Medya ve Reklam Hukuku

5187 sayılı Basın Kanunu, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği ile ilgili özel düzenlemeler çerçevesinde başlıca şu konularda çalışıyoruz:

• Reklam kampanyalarının yayımdan önce hukuki denetimi
• Yanıltıcı, örtülü ve karşılaştırmalı reklam incelemeleri
• Fiyat, indirim, promosyon ve kampanya koşullarının değerlendirilmesi
• Sosyal medya etkileyicisi ve marka iş birlikleri
• Reklam Kurulu incelemeleri ve idari yaptırımlara karşı başvurular
• RTÜK işlemleri ve yayın hizmetlerinden doğan uyuşmazlıklar
• Basın ve internet yayınları nedeniyle kişilik haklarının korunması
• Düzeltme ve cevap hakkı ile yayın kaynaklı tazminat talepleri
• Platform bildirimi, sahte hesap ve hukuka aykırı içerik başvuruları
• Unutulma hakkı ve arama sonuçlarının değerlendirilmesi
• Yapım, yayın, reklam yüzü, sponsorluk ve lisans sözleşmeleri
• Marka, telif, müzik, fotoğraf, görüntü ve kişisel veri kullanımı
• Haksız rekabet, rakibi kötüleme ve ticari itibara saldırı iddiaları

Ticari reklamın yalnızca gerçeğe uygun olması yeterli değildir. Kullanılan iddianın ispatlanabilir olması, temel koşulların gizlenmemesi, görsel sunum ile yazılı açıklamaların çelişmemesi ve tüketicinin ekonomik kararını yanıltacak bir algı oluşturulmaması gerekir.

"En iyi", "bir numara", "ücretsiz", "sınırsız", "garantili" veya "çevre dostu" gibi ifadeler, ölçülebilir ve güncel bir dayanak olmadan kullanıldığında idari yaptırım ve haksız rekabet riski doğurabilir. Küçük yazıyla verilen bir dipnot da reklamın ana mesajındaki yanıltıcılığı her durumda ortadan kaldırmaz.

Günser + Partners; televizyon, radyo, açık hava, internet sitesi, pazar yeri, mobil uygulama, e-posta ve sosyal medya reklamlarını kampanya brifi, satış sayfası, fiyat kayıtları, sözleşmeler, görsel materyaller ve fiilî uygulamayla birlikte inceler. Böylece reklam metni ile tüketiciye gerçekte sunulan ürün veya hizmet arasındaki uyumsuzluk, kampanya yayımlanmadan önce belirlenebilir.

1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe giren değişikliklerle hedefli reklamcılık, sosyal medya tanıtımları ve yapay zekâ ile oluşturulan reklamlar bakımından daha açık yükümlülükler getirilmiştir. Hedefli reklamın hangi ölçütlere göre gösterildiği ve bu ölçütlerin nasıl değiştirilebileceği konusunda tüketiciye doğrudan ve kolay erişilebilir bilgi sunulması gerekir. Çocuklara kişisel verilere dayalı profilleme yoluyla hedefli reklam yapılması yasaktır.

Sosyal medya etkileyicisinin ücret, ücretsiz ürün, indirim, davet, komisyon veya başka bir menfaat karşılığında yaptığı paylaşımın reklam niteliği açıkça anlaşılmalıdır. Paylaşımın yalnızca kişisel deneyim veya bağımsız tavsiye gibi sunulması, reklam açıklaması sonradan eklense dahi incelemeye konu olabilir.

Influencer, marka elçisi ve içerik üretimi sözleşmelerinde paylaşım sayısı, mecra, yayın takvimi, reklam açıklaması, içerik onayı, rakiplerle çalışma, kriz hâli, görüntü kullanım süresi, fikrî haklar ve kaldırma yükümlülüğü açıkça düzenlenmelidir.

Yapay zekâ kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlerin oluşturulduğu reklamlarda bu durumun açıkça belirtilmesi gerekir. Gerçek bir kişinin dijital kopyasının ürünü bizzat deneyimlediği veya tavsiye ettiği izlenimini veren reklamlar ise yasak kapsamındadır. Yapay zekâ kullanılması, reklam verenin doğruluk, ispat ve hukuka uygunluk sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Reklam Kurulu incelemesinde kampanyanın iyi niyetle hazırlanmış olması tek başına yeterli bir savunma oluşturmaz. Reklamın yayımlandığı tarih, mecra, hedef kitle, erişim biçimi, kullanılan iddianın dayanağı ve tüketiciye sunulan koşulların belgelenmesi gerekir.

Savunma hazırlanırken kampanya brifi, onay yazışmaları, fiyat geçmişi, araştırma sonuçları, sertifikalar, paylaşım kayıtları, ekran görüntüleri ve düzeltici işlemler birlikte değerlendirilir. İnceleme konusu reklamın durdurulması veya değiştirilmesi, özel hukuk ya da haksız rekabet sorumluluğunu kendiliğinden sona erdirmez.

Günser + Partners; bilgi ve belge taleplerine cevap verilmesi, savunma hazırlanması, kampanyanın düzeltilmesi ve Reklam Kurulu işlemlerine karşı başvuru yollarının değerlendirilmesi aşamalarında hukuki destek sağlar.

Gerçek dışı haber, özel hayatın ihlali, görüntü veya sesin izinsiz kullanılması, kişisel verilerin açıklanması ve ticari itibara saldırı farklı hukuki sonuçlar doğurabilir. Yayıncı veya gazeteci tarafında ise haberin kaynağı, güncelliği, kamu yararı, kullanılan dil ve ilgili kişinin görüşüne yer verilip verilmediği önem taşır.

Düzeltme ve cevap, platform bildirimi, ihtiyati tedbir, tazminat ve ceza şikâyeti aynı şartlara bağlı değildir. Basılı yayın, internet haber sitesi, sosyal medya paylaşımı ve isteğe bağlı yayın hizmeti için izlenecek yol farklılaşabilir. Basın Kanunu internet haber sitelerini de süreli yayın kavramı içinde düzenlemektedir.

Bu nedenle içerik görülmeden standart bir "kaldırma ihtarı" gönderilmesi doğru değildir. Önce yayının bütünü, haberin bağlamı, ilk yayın tarihi, güncelliği, arama sonuçlarındaki görünürlüğü ve ileri sürülebilecek hukuki sebep değerlendirilmelidir.

İnternet içeriği kısa sürede silinebilir, değiştirilebilir veya farklı hesaplarda yeniden yayımlanabilir. Başvuru yapılmadan önce URL, hesap adı, yayın zamanı, ekran kaydı, içerik bağlantıları ve mümkünse erişim verileri korunmalıdır. Tek bir ekran görüntüsü, içeriğin kaynağını ve yayın süresini ispatlamak için her zaman yeterli değildir.

Aynı yayın kişilik hakkı, marka, telif hakkı, kişisel veri ve haksız rekabet hükümlerini birlikte ilgilendirebilir. En hızlı sonuç verebilecek platform başvurusu ile esas uyuşmazlığı çözecek dava veya idari başvuru aynı yol olmayabilir.

Günser + Partners, içeriğin kaldırılmasını eleştiriyi bastırma aracı olarak değil, somut ihlalle ölçülü bir hukuki koruma yöntemi olarak değerlendirir. Eleştiri hakkı kapsamındaki paylaşımlara karşı dayanaksız başvuru yapılmasının doğurabileceği itibar ve tazminat riskleri de dosya kapsamında ele alınır.

Dizi, film, reklam filmi, podcast, program, fotoğraf çekimi, etkinlik ve dijital yayın projelerinde hak sahipliği ile kullanım kapsamı başlangıçta kurulmalıdır. Yapımcı, yönetmen, oyuncu, sunucu, besteci, fotoğrafçı, ajans ve marka arasındaki ilişkiler tek bir genel sözleşmeyle her zaman güvenli biçimde düzenlenemez.

Sözleşmelerde mecra, ülke, süre, tekrar yayın, sosyal medya kesitleri, arşiv kullanımı, uyarlama, tanıtım, isim ve görüntü hakkı, müzik lisansı, üçüncü kişi izinleri ve fesih sonrası kullanım açıkça belirlenmelidir. Sponsorluk anlaşmalarında görünürlük, münhasırlık, etkinliğin iptali, itibar hükümleri ve karşı edimler ayrıca düzenlenir.

Proje başlamadan önce hak zincirinin kurulması, yayın sonrasında içeriğin kaldırılması veya ek lisans bedeli talep edilmesi riskini önemli ölçüde azaltır.

Rakibin ürününü kötüleme, yanıltıcı karşılaştırma, taklit kampanya, sahte yorum, organize olumsuz değerlendirme veya ticari sırların reklamda kullanılması haksız rekabet oluşturabilir. Ticari itibarın zedelendiği her olayda yalnızca sosyal medya üzerinden cevap verilmesi yeterli değildir; yayınların kaynağı, yayılma biçimi ve ticari etkisi kayıt altına alınmalıdır.

Reklamın veya haksız ticari uygulamanın durdurulması, düzeltme, tazminat ve ihtiyati tedbir seçenekleri somut olaya göre değerlendirilir. Rakip işletme tarafından ileri sürülen taleplere karşı ise reklamın doğruluğu, karşılaştırmanın nesnelliği, kullanılan verilerin güncelliği ve tüketicide oluşan genel izlenim üzerinden savunma hazırlanır.

Dijital içeriklerin silinmesi, hesapların kapatılması ve kampanyaların kısa süreli olması delil kaybına yol açabilir. Yayının ilk tarihi, devam edip etmediği, erişim sayısı, hedef kitle, reklam bütçesi ve varsa yapılan düzeltmeler mümkün olduğunca saklanmalıdır.

Kişilik hakkı, telif, marka, haksız rekabet ve tüketici hukuku aynı olayda kesişebilir. Yanlış hukuki sebebe dayalı acele bir başvuru, asıl talebin gecikmesine veya gereksiz bir uyuşmazlık doğmasına neden olabilir. Bu nedenle içeriğin bütünü, yayın bağlamı ve taraflar arasındaki ticari ilişki görülmeden standart ihtar gönderilmemelidir.

Reklam dosyalarında yalnızca son tasarımı değil; kampanya brifini, iddia dayanaklarını, fiyat kayıtlarını, ürün özelliklerini, sözleşmeleri ve uygulama biçimini inceliyoruz. Medya uyuşmazlıklarında ise yayının tamamını, kaynağını, zamanını, ulaştığı kitleyi ve mevcut delilleri birlikte değerlendiriyoruz.

Ankara Çankaya'daki ofisimizden Türkiye genelindeki medya ve reklam hukuku süreçlerinde danışmanlık ve temsil hizmeti sunuyoruz. İlk incelemede hangi başvurunun yapılabileceği kadar, hangi yolun gereksiz maliyet veya yeni bir hukuki risk doğurabileceğini de açık biçimde ortaya koyuyoruz.