Medeni Usul Hukuku · · ≈2 dk okuma
HMK Madde 116: İlk İtirazların Konusu
HMK 116 ve 117 kapsamında ilk itirazların türleri, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi, yetkili mahkemenin gösterilmesi ve sonuçları açıklanmıştır.
İlk itirazlar, davanın esasına girilmeden önce ileri sürülmesi gereken ve süresinde kullanılmadığında dinlenmeyen usul itirazlarıdır. HMK m. 116'da kesin olmayan yetki itirazı ile tahkim itirazı düzenlenmiştir. Maddenin eski (c) bendi 2020 yılında yürürlükten kaldırılmıştır.
Kesin olmayan yetki itirazı
Kesin yetki bulunmayan hâllerde davalı, mahkemenin yetkisiz olduğunu cevap dilekçesinde ileri sürmelidir. Yetki itirazında yetkili mahkeme; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçilen mahkeme açıkça belirtilmelidir. Aksi hâlde itiraz dikkate alınmaz.
Kesin yetki ile farkı
Kesin yetki dava şartıdır. Mahkeme kesin yetkiyi davanın sonuna kadar kendiliğinden gözetir; taraflar da her zaman ileri sürebilir. Kesin olmayan yetki ise süresinde ve usulüne uygun itiraz edilmezse ortadan kalkar ve davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.
Tahkim itirazı
Uyuşmazlığın geçerli bir tahkim sözleşmesi kapsamında olduğu savunması da ilk itirazdır. Davalı bu itirazı cevap dilekçesinde ileri sürmelidir. Mahkeme, tahkim anlaşmasının hükümsüz, etkisiz veya uygulanması imkânsız olup olmadığını ve uyuşmazlığın tahkime elverişliliğini inceler.
İleri sürülme zamanı
HMK m. 117 uyarınca ilk itirazların tamamı cevap dilekçesinde ileri sürülmelidir. Cevap dilekçesi verildikten sonra cevap süresi henüz dolmamış olsa bile ek dilekçeyle ilk kez yetki itirazı ileri sürülmesi kural olarak mümkün değildir. Bu sonuç, savunmanın genişletilmesi yasağından önce, ilk itirazların özel süresinden doğar.
İnceleme usulü
İlk itirazlar dava şartlarından sonra incelenir ve ön sorun gibi karara bağlanır. Mahkeme, gerekli görürse taraflara yetki veya tahkim konusunda delil sunma imkânı tanır. İnceleme tamamlanmadan doğrudan esasa girilmesi usul sorununa yol açabilir.
Sık yapılan hatalar
Yetkili mahkemeyi göstermemek, itirazı cevap süresinden sonra sunmak, kesin yetki ile kesin olmayan yetkiyi karıştırmak, tahkim şartının kapsamını açıklamamak ve yalnız 'mahkeme yetkisizdir' demek sık görülen hatalardır.
Hukuki Değerlendirme
İlk itirazlarda içerikten önce zamanlama önemlidir. Cevap dilekçesi hazırlanırken görev, dava şartları, kesin yetki, kesin olmayan yetki ve tahkim ayrı başlıklar altında kontrol edilmelidir.
Günser + Partners ile İletişim
Bu tür uyuşmazlıklarda sürenin kaçırılması, yanlış mercie başvurulması veya delillerin usulüne uygun sunulmaması hak kaybına yol açabilir. Somut olayınızın güncel mevzuat ve yargı uygulaması çerçevesinde değerlendirilmesi için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın özellikleri, işlem ve dava tarihleri ile güncel mevzuat ayrıca değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Yalnız kesin yetkide her zaman ileri sürülebilir. Kesin olmayan yetki itirazı cevap dilekçesinde yapılmalıdır.
Telif ve Kullanım
Bu sitedeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Günser + Partners (Law & Consultancy)'a aittir. İçeriklerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz biçimde başka internet sitelerinde yayımlanması hâlinde hukuki ve cezai yollara başvurulur. Avukat meslektaşların makale içeriklerini dava dilekçelerinde kullanması serbesttir.
Hukuki Bilgilendirme ve Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya somut olay bakımından görüş niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık, kendi koşulları, süreleri, delilleri ve güncel mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir. İçeriğe dayanılarak işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Makalenin okunması veya iletişime geçilmesi tek başına avukat müvekkil ilişkisi kurmaz.
Hukuki durumunuzu birlikte değerlendirebiliriz
Meselenizi doğrudan avukatlarımıza ileterek size uygun bir görüşme için randevu talep edebilirsiniz. Başvurunuz, olayın niteliğine göre özenle değerlendirilir.