Medeni Usul Hukuku · · ≈2 dk okuma
HMK 139 Ön İnceleme Duruşmasına Davet
Ön inceleme duruşması davetiyesi, iki haftalık kesin süre, sulh hazırlığı ve duruşmaya katılmamanın sonuçları HMK 139 kapsamında açıklandı.
Ön inceleme, dilekçeler aşaması ile tahkikat arasında yer alan ve uyuşmazlığın çerçevesini belirleyen zorunlu yargılama aşamasıdır. Mahkeme, dilekçelerin karşılıklı verilmesi ve ilk incelemelerin tamamlanmasından sonra tarafları ön inceleme duruşmasına davet eder. HMK 139, davetiyede yer alması gereken ihtarları düzenler.
Ön İncelemenin Amacı
Mahkeme ön incelemede dava şartlarını ve ilk itirazları değerlendirir, tarafların anlaştığı ve anlaşamadığı vakıaları belirler, delillerin toplanması için gerekli işlemleri planlar ve tarafları sulh veya arabuluculuğa teşvik eder. Ön inceleme tamamlanmadan kural olarak tahkikata geçilemez.
Davetiyede Hangi İhtarlar Yer Alır?
Taraflara duruşmanın gün ve saati, gelmemenin sonuçları ve sulh için hazırlık yapmaları gerektiği bildirilir. Taraflardan yalnız biri gelir ve yargılamaya devam etmek isterse, gelmeyen taraf yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez. Güncel HMK 141 uyarınca iddia ve savunmanın genişletilmesi bakımından eski düzenlemelerdeki “mazeretsiz gelmeme” sonucu artık aynen uygulanmaz; genişletme, ıslah ve açık muvafakat hükümlerine tabidir.
İki Haftalık Kesin Süre
Davetiyenin tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içinde taraflar, dilekçelerinde gösterdikleri ancak henüz sunmadıkları belgeleri mahkemeye vermeli veya başka yerden getirilecek belgeler için gerekli bilgileri açıklamalıdır. Süre içinde yerine getirilmezse mahkeme o delile dayanmaktan vazgeçilmiş sayılmasına karar verebilir. Bu ihtarın açık ve usulüne uygun yapılmış olması gerekir.
Duruşmaya Katılmamanın Sonuçları
Tarafın geçerli mazeret olmadan duruşmaya katılmaması, dosyanın otomatik olarak kaybedilmesi anlamına gelmez. Ancak yokluğunda yapılan ön inceleme işlemlerine sonradan itiraz etme imkânı sınırlanır. Her iki taraf da duruşmaya gelmez veya gelen taraf davayı takip etmeyeceğini bildirirse HMK 150 hükümleri gündeme gelebilir.
Usulsüz Tebligat ve Hukuki Dinlenilme Hakkı
Dava dilekçesi veya ön inceleme davetiyesi usulüne uygun tebliğ edilmeden yargılamaya devam edilmesi, hukuki dinlenilme hakkını ihlal eder. Mahkeme, muhatabın adresi ve tebliğ işleminin geçerliliğini denetlemelidir. Usulsüz tebligatta öğrenme tarihi ve buna bağlı süreler ayrıca belirlenir.
Sık Yapılan Hatalar
Ön inceleme duruşmasını yalnızca şekli bir oturum olarak görmek, uyuşmazlık konularının yanlış yazıldığı tutanağa itiraz etmemek, sunulmamış belgeleri iki haftalık süre içinde tamamlamamak ve sulh yetkisi olmadan duruşmaya katılmak sık hatalardır. Ön inceleme tutanağı tahkikatın sınırlarını etkilediğinden dikkatle kontrol edilmelidir.
Hukuki Değerlendirme
Ön inceleme, davanın gerçek yol haritasının çıkarıldığı aşamadır. Tarafların vakıaları ve delilleri arasındaki bağlantı burada netleştirilir. Tutanaktaki eksikliklerin düzeltilmemesi, sonraki aşamada yeni vakıa veya delil ileri sürme imkânını ciddi biçimde sınırlar.
Sonuç ve Hukuki Destek
Ön inceleme davetiyesindeki kesin sürenin kaçırılması veya uyuşmazlık konularının yanlış belirlenmesi delil kaybına neden olabilir. Duruşma hazırlığı ve dosya stratejisinin değerlendirilmesi için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.
<!-- Editoryal doğrulama tarihi: 31 Temmuz 2026. Kaynak taslak: blog-mevzuat-hmk-madde-139-on-inceleme-durusmasina-davet-5301df69.pdf. Mevzuat: ilgili kanunların güncel konsolide metinleri. -->
Sık Sorulan Sorular
Katılmamak mümkündür; ancak yoklukta yapılan işlemlere itiraz edememe ve dosyanın işlemden kaldırılması gibi sonuçlar doğabilir.
Telif ve Kullanım
Bu sitedeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Günser + Partners (Law & Consultancy)'a aittir. İçeriklerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz biçimde başka internet sitelerinde yayımlanması hâlinde hukuki ve cezai yollara başvurulur. Avukat meslektaşların makale içeriklerini dava dilekçelerinde kullanması serbesttir.
Hukuki Bilgilendirme ve Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya somut olay bakımından görüş niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık, kendi koşulları, süreleri, delilleri ve güncel mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir. İçeriğe dayanılarak işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Makalenin okunması veya iletişime geçilmesi tek başına avukat müvekkil ilişkisi kurmaz.
Hukuki durumunuzu birlikte değerlendirebiliriz
Meselenizi doğrudan avukatlarımıza ileterek size uygun bir görüşme için randevu talep edebilirsiniz. Başvurunuz, olayın niteliğine göre özenle değerlendirilir.