf etmeyen taraf, karşı tarafın istinaf başvurusunun reddine ilişkin BAM kararını temyiz ederek atladığı istinaf aşamasını telafi edemez. İlk derece kararı yönünden karşı taraf lehine usulî kazanılmış hak ve başvuran bakımından hukuki yarar sorunu doğar.

Buna karşılık BAM, ilk derece kararını kaldırarak istinaf etmeyen taraf aleyhine yeni bir hüküm kurmuşsa bu kişi yeni hükmü temyiz edebilir. Çünkü temyize konu edilen, ilk derece kararının dokunulmayan kısmı değil, BAM’ın doğrudan yarattığı yeni aleyhe sonuçtur.

Yargıtay’ın güncel kararlarında da bu ayrım korunmaktadır. Bu nedenle “istinaf etmedim, fakat karşı taraf temyiz etti; ben de katılma yoluyla her hususu temyiz ederim” yaklaşımı güvenli değildir.

HMK m. 366’nın yollamasıyla istinafa ilişkin bazı hükümler temyizde de uygulanır. Karşı tarafın süresinde temyiz başvurusu varsa, cevap süresi içinde katılma yoluyla temyiz gündeme gelebilir. Ancak asıl temyiz başvurusunun usulden geçersiz olması veya katılan tarafın hukuki yararının bulunmaması hâlinde katılma başvurusu da sonuç doğurmayabilir.

Katılma yoluyla temyiz, hiç istinaf edilmemiş ve BAM tarafından değiştirilmemiş bir ilk derece hükmünü dolaylı olarak denetime açan sınırsız bir yol değildir.

Temyiz, esas itibarıyla hukuka uygunluk denetimidir. Hukukun veya taraflar arasındaki sözleşmenin yanlış uygulanması, dava şartlarına aykırılık, hukuki dinlenilme hakkının ihlali, delillerin değerlendirilmesinde açık kanun hatası ve hükmün gerekçesizliği gibi sebepler ileri sürülebilir.

Yargıtay kural olarak yeni vakıa ve delil inceleyen bir derece mahkemesi değildir. Bu nedenle istinaf aşamasında ileri sürülmesi gereken olguların ilk kez temyizde sunulması çoğu durumda sonuç vermez.

Temyiz başvurusu, kural olarak hükmün icrasını kendiliğinden durdurmaz. Para veya teminat borcuna ilişkin ilamların icrasında, İİK m. 36 kapsamında icranın geri bırakılması talep edilebilir. Bunun için kanundaki teminat ve süre şartlarının yerine getirilmesi gerekir.

Aile hukuku, taşınmazın aynına ilişkin hükümler veya özel kanunlarda farklı icra etkileri bulunabilir. Her karar için otomatik bir durma sonucu varsayılmamalıdır.

En sık hatalar; iki haftalık süreyi karar tarihinden hesaplamak, güncel parasal sınırı dava tarihini dikkate almadan uygulamak, Anayasa Mahkemesinin 2026 tarihli iptal kararını gözden kaçırmak, istinaf edilmeyen hususları temyizde ilk kez ileri sürmek ve temyizin icrayı kendiliğinden durdurduğunu sanmaktır.

Temyiz hakkı yalnızca parasal sınıra bakılarak belirlenemez. Dava tarihi, BAM’ın istinafı reddedip reddetmediği veya kabul ederek yeni hüküm kurup kurmadığı, istinaf kapsamı, hukuki yarar ve özel kanun hükümleri birlikte incelenmelidir. 2025 değişikliği dava tarihini parasal sınır hesabında belirleyici hâle getirirken, 21 Mayıs 2026’da yayımlanan Anayasa Mahkemesi kararı BAM’ın kabul üzerine kurduğu yeni hükümler bakımından önemli bir istisna yaratmıştır.

Kanun yolu süresinin kaçırılması veya başvurunun yanlış kapsamda kurulması kararın kesinleşmesine yol açabilir. Somut kararınızın temyize açık olup olmadığının ve icranın geri bırakılması şartlarının değerlendirilmesi için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.