HMK 129 Cevap Dilekçesinin İçeriği
· ≈2 dk okuma · Medeni Usul Hukuku
HMK 129 kapsamında cevap dilekçesinin zorunlu unsurları, vakıa-delil eşleştirmesi, ilk itirazlar ve eksikliklerin sonuçları açıklanmaktadır.
Kanun metni · 6100 sayılı HMK · Madde 129
Cevap dilekçesinin içeriği
(1) Cevap dilekçesinde aşağıdaki hususlar bulunur:
a) Mahkemenin adı.
b) Davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri; davalı yurt dışında ise açılan dava ile ilgili işlemlere esas olmak üzere yurt içinde göstereceği bir adres.
c) Davalının Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası.
ç) Varsa, tarafların kanuni temsilcilerinin ve davacı vekilinin adı, soyadı ve adresleri.
d) Davalının savunmasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetleri.
e) Savunmanın dayanağı olarak ileri sürülen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceği.
f) Dayanılan hukuki sebepler.
g) Açık bir şekilde talep sonucu.
ğ) Davalının veya varsa kanuni temsilcisinin yahut vekilinin imzası.
(2) 121 inci madde hükmü cevap dilekçesi hakkında da uygulanır.
Kaynak: mevzuat.gov.tr · 2 Kasım 2026 tarihli güncel metin
Cevap dilekçesi, davalının yalnız davayı kabul etmediğini bildirdiği bir metin değildir. Savunmanın dayandığı bütün vakıalar, bu vakıaların delilleri, hukuki sebepler ve açık talep sonucu cevap dilekçesinde yer almalıdır. HMK 129, dilekçenin zorunlu unsurlarını düzenler ve savunmanın sınırlarının daha yargılamanın başında belirlenmesini amaçlar.
i. Cevap Dilekçesinde Bulunması Gereken Bilgiler
Mahkemenin adı, tarafların kimlik ve adres bilgileri, varsa kanuni temsilci ve vekil bilgileri, savunmanın dayandığı vakıaların sıra numarası altında özeti, her vakıanın delili, hukuki sebepler, açık talep sonucu ve imza dilekçede bulunmalıdır. Davalı yurt dışında ise işlemlere esas olmak üzere Türkiye’de adres göstermelidir.
ii. Vakıa ve Delillerin Somutlaştırılması
Davalı, “davayı kabul etmiyoruz” demekle yetinmemeli; hangi iddianın neden doğru olmadığını olay sırasına göre açıklamalıdır. Her savunma vakıasının hangi delille ispatlanacağı gösterilmelidir. Tanık, banka kaydı, mesaj, bilirkişi veya kurum dosyası gibi deliller genel ifadelerle değil, bağlantılı oldukları vakıayla birlikte bildirilmelidir.
iii. İlk İtirazlar Cevap Dilekçesinde İleri Sürülmelidir
iv. Eksik Cevap Dilekçesi
HMK 130, 129. maddenin belirli şekli unsurlarının eksik olması hâlinde mahkemenin bir haftalık kesin süre vermesini öngörür. Savunma vakıalarının veya delil bağlantısının eksikliği ise her durumda sonradan tamamlama hakkı doğurmaz. Dilekçe aşaması geçtikten sonra yeni savunma vakıaları ancak ıslah veya karşı tarafın açık muvafakati koşullarıyla ileri sürülebilir.
v. Deliller Sonradan Sunulabilir mi?
Taraflar ellerindeki belgeleri dilekçelerine eklemeli; başka yerden getirilecek belgelerin bulunmasını sağlayacak bilgileri vermelidir. HMK 145, sonradan delil sunmayı istisnai koşullara bağlar. Delilin geç sunulması yargılamayı geciktirme amacı taşımıyorsa veya süresinde sunulamaması tarafın kusurundan kaynaklanmıyorsa mahkeme izin verebilir. Bu hüküm genel bir telafi yolu değildir.
vi. Talep Sonucu Nasıl Yazılmalıdır?
Davalı, davanın usulden veya esastan reddi, yargılama giderleri ve vekâlet ücretine ilişkin istemini açıkça belirtmelidir. Karşı talep varsa bunun karşı dava mı, takas-mahsup def’i mi yoksa yalnız savunma mı olduğu doğru nitelendirilmelidir. Bağımsız karşı dava, ayrıca harç ve dava şartlarına tabidir.
vii. Sık Yapılan Hatalar
Vakıaları delilsiz bırakmak, tanık isimlerini bildirip tanık deliline açıkça dayanmamak, her tür delil ifadesiyle somutlaştırma yükünü yerine getirdiğini düşünmek ve ilk itirazları ayrı dilekçeye bırakmak başlıca hatalardır. Cevap dilekçesi hazırlanırken dava dilekçesindeki her vakıa ayrı ayrı karşılanmalıdır.
viii. Hukuki Değerlendirme
Cevap dilekçesinin kalitesi, savunmanın sonraki aşamalarda ne ölçüde yürütülebileceğini belirler. Usuli itiraz, maddi savunma, delil ve talep sonucu birbirinden ayrılmalı; her iddiaya somut cevap verilmelidir. Dilekçedeki boşlukların tahkikat aşamasında kolayca kapatılacağı düşüncesi çoğu zaman yanlıştır.
ix. Sonuç ve Hukuki Destek
Cevap dilekçesinde ilk itirazların, vakıaların veya delillerin eksik bırakılması savunma hakkının etkili kullanılmasını engelleyebilir. Dosyanıza uygun cevap ve delil stratejisinin hazırlanması için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Evet. Her savunma vakıasının hangi delille ispatlanacağı açıklanmalıdır.
İlgili mevzuat
Bu madde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Yazılı Yargılama Usulü kısmında (m. 118-186) yer alır.
Yazılı Yargılama Usulü — İlgili Maddeler
- HMK 121Dava Dilekçesinde Dayanılan Belgelerin Birlikte Verilmesi
- HMK 122Dava Dilekçesinin Tebliği: Cevap Süresi ve Usulsüz Tebligatın Sonuçları
- HMK 123Davanın Geri Alınması: Şartları ve Feragatten Farkı
- HMK 133Karşı Dava Nasıl ve Ne Zaman Açılır? HMK Madde 133
- HMK 135HMK Madde 135: Karşı Davada Uygulanacak Hükümler
- HMK 137Ön İnceleme Duruşması Nedir?
Atıf Ağı — İlgili Maddeler
Bu maddenin metninde anılan ve bu maddeye atıf yapan diğer HMK maddeleri; ikinci ve üçüncü derece, aradaki maddeler üzerinden.
- HMK 116HMK Madde 116: İlk İtirazların KonusuDoğrudan atıf · anıyor
- HMK 117İlk İtirazların Cevap Dilekçesinde İleri Sürülmesi ve İncelenmesiDoğrudan atıf · anıyor
- HMK 13HMK Madde 13 Kapsamında Karşı Davada YetkiOrtak hüküm · HMK m. 116 ve 1 hüküm daha
- HMK 19Yetki İtirazının Süresi, Şekli ve Sonuçları: HMK Madde 19Ortak hüküm · HMK m. 116 ve 1 hüküm daha
- HMK 410HMK Madde 410: Tahkimde Görevli ve Yetkili MahkemeOrtak hüküm · HMK m. 116 ve 1 hüküm daha
- HMK 143Tahkikatın Konusu ve Ön İnceleme Tutanaklarının Etkisi: HMK Madde 143Ortak hüküm · HMK m. 145
- HMK 162HMK Madde 162: Dosyanın Hâkimin İncelemesine Hazır TutulmasıÜçüncü derece · HMK m. 117 ve HMK m. 163 üzerinden
- HMK 187İspatın Konusu Nedir?Üçüncü derece · HMK m. 145 ve HMK m. 191 üzerinden
- HMK 411HMK Madde 411: Tahkimde Mahkemenin Yardımının SınırlarıÜçüncü derece · HMK m. 116 ve HMK m. 410 üzerinden