HMK 147 Tarafların Duruşmaya Daveti

Yazılı ve basit yargılama usulünde tahkikat, ön incelemenin tamamlanmasından sonra başlar. Bu aşamada ön inceleme tutanağında çekişmeli olduğu belirlenen vakıalar hakkında deliller toplanır; tanıklar dinlenir, bilirkişi ve keşif işlemleri yapılır. Ön inceleme tamamlanmadan tahkikat işlemi yapılması kural olarak mümkün değildir.

Taraflara belirlenen gün ve saatte geçerli özür olmaksızın hazır bulunmamaları hâlinde duruşmaya yokluklarında devam edileceği ve yapılan işlemlere itiraz edemeyecekleri bildirilir. Tahkikatın sona erdiği duruşmada sözlü yargılamaya geçilebileceği, sözlü yargılama için duruşma ertelenirse ayrıca davetiye gönderilmeyeceği ve yoklukta hüküm verilebileceği de ihtar edilir.

Usulüne uygun çağrılan tarafın duruşmaya gelmemesi, mahkemenin onun aleyhine otomatik karar vereceği anlamına gelmez. Mahkeme mevcut delilleri değerlendirir. Ancak taraf yokluğunda yapılan işlemlere sonradan itiraz edemez. Her iki taraf da gelmez veya takip etmeyeceklerini bildirirse dosyanın işlemden kaldırılması HMK 150 kapsamında gündeme gelebilir.

Mazeretin somut, belgeli ve duruşmaya katılmayı gerçekten engelleyen nitelikte olması gerekir. Mahkeme mazereti kabul etmek zorunda değildir. Vekilin başka duruşması, sağlık sorunu veya ulaşım engeli gibi nedenler olayın koşullarına göre değerlendirilir. Mazeret dilekçesi mümkün olan en erken zamanda sunulmalı ve erteleme talebi açıkça yazılmalıdır.

Dava dilekçesi, ön inceleme ve tahkikat davetiyeleri usulüne uygun tebliğ edilmelidir. Tebligat yapılmadan veya davetiyedeki zorunlu ihtarlar bulunmadan yoklukta hüküm kurulması savunma hakkını kısıtlayabilir. Yargıtay uygulamasında, ön incelemeden sonra tahkikat için ayrıca usulüne uygun davet yapılmaması bozma nedeni sayılabilmektedir.

Tahkikat tamamlandığında mahkeme taraflara deliller ve uyuşmazlık hakkında son açıklamalarını yapma imkânı verir. Sözlü yargılama için ayrı gün belirlenirse davetiyedeki ihtara göre ayrıca çağrı yapılmayabilir. Tarafların son söz hakkı tanınmadan hüküm kurulması hukuki dinlenilme hakkı bakımından incelenir.

Duruşma davetiyesi yalnız tarih bildiren bir evrak değildir; yokluğun ağır usuli sonuçlarını doğurabilmesi için kanundaki ihtarları içermelidir. Tarafın duruşmayı takip etmemesi, delillerin tartışılması ve son söz hakkının kullanılması bakımından önemli kayıplar yaratabilir.

Usulsüz tebligat, mazeret veya yoklukta yapılan işlemler konusunda zamanında itiraz edilmemesi hak kaybına neden olabilir. Duruşma ve tebligat sürecinin değerlendirilmesi için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.

<!-- Editoryal doğrulama tarihi: 31 Temmuz 2026. Kaynak taslak: blog-mevzuat-hmk-madde-147-taraflarin-durusmaya-daveti-352bb755.pdf. Mevzuat: ilgili kanunların güncel konsolide metinleri. -->