HMK Madde 427: Tahkim Süresi

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.427:

(1) Taraflar aksini kararlaştırmadıkça, bir hakemin görev yapacağı davalarda hakemin seçildiği, birden çok hakemin görev yapacağı davalarda ise hakem kurulunun ilk toplantı tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde, hakem veya hakem kurulunca esas hakkında karar verilir.

(2) Tahkim süresi, tarafların anlaşmasıyla; anlaşamamaları hâlinde ise taraflardan birinin başvurusu üzerine mahkemece uzatılabilir. Mahkemenin, bu konudaki kararı kesindir.

Tek hakemli tahkimde başlangıç hakemin seçildiği tarihtir. Birden fazla hakemde kurulun ilk toplantı tutanağı esas alınır. Tarafların farklı süre kararlaştırması mümkündür; tahkim şartı, usul sözleşmesi ve sonraki mutabakat birlikte incelenmelidir.

Hakem değişikliği için geçen sürenin hesaba katılmaması HMK m.421/2'de özel olarak düzenlenmiştir. Bunun dışındaki durma sebepleri kanunda sınırlı olduğundan her mahkeme başvurusu veya ret talebi süreyi kendiliğinden durdurmaz.

Taraflar anlaşarak süreyi uzatabilir. Anlaşma yoksa taraflardan biri sürenin dolmasından önce görevli mahkemeye başvurmalıdır. Mahkeme kararının kesin olması, bu konuda olağan kanun yoluna gidilemeyeceği anlamına gelir.

Uzatma talebinde uyuşmazlığın karmaşıklığı, bilirkişi ihtiyacı, tarafların davranışları ve gecikmenin nedeni somut delillerle açıklanmalıdır. Süre bittikten sonra yapılan talep, sona ermiş yetkiyi kural olarak canlandırmaz.

HMK m.421 hakemin değiştirilmesi, m.435 tahkimin sona ermesi ve m.439/2-c süresinde karar verilmemesinin iptal sebebi olması bakımından birlikte uygulanır.

Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 19.09.2023 tarihli, 2022/2560 E. ve 2023/2839 K. sayılı kararında; hakem değişikliği süresi düşüldükten sonra kalan sürenin hesaplanması, hakemin reddi davalarının tahkim süresini durdurmaması ve süre dolduktan sonra yapılan uzatma talebinin geçersizliği ayrıntılı biçimde değerlendirilmiştir. Süre dışında verilen hakem kararının HMK m.439/2-c uyarınca iptali hukuka uygun bulunmuştur.

Karar, dürüstlük kuralı veya karşı tarafın geciktirici davranışı ileri sürülse bile kanundaki açık süre rejiminin göz ardı edilemeyeceğini göstermektedir.

Tahkime ilişkin mahkeme görevleri HMK m.410 ve bağlantılı hükümler uyarınca belirlenir. Uzatma talebi mutlaka süre dolmadan mahkemeye ulaşmalıdır. Son gün hesabında tatil, elektronik gönderim ve harç işlemleri risk yaratabileceğinden başvurunun son güne bırakılmaması gerekir.

Mahkemenin uzatma kararı kesindir. Buna rağmen hakem kararının süresinde verilip verilmediği sonradan iptal davasında incelenebilir.

Hakem seçim yazısı, kabul beyanı, ilk toplantı tutanağı, görev değişikliği kararları, tarafların uzatma protokolü ve mahkemeye başvuru tarihi dosyada eksiksiz bulunmalıdır. Belirsiz veya geriye dönük düzenlenen tutanaklar ciddi iptal riski yaratır.

Nihai kararın hangi tarihte verildiği ile taraflara ne zaman bildirildiği ayrılmalıdır; HMK 427 esas hakkında kararın verilme tarihini esas alır.

Madde gerekçesi ve yerleşik usul ilkeleri, düzenlemenin biçimsel bir kuraldan ibaret olmadığını; hukuki dinlenilme hakkı, usul ekonomisi ve kararların denetlenebilirliği ile birlikte uygulanması gerektiğini göstermektedir. Bu çalışmada tam künyesi ve doğrudan ilgisi doğrulanamayan kararlar emsal olarak kullanılmamıştır. Somut olayda farklı bir özel kanun veya güncel içtihat bulunması hâlinde sonuç değişebilir.

• Tahkim süresinin dava dilekçesi tarihinden başladığını varsaymak.
• Hakemin reddi veya başka dava açılmasının süreyi otomatik durdurduğunu düşünmek.
• Uzatma talebini süre dolduktan sonra yapmak.
• İlk toplantı tutanağını tarih ve imza yönünden güvence altına almamak.

Bu düzenleme tek başına okunarak somut uyuşmazlığın sonucu belirlenemez. Maddenin uygulanması; talebin hukuki niteliğine, yargılamanın hangi aşamada bulunduğuna, tarafların daha önce yaptığı usul işlemlerine ve bağlantılı hükümlere göre değişir. Usul hukukunda yanlış işlem çoğu zaman yalnız şekli bir eksiklik değildir; süre kaybı, delilin değerlendirilememesi veya kanun yolu hakkının kullanılamaması sonucunu doğurabilir.

Bu tür uyuşmazlıklarda sürelerin kaçırılması, yanlış mercie başvurulması veya delillerin usulüne uygun sunulmaması hak kaybına neden olabilir. Somut olayınızın güncel mevzuat ve yargı kararları çerçevesinde değerlendirilmesi için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.

• Kaynak PDF: blog-mevzuat-hmk-madde-427-tahkim-suresi-1c3dac5b.pdf
• Mevzuat ve karar kontrol tarihi: 31.07.2026
• Kanun maddesi, bu tarihte yürürlükte olan konsolide metin esas alınarak kontrol edilmiştir.
• Karar bölümünde yalnız tam künyesi ve konu bağlantısı ayrıca doğrulanabilen kararlar kullanılmıştır.