Karşı Dava Açılabilmesinin Şartları ve Süresi
· ≈3 dk okuma · Medeni Usul Hukuku
Karşı dava açma şartları, bağlantı, takas ve mahsup, cevap süresi, harç, görev, ayrılma kararı ve uygulamadaki hatalar ayrıntılı olarak ele alınmıştır.
Kanun metni · 6100 sayılı HMK · Madde 132
Karşı dava açılabilmesinin şartları
(1) Karşı dava açılabilmesi için;
a) Asıl davanın açılmış ve hâlen görülmekte olması,
b) Karşı davada ileri sürülecek olan talep ile asıl davada ileri sürülen talep arasında takas veya mahsup ilişkisinin bulunması yahut bu davalar arasında bağlantının mevcut olması,
şarttır.
(2) Belirtilen bu şartlar gerçekleşmeden karşı dava açılacak olursa, mahkeme, talep üzerine yahut resen, karşı davanın asıl davadan ayrılmasına; gerekiyorsa dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesine karar verir.
(3) Karşı davaya karşı, dava açılamaz.
Kaynak: mevzuat.gov.tr · 2 Kasım 2026 tarihli güncel metin
Karşı dava, davalının görülmekte olan asıl davada davacıya karşı bağımsız bir talep ileri sürmesidir. Savunma dilekçesine eklenen her alacak iddiası karşı dava değildir; bağlantı, süre, harç ve talep sonucu şartları birlikte yerine getirilmelidir.
i. İlgili Mevzuat Hükümleri
HMK 132’ye göre asıl davanın açılmış ve görülmekte olması; karşı talep ile asıl talep arasında takas veya mahsup ilişkisi ya da bağlantı bulunması gerekir. Şartlar yoksa mahkeme karşı davayı ayırır ve gerekiyorsa görevli mahkemeye gönderir. Karşı davaya karşı yeni bir karşı dava açılamaz. HMK 133 gereğince karşı dava, cevap dilekçesiyle veya cevap süresi içinde ayrı dilekçeyle açılır.
ii. Hukuki Kurumun Kapsamı ve Uygulama Şartları
Karşı dava, asıl davanın savunması değil bağımsız bir davadır. Bu nedenle ayrı talep sonucu, dava değeri ve harç gerekir. Davalının yalnız asıl talebi azaltan mahsup veya ödeme savunması için her zaman karşı dava açması gerekmez. Kendi lehine ayrıca hüküm kurulmasını istiyorsa karşı dava gerekebilir.
Bağlantı, taleplerin aynı veya benzer vakıalardan doğması ya da bir dava hakkında verilecek hükmün diğerini etkilemesi hâlinde bulunur. Bağlantı yoksa davaların birlikte görülmesi yargılamayı gereksiz biçimde karmaşıklaştırır.
iii. Yargıtay Uygulamasında Öne Çıkan İlkeler
Yargıtay uygulamasında sırf savunma olarak incelenebilecek mahsup iddiasını ayrıca karşı dava konusu yapmada hukuki yarar bulunmayabileceği kabul edilir. Karşı dava bağımsız olduğu için harç yatırılmaması hâlinde yalnız “karşı dava” başlığının kullanılması yeterli değildir.
İçtihat notu: Kaynak PDF’de yer alan karar künyeleri, resmî karar veri tabanında bağımsız olarak teyit edilemeyenler yönünden metne alınmamıştır. Somut dosyada kullanılacak kararların güncelliği ve olaya uygunluğu ayrıca araştırılmalıdır.
iv. Doktrindeki Yaklaşım ve Uygulamadaki Tartışmalar
Karşı dava, usul ekonomisi ile çelişkili kararların önlenmesini amaçlar. Buna rağmen asıl davanın sona ermesi karşı davayı her durumda sona erdirmez; karşı dava bağımsızlığını koruyabilir. Bağlantı, bağımsızlığı ortadan kaldırmaz.
v. Somut Olaylarda Dikkat Edilmesi Gerekenler
Cevap dilekçesinde “karşı davacı” ve “karşı davalı” sıfatları açık gösterilmeli; talep sonucu ayrı bölümde yazılmalı; dava değeri ve harç tamamlanmalıdır. Takas, mahsup ve bağımsız alacak talebi birbirinden ayrılmalıdır.
vi. Süreler, Görevli ve Yetkili Merci
Karşı dava cevap süresi içinde açılmalıdır. Süreden sonra açılırsa mahkeme davaların ayrılmasına karar verir. Asıl davaya bakan mahkemenin karşı dava yönünden de görevli olması gerekir; görev farklıysa ayırma ve gönderme gündeme gelir.
vii. İspat, Delil ve Usul Sorunları
Karşı davacı, kendi talebini doğuran vakıaları ispatlar. Sözleşmeler, ödeme kayıtları, ayıp belgeleri, hesap dökümleri, ihtarlar ve bilirkişi incelemesi kullanılabilir. Asıl dosyadaki deliller karşı davada da değerlendirilebilir, fakat ispat yükü değişmez.
viii. Sık Yapılan Hatalar
- Karşı dava harcını yatırmamak
- Savunma ile bağımsız talebi ayırmamak
- Cevap süresini kaçırmak
- Bağlantısı olmayan talebi karşı dava olarak ileri sürmek
- Karşı davaya karşı yeniden karşı dava açmak
ix. Hukuki Değerlendirme
Karşı dava açarken temel soru, “davacıdan ayrıca neyin hüküm altına alınması isteniyor?” olmalıdır. Sadece savunmayı güçlendiren açıklamalarla bağımsız talebin karıştırılması harç, süre ve hukuki yarar sorunlarına yol açar.
x. Profesyonel Hukuki Destek
Bu tür uyuşmazlıklarda sürelerin kaçırılması, yanlış mercie başvurulması veya delillerin usulüne uygun sunulmaması hak kaybına neden olabilir. Somut olayınızın güncel mevzuat ve yargı uygulaması çerçevesinde değerlendirilmesi için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Cevap dilekçesiyle veya cevap süresi içinde ayrı dilekçeyle açılır.
İlgili mevzuat
Bu madde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Yazılı Yargılama Usulü kısmında (m. 118-186) yer alır.
Yazılı Yargılama Usulü — İlgili Maddeler
Atıf Ağı — İlgili Maddeler
Bu maddenin metninde anılan ve bu maddeye atıf yapan diğer HMK maddeleri; ikinci ve üçüncü derece, aradaki maddeler üzerinden.
- HMK 13HMK Madde 13 Kapsamında Karşı Davada YetkiDoğrudan atıf · bu maddeyi anıyor
- HMK 5Mahkemelerin Yetkisinde Genel Kural: HMK Madde 5Ortak hüküm · HMK m. 13
- HMK 19Yetki İtirazının Süresi, Şekli ve Sonuçları: HMK Madde 19Ortak hüküm · HMK m. 13
- HMK 92Hukuk Yargılamasında Sürelerin Bitimi: HMK Madde 92Üçüncü derece · HMK m. 133 ve HMK m. 127 üzerinden
- HMK 122Dava Dilekçesinin Tebliği: Cevap Süresi ve Usulsüz Tebligatın SonuçlarıÜçüncü derece · HMK m. 133 ve HMK m. 127 üzerinden
- HMK 32Yargılamanın Hâkim Tarafından Sevk ve İdaresiÜçüncü derece · HMK m. 133 ve HMK m. 31 üzerinden
Hukuk Sözlüğünde
Bu yazının dayandığı maddelere dayanan terimlerin sade açıklamaları.