İstinaf Mahkemesi Kararından Sonra Temyiz Hakkı
· ≈5 dk okuma · Medeni Usul Hukuku
Bölge adliye mahkemesi kararlarının temyizi, iki haftalık süre, 2026 parasal sınırı ve istinaf etmeyen tarafın durumu güncel HMK’ya göre açıklanmıştır.
Hukuk yargılamasında bölge adliye mahkemesinin her kararı temyiz edilemez. Temyiz hakkı; kararın türüne, uyuşmazlığın değerine, özel kanun hükümlerine, tarafın istinaf aşamasındaki tutumuna ve hukuki yararına göre belirlenir. Yanlış kanun yolu seçimi veya sürenin kaçırılması, kararın kesinleşmesine neden olabilir.
i. Temyiz Edilen Karar Hangisidir?
Üç dereceli sistemde Yargıtay’ın denetlediği karar, kural olarak bölge adliye mahkemesi kararıdır. İlk derece mahkemesi kararı doğrudan temyiz edilemez. Önce süresinde ve usulüne uygun istinaf başvurusu yapılmalı; ardından BAM kararının temyize açık olması hâlinde Yargıtay’a başvurulmalıdır.
BAM, istinaf başvurusunu usulden veya esastan reddedebilir; ilk derece kararını kaldırıp yeniden hüküm kurabilir ya da kanunda öngörülen başka kararları verebilir. Temyiz incelemesinin kapsamı bu kararın niteliğine göre değişir.
ii. Temyiz Süresi Ne Kadardır?
HMK m. 361 uyarınca temyiz süresi, bölge adliye mahkemesi kararının usulüne uygun tebliğinden itibaren iki haftadır. Süre kararın öğrenilmesiyle değil, kural olarak tebliğle başlar. Elektronik tebligatta tebliğ tarihi, 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun elektronik tebligata ilişkin hükümlerine göre belirlenir.
Süre içinde bölge adliye mahkemesine verilecek temyiz dilekçesinde kararın hangi sebeplerle hukuka aykırı olduğu açıkça gösterilmelidir. Harç ve giderlerin eksik yatırılması hâlinde kanundaki tamamlama usulü uygulanabilir; ancak başvurunun süresinde yapılmış olması gerekir.
iii. 2026 Yılı Temyiz Parasal Sınırı
HMK m. 362’deki parasal sınırlar HMK Ek m. 1 uyarınca her yıl yeniden değerleme oranında artırılır. 2026 yılı için genel temyiz kesinlik sınırı 682.000 TL’dir. Bin Türk lirasını aşmayan kısımlar dikkate alınmadığından yeniden değerleme hesabı bu şekilde uygulanır.
Ancak hangi yılın sınırının esas alınacağı ayrıca önemlidir. 4 Haziran 2025’te yayımlanan 7550 sayılı Kanunla değiştirilen HMK Ek m. 1/2 uyarınca, HMK m. 341, 362 ve 369’daki parasal sınırların uygulanmasında davanın açıldığı tarihteki miktar esas alınır. Bu nedenle 2026 yılında verilen her BAM kararı için otomatik olarak 682.000 TL sınırı uygulanmaz; dava tarihindeki sınır belirlenmelidir.
Buna ek olarak Anayasa Mahkemesi, 26 Şubat 2026 tarihli E. 2026/49, K. 2026/48 sayılı kararıyla HMK m. 362/1-a’daki temyiz yasağını, istinaf başvurusunun kısmen veya tamamen kabul edildiği hâller yönünden iptal etmiştir. Karar 21 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmıştır. Bu tarihten itibaren BAM’ın ilk derece kararını kaldırarak veya düzelterek yeni bir esas hükmü kurduğu hâllerde, uyuşmazlık parasal sınırın altında kalsa dahi sırf m. 362/1-a gerekçesiyle temyiz yolu kapatılamaz. Parasal sınır, istinaf başvurusunun reddedildiği veya iptal kapsamı dışında kalan kararlar bakımından önemini korur.
iv. Hangi Kararlar Temyiz Edilemez?
HMK m. 362, belirli kararları kesin sayar. Parasal sınır altında kalan malvarlığı davalarına ilişkin kararların yanında, kanunda kategorik olarak kesin olduğu belirtilen bazı BAM kararları da temyiz edilemez. Ayrıca özel kanunlar farklı kesinlik veya kanun yolu hükümleri öngörebilir.
Uyuşmazlığın değeri belirlenirken yalnızca dava dilekçesindeki ilk tutara bakılması her zaman yeterli değildir. Kabul ve ret miktarı, tarafın temyizdeki hukuki yararı, birleşen davalar, faiz ve fer’î taleplerin durumu ayrı ayrı incelenmelidir.
v. İlk Derece Kararını İstinaf Etmeyen Taraf Temyize Başvurabilir mi?
Kural olarak ilk derece kararını istinaf etmeyen taraf, karşı tarafın istinaf başvurusunun reddine ilişkin BAM kararını temyiz ederek atladığı istinaf aşamasını telafi edemez. İlk derece kararı yönünden karşı taraf lehine usulî kazanılmış hak ve başvuran bakımından hukuki yarar sorunu doğar.
Buna karşılık BAM, ilk derece kararını kaldırarak istinaf etmeyen taraf aleyhine yeni bir hüküm kurmuşsa bu kişi yeni hükmü temyiz edebilir. Çünkü temyize konu edilen, ilk derece kararının dokunulmayan kısmı değil, BAM’ın doğrudan yarattığı yeni aleyhe sonuçtur.
Yargıtay’ın güncel kararlarında da bu ayrım korunmaktadır. Bu nedenle “istinaf etmedim, fakat karşı taraf temyiz etti; ben de katılma yoluyla her hususu temyiz ederim” yaklaşımı güvenli değildir.
vi. Katılma Yoluyla Temyiz
HMK m. 366’nın yollamasıyla istinafa ilişkin bazı hükümler temyizde de uygulanır. Karşı tarafın süresinde temyiz başvurusu varsa, cevap süresi içinde katılma yoluyla temyiz gündeme gelebilir. Ancak asıl temyiz başvurusunun usulden geçersiz olması veya katılan tarafın hukuki yararının bulunmaması hâlinde katılma başvurusu da sonuç doğurmayabilir.
Katılma yoluyla temyiz, hiç istinaf edilmemiş ve BAM tarafından değiştirilmemiş bir ilk derece hükmünü dolaylı olarak denetime açan sınırsız bir yol değildir.
vii. Temyiz Sebepleri ve İnceleme Kapsamı
Temyiz, esas itibarıyla hukuka uygunluk denetimidir. Hukukun veya taraflar arasındaki sözleşmenin yanlış uygulanması, dava şartlarına aykırılık, hukuki dinlenilme hakkının ihlali, delillerin değerlendirilmesinde açık kanun hatası ve hükmün gerekçesizliği gibi sebepler ileri sürülebilir.
Yargıtay kural olarak yeni vakıa ve delil inceleyen bir derece mahkemesi değildir. Bu nedenle istinaf aşamasında ileri sürülmesi gereken olguların ilk kez temyizde sunulması çoğu durumda sonuç vermez.
viii. İcranın Durdurulması
Temyiz başvurusu, kural olarak hükmün icrasını kendiliğinden durdurmaz. Para veya teminat borcuna ilişkin ilamların icrasında, İİK m. 36 kapsamında icranın geri bırakılması talep edilebilir. Bunun için kanundaki teminat ve süre şartlarının yerine getirilmesi gerekir.
Aile hukuku, taşınmazın aynına ilişkin hükümler veya özel kanunlarda farklı icra etkileri bulunabilir. Her karar için otomatik bir durma sonucu varsayılmamalıdır.
ix. Sık Yapılan Hatalar
En sık hatalar; iki haftalık süreyi karar tarihinden hesaplamak, güncel parasal sınırı dava tarihini dikkate almadan uygulamak, Anayasa Mahkemesinin 2026 tarihli iptal kararını gözden kaçırmak, istinaf edilmeyen hususları temyizde ilk kez ileri sürmek ve temyizin icrayı kendiliğinden durdurduğunu sanmaktır.
x. Hukuki Değerlendirme
Temyiz hakkı yalnızca parasal sınıra bakılarak belirlenemez. Dava tarihi, BAM’ın istinafı reddedip reddetmediği veya kabul ederek yeni hüküm kurup kurmadığı, istinaf kapsamı, hukuki yarar ve özel kanun hükümleri birlikte incelenmelidir. 2025 değişikliği dava tarihini parasal sınır hesabında belirleyici hâle getirirken, 21 Mayıs 2026’da yayımlanan Anayasa Mahkemesi kararı BAM’ın kabul üzerine kurduğu yeni hükümler bakımından önemli bir istisna yaratmıştır.
Kanun yolu süresinin kaçırılması veya başvurunun yanlış kapsamda kurulması kararın kesinleşmesine yol açabilir. Somut kararınızın temyize açık olup olmadığının ve icranın geri bırakılması şartlarının değerlendirilmesi için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
2026 yılı genel sınırı 682.000 TL’dir. Uygulanacak sınır dava tarihine göre belirlenir. Bununla birlikte BAM’ın istinaf başvurusunu kısmen veya tamamen kabul ederek yeni hüküm kurduğu hâllerde, AYM’nin E. 2026/49, K. 2026/48 sayılı iptal kararı ayrıca dikkate alınmalıdır.
Konular
Birlikte değerlendirilmesi gereken konular
İlgili mevzuat
- HMK m. 361
- HMK m. 362
- HMK m. 366
- İİK m. 36
Bu yazı Hukuk Kütüphanesi kapsamındadır.
Medeni Usul Hukuku — İlgili Yazılar
- Yargıtay Nedir? Görevleri ve Temyiz İncelemesi
- Ara Karar ve Nihai Karar Nedir? Farkları ve Kanun Yolları
- Nispi İstinaf ve Temyiz Harcı: Sorumluluk ve Hesaplama
- Yargıtay İçtihat Değişikliği Olağanüstü Kanun Yolu Sebebi midir?
- Vergi Uyuşmazlıklarında Danıştaya Temyiz Başvurusu Nasıl Yapılır?
- HMK Ek Madde 1 ve 2026 Yılı Parasal Sınırları
Dayandığı Kanun Maddeleri
Atıf Zinciri Üzerinden Ulaşılan Maddeler
- HMK 168HMK Madde 168: Birleştirme ve Ayırma Kararlarına Karşı Kanun YoluOrtak hüküm · HMK m. 341 ve 1 hüküm daha
- HMK 350İstinaf Başvurusu Kararın İcrasını Durdurur mu? HMK Madde 350Ortak hüküm · İİK m. 36
- HMK 347HMK Madde 347: İstinaf Dilekçesine CevapOrtak hüküm · HMK m. 341
- HMK 360HMK Madde 360 Kapsamında İstinafta Uygulanacak Diğer HükümlerOrtak hüküm · HMK m. 341
Aynı Hükümleri Uygulayan Yazılar
- On Yıllık Uzama Süresi Sonunda Kiracının TahliyesiOrtak hüküm · HMK m. 341 ve 2 hüküm daha
- Üçüncü Kişi Yararına Sözleşme: TBK 129 Kapsamında Haklar ve Dava YoluOrtak hüküm · HMK m. 341 ve 2 hüküm daha
- Zorunlu Geçit Hakkı Davası: Şartlar, Bedel ve Yargılama SüreciOrtak hüküm · HMK m. 341 ve 1 hüküm daha
- Sulh Hukuk Mahkemesi Hangi Davalara Bakar?Ortak hüküm · HMK m. 362 ve 1 hüküm daha
Hukuk Sözlüğünde
Bu yazının dayandığı maddelere dayanan terimlerin sade açıklamaları.