İstinaf Kararının İçeriği, Gerekçesi ve Tebliği
· ≈3 dk okuma · Medeni Usul Hukuku
Bölge adliye mahkemesi kararının içeriği, gerekçe zorunluluğu, hüküm fıkrasının açıklığı, tebliğ ve temyiz süreci.
Kanun metni · 6100 sayılı HMK · Madde 359
Karar ve tebliği
(1) Karar aşağıdaki hususları içerir:
a) Kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesi ile başkan, üyeler ve zabıt kâtibinin ad ve soyadları, sicil numaraları.
b) Tarafların ve davaya ilk derece mahkemesinde müdahil olarak katılanların kimlikleri ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin adı, soyadı ve adresleri.
c) Tarafların iddia ve savunmalarının özeti.
ç) İlk derece mahkemesi kararının özeti.
d) İleri sürülen istinaf sebepleri.
e) Taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan veya olmayan hususlarla bunlara ilişkin delillerin tartışması, ret ve üstün tutma sebepleri, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebep.
f) Hüküm sonucu ile varsa kanun yolu ve süresi.
g) Kararın verildiği tarih, başkan ve üyeler ile zabıt kâtibinin imzaları.
ğ) Gerekçeli kararın yazıldığı tarihi.
(2) Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.
(3) (Ek:22/7/2020-7251/38 md.) Bölge adliye mahkemesi, başvurunun esastan reddi kararında, ileri sürülen istinaf sebeplerini özetlemek ve ret sebeplerini açıklamak kaydıyla, kararın hukuk kurallarına uygunluk gerekçesini göstermekle yetinebilir.
(4) (Ek: 20/7/2017-7035/30 md.)Temyizi kabil olmayan kararlar, ilk derece mahkemesi tarafından; temyizi kabil olan kararlar ise bölge adliye mahkemesi tarafından resen tebliğe çıkarılır.
- 1.20/7/2017 tarihli ve 7035 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle, bu maddenin başlığına “ve tebliği” ibaresi eklenmiştir.
- 2.22/7/2020 tarihli ve 7251 sayılı Kanunun 38 inci maddesiyle, bu fıkradan sonra gelmek üzere maddeye fıkra eklenmiş, diğer fıkra buna göre teselsül ettirilmiş ve mevcut üçüncü fıkrasına “bölge adliye mahkemesi tarafından” ibaresinden sonra gelmek üzere “resen” ibaresi eklenmiştir.
Kaynak: mevzuat.gov.tr · 2 Kasım 2026 tarihli güncel metin
Bölge adliye mahkemesi, ilk derece kararını yalnız “usul ve yasaya uygun” şeklindeki kalıp ifadeyle onaylayan bir merci değildir. İleri sürülen istinaf sebeplerini göstermeli, delilleri ve hukuki değerlendirmeyi açıklamalı ve infaza elverişli bir hüküm kurmalıdır. HMK m. 359 bu zorunlu unsurları düzenler.
i. Hukuki Düzenlemenin Amacı ve Kapsamı
Madde, bölge adliye mahkemesi hukuk dairesinin karar başlığı, taraf bilgileri, iddia ve savunma özeti, ilk derece kararı, istinaf sebepleri, delil tartışması, gerekçe, hüküm sonucu, kanun yolu ve imzalar gibi unsurları kapsar. Esastan ret kararlarında daha kısa gerekçe mümkünse de ileri sürülen sebeplerin özetlenmesi ve ret nedenlerinin açıklanması gerekir.
ii. İlgili Mevzuat Hükümleri
HMK m. 359/1 kararın zorunlu içeriğini; ikinci fıkra hüküm sonucunun açık, şüphe ve tereddütsüz olmasını düzenler. Üçüncü fıkra, esastan ret kararında hukuk kurallarına uygunluk gerekçesiyle yetinilebilmesini, ancak istinaf sebeplerinin ve ret nedenlerinin gösterilmesini şart koşar. Dördüncü fıkra, temyizi kabil olmayan kararların ilk derece, temyizi kabil olanların ise bölge adliye mahkemesi tarafından resen tebliğe çıkarılmasını öngörür.
iii. Uygulamada Nasıl Değerlendirilir?
Karar, her istinaf sebebine ayrı cevap vermek zorunda olmasa da sonucu etkileyen esaslı iddiaları karşılamalıdır. Hüküm fıkrasında hangi tarafın hangi miktardan, hangi faiz ve tarihle sorumlu olduğu açıkça yazılmalıdır. “Davalıdan alınmasına” şeklindeki ifade birden çok davalı bulunan dosyada infaz belirsizliği yaratabilir.
iv. Yargıtay Uygulaması
Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2024/3968 E., 2024/7287 K. sayılı kararında, istinaf sebeplerinin ve ret gerekçelerinin açıklanmaması HMK m. 359/3’e aykırı bulunmuştur. Aynı Dairenin 2024/4751 E., 2024/9493 K. sayılı kararında ise birden fazla davalı bulunan dosyada yükümlü tarafın hüküm fıkrasında açık gösterilmemesi infazda tereddüt yaratacak nitelikte değerlendirilmiştir.
v. Doktrindeki Görüşler ve Uygulamadaki Tartışmalar
Öğretide baskın yaklaşım, usul kurallarının şekilcilik amacıyla değil; öngörülebilir, denetlenebilir ve adil bir yargılama sağlamak için uygulanması gerektiği yönündedir. Bununla birlikte, açık kanun hükmünün sonuçları yorum yoluyla etkisiz hâle getirilemez.
vi. Somut Olaylarda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
İstinaf kararı tebliğ edildiğinde, dilekçedeki her önemli sebebin karşılanıp karşılanmadığı, hüküm fıkrasının infaza elverişliliği, temyiz yolu ve süresi kontrol edilmelidir. Gerekçe eksikliği temyiz sebebi yapılırken hangi iddianın cevapsız kaldığı ve bunun sonuca etkisi somutlaştırılmalıdır.
vii. Süreler, Görevli ve Yetkili Merci
Temyiz süresi kural olarak bölge adliye mahkemesi kararının usulüne uygun tebliğinden itibaren iki haftadır; özel kanunlarda farklı süre olabilir. Kararın temyize açık olup olmadığı, karar türü ve karar tarihindeki parasal sınır üzerinden belirlenir.
viii. İspat, Delil ve Usul Sorunları
İstinaf dilekçesi, cevap dilekçesi, BAM kararı, tebliğ kaydı ve ilk derece hükmü birlikte karşılaştırılır. Gerekçenin yetersizliği değerlendirilirken yalnız sonuç değil, tarafın esaslı iddialarının karşılanıp karşılanmadığı incelenir.
ix. Sık Yapılan Hatalar
- Kalıp gerekçeyi her durumda yeterli kabul etmek.
- Hüküm fıkrasındaki taraf ve miktar belirsizliğini gözden kaçırmak.
- Temyiz edilebilirliği yalnız karardaki açıklamaya göre belirlemek.
- Tebliğ tarihini kontrol etmeden süre hesaplamak.
- Gerekçe eksikliğini hangi istinaf sebebine ilişkin olduğunu göstermeden ileri sürmek.
x. Hukuki Değerlendirme
İstinaf kararının denetlenebilir olması, gerekçenin tarafların iddialarıyla gerçek bağ kurmasına bağlıdır. Açık hüküm ve yeterli gerekçe, yalnız biçim şartı değil adil yargılanma ve etkili kanun yolu hakkının gereğidir.
xi. Günser + Partners ile İletişim
Bu tür uyuşmazlıklarda sürelerin kaçırılması, yanlış mercie başvurulması veya delillerin usulüne uygun sunulmaması hak kaybına neden olabilir. Somut olayınızın güncel mevzuat ve yargı kararları çerçevesinde değerlendirilmesi için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.
xii. Kaynaklar ve Doğrulama Notu
Bu içerik, aşağıdaki kaynaklar esas alınarak 31.07.2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Karar künyeleri yalnızca ayrıca doğrulanabilen örneklerle sınırlı tutulmuş; doğrulanamayan karar numaraları metne alınmamıştır. Somut uyuşmazlıkta UYAP ve resmî karar veri tabanından güncel içtihat taraması ayrıca yapılmalıdır.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, güncel konsolide metin: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6100.pdf
- Yargıtay 12. HD, 2024/3968 E., 2024/7287 K.
- Yargıtay 12. HD, 2024/4751 E., 2024/9493 K.
- İncelenen kaynak PDF: blog-mevzuat-hmk-madde-359-karar-ve-tebligi-bd4722a0.pdf
Sık Sorulan Sorular
Esaslı ve sonuca etkili sebepleri karşılayacak gerekçe kurmalıdır. Salt soyut bir uygunluk ifadesi yeterli olmayabilir.
Konular
İlgili mevzuat
Bu madde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Kanun Yolları kısmında (m. 341-381) yer alır.
İstinaf — İlgili Maddeler
- HMK 352İstinafta Ön İnceleme: HMK 352 Uyarınca Başvurunun Denetlenmesi
- HMK 354HMK Madde 354: Bölge Adliye Mahkemesinde İnceleme
- HMK 355İstinaf İncelemesinin Kapsamı ve Kamu Düzeni İstisnası: HMK Madde 355
- HMK 355İstinaf İncelemesinin Sınırı: Sebeplerin Dilekçede Gösterilmesi
- HMK 356HMK 356: İstinaf İncelemesinde Duruşma Yapılması
- HMK 357HMK Madde 357 Kapsamında İstinafta Yapılamayacak İşlemler
Atıf Ağı — İlgili Maddeler
Bu maddenin metninde anılan ve bu maddeye atıf yapan diğer HMK maddeleri; ikinci ve üçüncü derece, aradaki maddeler üzerinden.