Medeni Usul Hukuku · · ≈3 dk okuma
Davanın Geri Alınması: Şartları ve Feragatten Farkı
Davanın geri alınması, davalının açık rızası, açılmamış sayılma kararı, feragat farkı, giderler ve süreler HMK 123 çerçevesinde açıklanmıştır.
Davacı, açtığı davayı tek taraflı iradeyle her durumda ortadan kaldıramaz. Davanın geri alınması, davalıya karşı aynı talebin ileride yeniden ileri sürülebilmesini koruyan; ancak davalının açık rızasına bağlı bir usul işlemidir.
İlgili Mevzuat Hükümleri
HMK 123 uyarınca davacı, hüküm kesinleşinceye kadar ancak davalının açık rızasıyla davasını geri alabilir. Rıza verilirse mahkeme davanın açılmamış sayılmasına karar verir. 22 Temmuz 2020 tarihli 7251 sayılı Kanunla bu sonuç madde metnine açıkça eklenmiştir.
Hukuki Kurumun Kapsamı ve Uygulama Şartları
Geri alma ile feragat aynı değildir. Feragat, talep sonucundan kesin biçimde vazgeçmektir; karşı tarafın rızası gerekmez ve kesin hüküm gibi sonuç doğurur. Geri almada ise dava usulen hiç açılmamış sayılır ve maddi hak kural olarak sona ermez. Bu nedenle “vazgeçiyorum” gibi belirsiz ifadelerin hangi kuruma yönelik olduğu açıklattırılmalıdır.
Davalının rızası açık olmalıdır. Sessizlik veya duruşmaya katılmama tek başına rıza sayılmaz. Davalı rıza vermeden önce davacı geri alma beyanından dönebilir. Rıza verildikten ve işlem tamamlandıktan sonra sonuçlar tarafların basit iradesiyle geri alınamaz.
Yargıtay Uygulamasında Öne Çıkan İlkeler
Yargıtay, geri alma beyanının feragat olarak yorumlanabilmesi için açık, kesin ve koşulsuz bir haktan vazgeçme iradesi arar. Davalının açık muvafakatiyle geri alma tamamlandığında verilecek karar “davanın açılmamış sayılması”dır; “karar verilmesine yer olmadığı” biçimindeki hüküm isabetli kabul edilmez.
İçtihat notu: Kaynak PDF’de yer alan karar künyeleri, resmî karar veri tabanında bağımsız olarak teyit edilemeyenler yönünden metne alınmamıştır. Somut dosyada kullanılacak kararların güncelliği ve olaya uygunluğu ayrıca araştırılmalıdır.
Doktrindeki Yaklaşım ve Uygulamadaki Tartışmalar
Geri alma, davayı sona erdiren iki taraflı bir usul işlemidir. Davalının rızasının aranması, yargılama sürecinde savunma yapmış ve gider üstlenmiş tarafın aynı uyuşmazlıkla yeniden karşılaşma ihtimaline karşı korunmasına dayanır.
Somut Olaylarda Dikkat Edilmesi Gerekenler
Geri alma dilekçesinde kapsam açık yazılmalı; dava tamamen mi yoksa belirli talep kalemleri yönünden mi geri alınıyor belirtilmelidir. Davalı tarafın rıza beyanı, yargılama giderleri ve vekâlet ücretine ilişkin anlaşma da tutanağa geçirilmelidir.
Süreler, Görevli ve Yetkili Merci
Geri alma hüküm kesinleşinceye kadar yapılabilir; istinaf ve temyiz aşamasında da mümkündür. Ancak kanun yolu merciinin ve ilk derece mahkemesinin yapacağı işlem dosyanın aşamasına göre değişebilir. Yeni dava açılacaksa maddi hukuk süreleri ayrıca kontrol edilmelidir.
İspat, Delil ve Usul Sorunları
İşlem yazılı dilekçeyle veya duruşma tutanağına geçirilen sözlü beyanla yapılabilir. Vekilin davayı geri alabilmesi için vekâletnamenin kapsamı ve özel yetki gerekip gerekmediği dikkatle incelenmelidir. Açık rıza dosyada tereddüde yer vermeyecek biçimde bulunmalıdır.
Sık Yapılan Hatalar
- Geri alma ile feragati aynı sanmak
- Davalının sessizliğini rıza kabul etmek
- “Vazgeçme” beyanını açıklatmadan karar istemek
- Zamanaşımı ve hak düşürücü süreyi kontrol etmemek
- Yargılama gideri ve vekâlet ücretini düzenlememek
Hukuki Değerlendirme
Davanın geri alınması, “dosyayı kapatma” kolaylığından ibaret değildir. Yeniden dava açma ihtimali, süreler, giderler ve karşı tarafın rızası birlikte değerlendirilmelidir. Yanlışlıkla feragat anlamına gelecek bir beyan kullanılması telafisi güç sonuç doğurabilir.
Profesyonel Hukuki Destek
Bu tür uyuşmazlıklarda sürelerin kaçırılması, yanlış mercie başvurulması veya delillerin usulüne uygun sunulmaması hak kaybına neden olabilir. Somut olayınızın güncel mevzuat ve yargı uygulaması çerçevesinde değerlendirilmesi için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Hayır. Davalının açık rızası yoksa yargılama devam eder; davacı feragat seçeneğini ayrıca değerlendirebilir.
Telif ve Kullanım
Bu sitedeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Günser + Partners (Law & Consultancy)'a aittir. İçeriklerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz biçimde başka internet sitelerinde yayımlanması hâlinde hukuki ve cezai yollara başvurulur. Avukat meslektaşların makale içeriklerini dava dilekçelerinde kullanması serbesttir.
Hukuki Bilgilendirme ve Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya somut olay bakımından görüş niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık, kendi koşulları, süreleri, delilleri ve güncel mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir. İçeriğe dayanılarak işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Makalenin okunması veya iletişime geçilmesi tek başına avukat müvekkil ilişkisi kurmaz.
Hukuki durumunuzu birlikte değerlendirebiliriz
Meselenizi doğrudan avukatlarımıza ileterek size uygun bir görüşme için randevu talep edebilirsiniz. Başvurunuz, olayın niteliğine göre özenle değerlendirilir.