Konkordatonun Tasdiki: Şartları, Oy Çoğunluğu ve Sonuçları

Kesin mühlet kararının ilanıyla birlikte alacaklılar, ilanda belirtilen süre içinde alacaklarını komisere bildirmeye davet edilir. Komiser, borçlunun defterlerini ve beyanını inceleyerek alacakları belirler ve borçlunun her alacak hakkındaki beyanını alır.

Bu aşama, projenin oylanmasında hangi alacakların ve hangi tutarların dikkate alınacağını belirlediğinden kritik önemdedir. Alacağını bildirmeyen alacaklı oylamaya katılamaz.

Komiser, konkordato projesini alacaklılara sunar ve alacaklılar toplantısı yapılır. Toplantıda proje müzakere edilir ve oylanır. Oylama için toplantı sonrasında belirli bir ek süre de tanınır.

İİK m. 302 uyarınca konkordato projesi, aşağıdaki iki çoğunluktan birinin sağlanması hâlinde kabul edilmiş sayılır:

1. Kaydedilmiş alacaklıların ve alacakların yarısını aşan çoğunluk, veya
2. Kaydedilmiş alacaklıların dörtte birini ve alacakların üçte ikisini aşan çoğunluk.

Bu iki seçenekli sistem, hem alacaklı sayısı hem alacak tutarı bakımından dengeli bir kabul aranmasını sağlar. Böylece ne çok sayıdaki küçük alacaklı, ne de az sayıdaki büyük alacaklı tek başına sonucu belirleyebilir.

Oylamada dikkate alınmayan alacaklar da vardır. Rehinle temin edilmiş alacaklar, rehinle karşılanan kısım bakımından oylamaya katılmaz; çünkü bu alacaklar teminatlarından karşılanacaktır. Borçlunun yakınlarının alacakları bakımından da özel değerlendirme yapılır.

Komiser, oylama sonucunu ve gerekçeli raporunu dosya ile birlikte mahkemeye sunar.

İİK m. 305 uyarınca mahkemenin konkordatoyu tasdik edebilmesi için şu şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir:

1. Teklif edilen tutarın, borçlunun iflası hâlinde alacaklıların eline geçecek muhtemel miktardan fazla olması. Bu şart, konkordatonun alacaklılar bakımından iflasa göre daha iyi bir sonuç doğurmasını güvence altına alır. Bu nedenle başvuru dosyasındaki karşılaştırma tablosu belirleyici delildir.
2. Teklif edilen tutarın, borçlunun kaynaklarıyla orantılı olması. Mahkeme, borçlunun mühlet sırasındaki ve mühletten sonraki muhtemel kaynaklarını dikkate alır. Ödenmesi fiilen imkânsız bir proje tasdik edilemez.
3. Projenin kanunda öngörülen çoğunlukla kabul edilmiş olması.
4. İmtiyazlı alacakların tam olarak ödenmesinin ve mühlet içinde komiserin izniyle akdedilmiş borçların ifasının teminata bağlanmış olması. Alacaklının açıkça vazgeçmesi hâlinde bu şart aranmaz.
5. Yargılama harç ve giderlerinin, tasdik kararından önce mahkeme veznesine depo edilmiş olması.

Mahkeme, gerekli görürse projede değişiklik yapılmasını isteyebilir ve bu değişiklik için borçluya süre verebilir.

Şartların gerçekleştiği kanaatine varan mahkeme, konkordatonun tasdikine karar verir. Karar ilan edilir ve ilgili sicillere bildirilir.

Tasdik kararında, alacaklıların hangi oranda ve hangi vadelerle ödeme alacağı ile projenin uygulanmasını denetlemek üzere bir kayyım görevlendirilip görevlendirilmeyeceği gösterilir. Uygulamada projenin uygulanmasını izleyen bir kayyım atanması yaygındır.

Tasdik kararına karşı kanun yoluna başvurulabilir. Kanun yolu süresi kısadır ve gerekçeli kararın tebliğinden itibaren işler.

Tasdik edilen konkordato, kural olarak tüm alacaklılar bakımından bağlayıcıdır. Bu bağlayıcılık, projeye olumsuz oy veren veya hiç oy kullanmayan alacaklıları da kapsar. Konkordatonun temel gücü buradadır.

Bağlayıcılık kapsamına giren alacaklar, mühlet kararından önce doğmuş olan alacaklardır. Mühletten sonra komiserin izniyle doğan borçlar ise masa borcu niteliğinde olup projeye tabi değildir.

Bağlayıcılığın önemli istisnaları vardır:

• Rehinli alacaklar, rehinle karşılanan kısım bakımından projeye tabi olmaz.
• İmtiyazlı alacaklar, tam olarak ödenmeleri güvence altına alındığından indirimden etkilenmez.
• İşçilerin iş ilişkisinden doğan alacakları özel korumadan yararlanır.
• Nafaka alacakları proje kapsamı dışında değerlendirilir.

Tasdikle birlikte mühlet sona erer; ancak proje uygulandığı sürece alacaklılar, projeye aykırı biçimde takip yapamaz. Borçlu, projede öngörülen ödemeleri yaptığı ölçüde borcundan kurtulur.

Kefiller ve müteselsil borçlular bakımından durum farklıdır. Konkordatonun borçluya sağladığı indirim, kural olarak kefilin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Bu nedenle teminat veren üçüncü kişilerin durumu ayrıca değerlendirilmelidir.

Mahkeme, şartların gerçekleşmediği kanaatine varırsa konkordato talebinin reddine karar verir ve bu karar ilan edilir.

Borçlu iflasa tabi kişilerden ise ve dosyada iflas sebepleri mevcutsa mahkeme, konkordatonun reddiyle birlikte resen iflasa karar verebilir. Bu nedenle konkordato başvurusu, iflas riskini de içeren bir karardır ve dosyanın gerçekçi hazırlanması hayati önemdedir.

Ret kararına karşı da kanun yoluna başvurulabilir.

Tasdik edilen konkordato uygulanmazsa iki farklı fesih yolu gündeme gelir:

Kısmen fesih: Kendisine karşı konkordato projesinin gereği yerine getirilmeyen alacaklı, konkordatonun kendisi bakımından feshini isteyebilir. Bu durumda konkordato yalnız o alacaklı bakımından ortadan kalkar ve alacaklı alacağının tamamı için takip yapabilir.

Tamamen fesih: Konkordatonun kötü niyetle sakatlandığının anlaşılması hâlinde her alacaklı, konkordatonun tamamen feshini isteyebilir. Bu durumda konkordato tüm alacaklılar bakımından ortadan kalkar.

Fesih talepleri, konkordatoyu tasdik eden mahkemeye yapılır. Fesih kararı ilan edilir ve borçlunun iflasa tabi olması hâlinde iflas kararı verilmesi gündeme gelebilir.

Konkordato işlerinde görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Yetkili mahkeme, iflasa tabi borçlular bakımından muamele merkezinin, diğer borçlular bakımından yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir.

Konkordato işleri, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak davası niteliğinde olmadığından dava şartı arabuluculuğa tabi değildir.

• Projeyi hazırlarken iflas hâlinde alacaklıların eline geçecek tutarı hesaplamamak.
• Ödeme kapasitesinin üzerinde oran ve kısa vade taahhüt etmek.
• İmtiyazlı alacakların teminata bağlanması şartını ihmal etmek.
• Harç ve giderleri tasdik kararından önce depo etmemek.
• Alacaklı olarak alacağı komisere bildirmemek ve oylamaya katılamamak.
• Rehinli alacağın oylamadaki durumunu yanlış değerlendirmek.
• Kefil ve müteselsil borçluların sorumluluğunun devam ettiğini göz ardı etmek.
• Proje ödemeleri aksadığında fesih yoluna süresinde başvurmamak.

Konkordatonun tasdiki aşaması, sürecin tüm hazırlık çalışmalarının sınandığı noktadır. Mahkemenin denetlediği ölçüt açıktır: alacaklılar konkordatoyla, borçlunun iflası hâlinde elde edeceklerinden daha fazlasını elde edecek midir ve borçlu bu taahhüdü fiilen yerine getirebilecek midir.

Bu nedenle projenin gerçekçiliği, kaynak analizinin sağlamlığı ve imtiyazlı alacaklara ilişkin teminat düzeni, tasdik kararını doğrudan belirler. Alacaklı bakımından ise alacağın süresinde bildirilmesi, oylamaya katılım ve proje ödemelerinin izlenmesi belirleyicidir. Konkordato projenizin hazırlanması, oylanması veya alacaklı olarak haklarınızın korunması için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.