Medeni Usul Hukuku · · ≈2 dk okuma
HMK Madde 410: Tahkimde Görevli ve Yetkili Mahkeme
HMK 410 kapsamında tahkim yargılamasında mahkeme yardımı, görevli ve yetkili mahkeme, tahkim yeri ve iptal davası ayrımı açıklanmıştır.
Tahkim, tarafların uyuşmazlığı devlet mahkemesi yerine hakem veya hakem kuruluna götürmesidir. Buna rağmen delil toplanması, ihtiyati tedbir, hakem seçimi ve benzeri bazı işlemlerde mahkeme yardımına ihtiyaç duyulabilir. HMK m. 410 bu işlemler bakımından görevli ve yetkili mahkemeyi belirler.
HMK 410'un kapsamı
HMK m. 410, tahkim yargılamasında kanunun mahkeme tarafından yapılacağını belirttiği işlere uygulanır. Bu hüküm, hakem kararının iptali davasının görev ve yetkisini düzenleyen HMK m. 439 ile karıştırılmamalıdır.
Görevli mahkeme
28 Şubat 2018 tarihli 7101 sayılı Kanun değişikliğinden sonra görevli mahkeme, uyuşmazlığın konusuna göre tahkim yeri asliye hukuk veya asliye ticaret mahkemesidir. Uyuşmazlık ticari dava niteliğindeyse asliye ticaret; aksi hâlde asliye hukuk mahkemesi görevli olur.
Yetkili mahkeme
Tahkim yeri belirlenmişse o yer mahkemesi yetkilidir. Tahkim yeri belirlenmemişse görevli mahkeme yine uyuşmazlığın konusuna göre belirlenir; yetkili mahkeme ise davalının Türkiye'deki yerleşim yeri, oturduğu yer veya işyeri mahkemesidir.
Mahkeme yardımının başlıca örnekleri
Hakem seçiminin tamamlanamaması, hakemin reddi veya görevinin sona ermesi, delillerin mahkeme eliyle toplanması ve tahkim öncesi ya da sırasında geçici hukuki koruma talepleri mahkeme müdahalesi doğurabilir. Hangi işlemin doğrudan hakemden, hangisinin mahkemeden isteneceği kanun ve tahkim anlaşmasına göre belirlenmelidir.
Hakem kararının iptali ile farkı
Hakem kararına karşı kural olarak iptal davası açılır. HMK m. 439 uyarınca iptal davası tahkim yeri bölge adliye mahkemesinde, ilk derece mahkemesi sıfatıyla görülür. Bu nedenle HMK m. 410'daki asliye hukuk veya asliye ticaret mahkemesi görevi, iptal davasına genişletilemez.
Tahkim itirazı
Taraflardan biri tahkim anlaşmasına rağmen devlet mahkemesinde dava açarsa karşı taraf tahkim itirazını HMK m. 116 ve m. 117 uyarınca ilk itiraz olarak cevap dilekçesinde ileri sürmelidir. Geçerli bir tahkim anlaşmasının kapsamı, uyuşmazlığın tahkime elverişli olup olmadığı ve itirazın süresi ayrıca incelenir.
Sık yapılan hatalar
Mahkeme yardım talebi ile iptal davasını aynı görev kuralına tabi sanmak, tahkim yerini sözleşmede belirsiz bırakmak, ticari iş niteliğini incelemeden asliye hukuk mahkemesine başvurmak ve tahkim itirazını cevap dilekçesinde ileri sürmemek başlıca hatalardır.
Hukuki Değerlendirme
Tahkim sözleşmesi hazırlanırken tahkim yeri, uygulanacak kurallar ve mahkeme yardımı ihtimali açık kurulmalıdır. Yanlış görevli mahkemeye başvuru, tahkimin sürat avantajını ortadan kaldırabilir.
Günser + Partners ile İletişim
Bu tür uyuşmazlıklarda sürenin kaçırılması, yanlış mercie başvurulması veya delillerin usulüne uygun sunulmaması hak kaybına yol açabilir. Somut olayınızın güncel mevzuat ve yargı uygulaması çerçevesinde değerlendirilmesi için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın özellikleri, işlem ve dava tarihleri ile güncel mevzuat ayrıca değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Başvurulabilir. Kanunun öngördüğü yardımcı ve denetleyici işlemler mahkemelerce yürütülür.
Telif ve Kullanım
Bu sitedeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Günser + Partners (Law & Consultancy)'a aittir. İçeriklerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz biçimde başka internet sitelerinde yayımlanması hâlinde hukuki ve cezai yollara başvurulur. Avukat meslektaşların makale içeriklerini dava dilekçelerinde kullanması serbesttir.
Hukuki Bilgilendirme ve Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya somut olay bakımından görüş niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık, kendi koşulları, süreleri, delilleri ve güncel mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir. İçeriğe dayanılarak işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Makalenin okunması veya iletişime geçilmesi tek başına avukat müvekkil ilişkisi kurmaz.
Hukuki durumunuzu birlikte değerlendirebiliriz
Meselenizi doğrudan avukatlarımıza ileterek size uygun bir görüşme için randevu talep edebilirsiniz. Başvurunuz, olayın niteliğine göre özenle değerlendirilir.