İstinaf Kararının İçeriği, Gerekçesi ve Tebliği

Madde, bölge adliye mahkemesi hukuk dairesinin karar başlığı, taraf bilgileri, iddia ve savunma özeti, ilk derece kararı, istinaf sebepleri, delil tartışması, gerekçe, hüküm sonucu, kanun yolu ve imzalar gibi unsurları kapsar. Esastan ret kararlarında daha kısa gerekçe mümkünse de ileri sürülen sebeplerin özetlenmesi ve ret nedenlerinin açıklanması gerekir.

HMK m. 359/1 kararın zorunlu içeriğini; ikinci fıkra hüküm sonucunun açık, şüphe ve tereddütsüz olmasını düzenler. Üçüncü fıkra, esastan ret kararında hukuk kurallarına uygunluk gerekçesiyle yetinilebilmesini, ancak istinaf sebeplerinin ve ret nedenlerinin gösterilmesini şart koşar. Dördüncü fıkra, temyizi kabil olmayan kararların ilk derece, temyizi kabil olanların ise bölge adliye mahkemesi tarafından resen tebliğe çıkarılmasını öngörür.

Karar, her istinaf sebebine ayrı cevap vermek zorunda olmasa da sonucu etkileyen esaslı iddiaları karşılamalıdır. Hüküm fıkrasında hangi tarafın hangi miktardan, hangi faiz ve tarihle sorumlu olduğu açıkça yazılmalıdır. “Davalıdan alınmasına” şeklindeki ifade birden çok davalı bulunan dosyada infaz belirsizliği yaratabilir.

Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2024/3968 E., 2024/7287 K. sayılı kararında, istinaf sebeplerinin ve ret gerekçelerinin açıklanmaması HMK m. 359/3’e aykırı bulunmuştur. Aynı Dairenin 2024/4751 E., 2024/9493 K. sayılı kararında ise birden fazla davalı bulunan dosyada yükümlü tarafın hüküm fıkrasında açık gösterilmemesi infazda tereddüt yaratacak nitelikte değerlendirilmiştir.

Öğretide baskın yaklaşım, usul kurallarının şekilcilik amacıyla değil; öngörülebilir, denetlenebilir ve adil bir yargılama sağlamak için uygulanması gerektiği yönündedir. Bununla birlikte, açık kanun hükmünün sonuçları yorum yoluyla etkisiz hâle getirilemez.

İstinaf kararı tebliğ edildiğinde, dilekçedeki her önemli sebebin karşılanıp karşılanmadığı, hüküm fıkrasının infaza elverişliliği, temyiz yolu ve süresi kontrol edilmelidir. Gerekçe eksikliği temyiz sebebi yapılırken hangi iddianın cevapsız kaldığı ve bunun sonuca etkisi somutlaştırılmalıdır.

Temyiz süresi kural olarak bölge adliye mahkemesi kararının usulüne uygun tebliğinden itibaren iki haftadır; özel kanunlarda farklı süre olabilir. Kararın temyize açık olup olmadığı, karar türü ve karar tarihindeki parasal sınır üzerinden belirlenir.

İstinaf dilekçesi, cevap dilekçesi, BAM kararı, tebliğ kaydı ve ilk derece hükmü birlikte karşılaştırılır. Gerekçenin yetersizliği değerlendirilirken yalnız sonuç değil, tarafın esaslı iddialarının karşılanıp karşılanmadığı incelenir.

• Kalıp gerekçeyi her durumda yeterli kabul etmek.
• Hüküm fıkrasındaki taraf ve miktar belirsizliğini gözden kaçırmak.
• Temyiz edilebilirliği yalnız karardaki açıklamaya göre belirlemek.
• Tebliğ tarihini kontrol etmeden süre hesaplamak.
• Gerekçe eksikliğini hangi istinaf sebebine ilişkin olduğunu göstermeden ileri sürmek.

İstinaf kararının denetlenebilir olması, gerekçenin tarafların iddialarıyla gerçek bağ kurmasına bağlıdır. Açık hüküm ve yeterli gerekçe, yalnız biçim şartı değil adil yargılanma ve etkili kanun yolu hakkının gereğidir.

Bu tür uyuşmazlıklarda sürelerin kaçırılması, yanlış mercie başvurulması veya delillerin usulüne uygun sunulmaması hak kaybına neden olabilir. Somut olayınızın güncel mevzuat ve yargı kararları çerçevesinde değerlendirilmesi için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.

Bu içerik, aşağıdaki kaynaklar esas alınarak 31.07.2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Karar künyeleri yalnızca ayrıca doğrulanabilen örneklerle sınırlı tutulmuş; doğrulanamayan karar numaraları metne alınmamıştır. Somut uyuşmazlıkta UYAP ve resmî karar veri tabanından güncel içtihat taraması ayrıca yapılmalıdır.

• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, güncel konsolide metin: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6100.pdf
• Yargıtay 12. HD, 2024/3968 E., 2024/7287 K.
• Yargıtay 12. HD, 2024/4751 E., 2024/9493 K.
• İncelenen kaynak PDF: blog-mevzuat-hmk-madde-359-karar-ve-tebligi-bd4722a0.pdf