Medeni Usul Hukuku · · ≈3 dk okuma
HMK 129 Cevap Dilekçesinin İçeriği
HMK 129 kapsamında cevap dilekçesinin zorunlu unsurları, vakıa-delil eşleştirmesi, ilk itirazlar ve eksikliklerin sonuçları açıklanmaktadır.
Cevap dilekçesi, davalının yalnız davayı kabul etmediğini bildirdiği bir metin değildir. Savunmanın dayandığı bütün vakıalar, bu vakıaların delilleri, hukuki sebepler ve açık talep sonucu cevap dilekçesinde yer almalıdır. HMK 129, dilekçenin zorunlu unsurlarını düzenler ve savunmanın sınırlarının daha yargılamanın başında belirlenmesini amaçlar.
Cevap Dilekçesinde Bulunması Gereken Bilgiler
Mahkemenin adı, tarafların kimlik ve adres bilgileri, varsa kanuni temsilci ve vekil bilgileri, savunmanın dayandığı vakıaların sıra numarası altında özeti, her vakıanın delili, hukuki sebepler, açık talep sonucu ve imza dilekçede bulunmalıdır. Davalı yurt dışında ise işlemlere esas olmak üzere Türkiye’de adres göstermelidir.
Vakıa ve Delillerin Somutlaştırılması
Davalı, “davayı kabul etmiyoruz” demekle yetinmemeli; hangi iddianın neden doğru olmadığını olay sırasına göre açıklamalıdır. Her savunma vakıasının hangi delille ispatlanacağı gösterilmelidir. Tanık, banka kaydı, mesaj, bilirkişi veya kurum dosyası gibi deliller genel ifadelerle değil, bağlantılı oldukları vakıayla birlikte bildirilmelidir.
İlk İtirazlar Cevap Dilekçesinde İleri Sürülmelidir
Kesin olmayan yetki itirazı ve tahkim itirazı ilk itirazdır. HMK 116 ve 117 uyarınca cevap dilekçesinde, esasa cevapla birlikte ileri sürülmelidir. Cevap dilekçesi verildikten sonra cevap süresi henüz dolmamış olsa bile HMK 131 gereğince yeni ilk itiraz ileri sürülemez.
Eksik Cevap Dilekçesi
HMK 130, 129. maddenin belirli şekli unsurlarının eksik olması hâlinde mahkemenin bir haftalık kesin süre vermesini öngörür. Savunma vakıalarının veya delil bağlantısının eksikliği ise her durumda sonradan tamamlama hakkı doğurmaz. Dilekçe aşaması geçtikten sonra yeni savunma vakıaları ancak ıslah veya karşı tarafın açık muvafakati koşullarıyla ileri sürülebilir.
Deliller Sonradan Sunulabilir mi?
Taraflar ellerindeki belgeleri dilekçelerine eklemeli; başka yerden getirilecek belgelerin bulunmasını sağlayacak bilgileri vermelidir. HMK 145, sonradan delil sunmayı istisnai koşullara bağlar. Delilin geç sunulması yargılamayı geciktirme amacı taşımıyorsa veya süresinde sunulamaması tarafın kusurundan kaynaklanmıyorsa mahkeme izin verebilir. Bu hüküm genel bir telafi yolu değildir.
Talep Sonucu Nasıl Yazılmalıdır?
Davalı, davanın usulden veya esastan reddi, yargılama giderleri ve vekâlet ücretine ilişkin istemini açıkça belirtmelidir. Karşı talep varsa bunun karşı dava mı, takas-mahsup def’i mi yoksa yalnız savunma mı olduğu doğru nitelendirilmelidir. Bağımsız karşı dava, ayrıca harç ve dava şartlarına tabidir.
Sık Yapılan Hatalar
Vakıaları delilsiz bırakmak, tanık isimlerini bildirip tanık deliline açıkça dayanmamak, her tür delil ifadesiyle somutlaştırma yükünü yerine getirdiğini düşünmek ve ilk itirazları ayrı dilekçeye bırakmak başlıca hatalardır. Cevap dilekçesi hazırlanırken dava dilekçesindeki her vakıa ayrı ayrı karşılanmalıdır.
Hukuki Değerlendirme
Cevap dilekçesinin kalitesi, savunmanın sonraki aşamalarda ne ölçüde yürütülebileceğini belirler. Usuli itiraz, maddi savunma, delil ve talep sonucu birbirinden ayrılmalı; her iddiaya somut cevap verilmelidir. Dilekçedeki boşlukların tahkikat aşamasında kolayca kapatılacağı düşüncesi çoğu zaman yanlıştır.
Sonuç ve Hukuki Destek
Cevap dilekçesinde ilk itirazların, vakıaların veya delillerin eksik bırakılması savunma hakkının etkili kullanılmasını engelleyebilir. Dosyanıza uygun cevap ve delil stratejisinin hazırlanması için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.
<!-- Editoryal doğrulama tarihi: 31 Temmuz 2026. Kaynak taslak: blog-mevzuat-hmk-madde-129-cevap-dilekcesinin-icerigi-2d4553b5.pdf. Mevzuat: ilgili kanunların güncel konsolide metinleri. -->
Sık Sorulan Sorular
Evet. Her savunma vakıasının hangi delille ispatlanacağı açıklanmalıdır.
Telif ve Kullanım
Bu sitedeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Günser + Partners (Law & Consultancy)'a aittir. İçeriklerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz biçimde başka internet sitelerinde yayımlanması hâlinde hukuki ve cezai yollara başvurulur. Avukat meslektaşların makale içeriklerini dava dilekçelerinde kullanması serbesttir.
Hukuki Bilgilendirme ve Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya somut olay bakımından görüş niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık, kendi koşulları, süreleri, delilleri ve güncel mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir. İçeriğe dayanılarak işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Makalenin okunması veya iletişime geçilmesi tek başına avukat müvekkil ilişkisi kurmaz.
Hukuki durumunuzu birlikte değerlendirebiliriz
Meselenizi doğrudan avukatlarımıza ileterek size uygun bir görüşme için randevu talep edebilirsiniz. Başvurunuz, olayın niteliğine göre özenle değerlendirilir.