Türk vatandaşları ile yabancılar Türkiye'ye girebilmek ve Türkiye'den çıkabilmek için yolcu giriş - çıkış kapılarındaki polis makamlarına usulüne uygun ve muteber pasaport veya pasaport yerine geçerli bir vesika ibrazSözlük · ibrazsunma, gösterme (belge) etmeye mecburdurlar.
Gümrük ve diğer işlemlerin yapılabilmesi için polis makamlarınca giriş veya çıkış işlemlerinin bitirilmesi şarttır.
Kanunlar ve milletlerarası anlaşmalarla tespit edilenlerden başka, Türk vatandaşları ile yabancılar için, ne gibi belgelerin pasaport yerine geçerli kabul edilebileceği hususunda İçişleri ve Dışişleri bakanlıkları müşterekenSözlük · müşterekortak; müştereken: ortaklaşa, birlikte karar almaya yetkilidirler.
Pasaport veya vesikasız gelen Türk vatandaşları:
Madde 3
Pasaportsuz veya vesikasız, usulüne uygun veya muteber olmıyan pasaport veya vesikalarla Türkiye sınırlarına gelerek Türk vatandaşlığını iddia edenler:
A) Türkiye Cumhuriyeti nüfus hüviyet cüzdanlarını veya hüviyet varakalarını ibrazSözlük · ibrazsunma, gösterme (belge) ettikleri ve bunların kendilerine ait bulunduğu tahakkukSözlük · tahakkukborcun (vergi, prim) hesaplanıp kesinleşmesi eylediği takdirdeSözlük · takdirdedurumda, hâlde;
B) Nüfus hüviyet varakasından başka vesika veya delil gösterenler ise, bu vesika veya delillerin kıymeti polisçe takdir edilerek Türk vatandaşı olduklarına kanaat getirilmesi halinde Türkiye'ye kabul olunurlar.
Yukardaki (B) fıkrasında bahis mevzuuSözlük · mevzukonu kimseler vatandaşlıkları en seri vasıta ile usulü veçhile sabit oluncaya kadar icabederse en yakın idare merkezine gönderilerek mahalli mülkiye amirinin göstereceği yerde oturtulabilirler.
Türk vatandaşlığı sabit olmıyanlar geri çevrilirler.
Diplomatik pasaportlar, Dışişleri Bakanlığı ile yabancı memleketlerde Türkiye Cumhuriyeti Büyük Elçilik ve elçilikleri tarafından verilir.
Diplomatik pasaportlar, muvakkatSözlük · muvakkatgeçici görev veya seyahat için gidenlere görevlerinin veya seyahatlerinin mahiyetineSözlük · mahiyetnitelik, öz göre, bir seyahate mahsusSözlük · mahsusözgü, ayrılmış olmak üzere veya azami iki sene için, daimiSözlük · daimisürekli, kalıcı görevle gidenlere de Dışişleri Bakanlığınca tespit edilecek sürede geçerli olmak üzere verilir.
(Değişik: 28/5/1988 - ) Diplomatik pasaportlar; Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyelerine, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara, Anayasa Mahkemesi Başkan ve üyeleri ile Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi, Uyuşmazlık Mahkemesi, Sayıştay, Genel Kurmay birinci ve ikinci başkanlarına, Cumhuriyet Başsavcısına, orgenerallere, oramirallere, eski cumhurbaşkanlarına, yasama meclisleri eski başkanlarına,eski başbakanlar, eski cumhurbaşkanı yardımcıları ve eski bakanlara, Türkiye Büyük Millet Meclisi eski üyelerine, (…)5 Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Genel Sekreterine, Bakan yardımcıları ile Diyanet İşleri Başkanına, Valilere, Büyükşehir Belediye başkanlarına, Büyükelçi unvanını almış olanlar ile Dışişleri Bakanlığı meslek mensuplarına, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanına, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanına ve bu Başkanlığın yurtdışındaki Program Koordinasyon Ofisi sorumlusuna, Cumhurbaşkanlığı üst düzey görevlilerine, Türkiye Cumhuriyeti dış temsilcilikleri nezdindeSözlük · nezdindeyanında, katında memur edilen müşavirlere, ataşelere ve muavinlerine, din hizmetleri koordinatörlerine, Hükümet adına milletlerarası resmi müzakereler yapılması, mukavelenameler akdiSözlük · akitsözleşme için veya milletlerarası toplantılarla kongre ve konferanslara katılmak üzere gönderilenlere ve yabancı devletler veya millletlerarası teşekküller nezdinde daimi veya geçici görev yapmak üzere gönderilenlere, siyasi kuryelere verilir. 567891011
(Değişik: 25/2/1981 - ) Diplomatik pasaport alabilecek durumda bulunan veya alan kimselerin sıfat veya vazifeleriSözlük · vazifegörev devam ettiği müddetçe, eşlerine dahi diplomatik pasaport verilmesi veya bunların eşlerinin pasaportlarının refakat hanesine kayıt edilmesi mümkündür.
(Değişik beşinci fıkra: 23/7/2010-6009/58 md.) Diplomatik pasaport alan kimselerin sıfat ve vazifeleri devam ettiği müddetçe, ergin olmayan veya ergin olsalar dahi yanlarında yaşayıp evli bulunmayan ve iş sahibi olmayan öğrenimi devam eden çocuklarına 25 yaşının ikmalineSözlük · ikmaltamamlama kadar, yine ergin olsalar dahi yanlarında yaşayıp evli bulunmayan ve iş sahibi olmayan aynı zamanda bedensel, zihinsel veya ruhsal engellerinden en az biri nedeniyle sürekli bakıma muhtaç durumda olduğu resmi sağlık kurumlarının düzenlediği sağlık kurulu raporu ile belgelenen çocuklarına da hak sahibi kişinin pasaportu ile aynı süre geçerli diplomatik pasaport verilir.12
Diplomatik pasaportların, sahiplerinin veya varsa refakat hanesinde kayıtlı bulunanların birer kıta fotoğrafisini ihtivaSözlük · ihtivaiçerme eylemeleri lazımdır.
Diplomatik pasaportlar hiçbir harç veya resme tabiSözlük · tâbibağlı, uyan; tabiiyet: vatandaşlık değildir.
A) (Değişik:28/5/1988-) Hususî damgalı pasaportlar;
(Değişik paragraf:22/8/1989-378 KHK/1 md.) (…)13 birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunan veya bu kadrolar karşılık gösterilmek veya T . C . Emekli Sandığı ile ilgilendirilip emekli kesenekleri bu derecelerden kesilmek suretiyleSözlük · suretiyleyoluyla; suretle: biçimde Sözleşmeli olarak çalıştırılan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri , vakıf yükseköğretim kurumlarında görev yapanlardan en az 15 yıl mesleki kıdemi olan öğretim üyeleri ile birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan belediye başkanlarına; diplomatik pasaport verilmesini gerektiren vazifelerdenSözlük · vazifegörev başka herhangi bir resmi vazife ile veya kendi hesaplarına yabancı ülkelere gittikleri zaman verilir. (Ek cümle:19/10/2005-5411/168 md.) Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu ve Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Kurulu üyeleri ile vakıf yükseköğretim kurumlarında görev yapan öğretim üyeleri için, T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilme ve emekli keseneklerinin bu derecelerden kesilmesi şartı aranmaz.1415
Bunlardan emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanlara da bu neviSözlük · nevitür, çeşit pasaport verilir.
(Değişik paragraf:3/3/1993-) (…)16 , il ve ilçe belediye başkanlarına, görevleri süresince hususi damgalı pasaport verilir.
(Ek paragraf:17/10/2019-) Baro levhasına yazılı olan ve en az on beş yıl kıdemi bulunan avukatlara, haklarında 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan dolayı soruşturma veya kovuşturma bulunmaması kaydıyla hususi damgalı pasaport verilebilir. Buna ilişkin usul ve esaslar, Dışişleri Bakanlığı ile Adalet Bakanlığının olumlu görüşü alınarak İçişleri Bakanlığınca yürürlüğe konulan yönetmelikle belirlenir.
Hususî damgalı pasaport alabilecek durumda bulunanların eşlerine de aynı nevi pasaport verilir. Hususî damgalı pasaport almaya hakkı bulunduğu sırada vefat edenlerin dul eşlerine başkası ile evlenmemiş ise aynı neviden pasaport verilmesi mümkündür.
(Değişik paragraf:23/7/2010-6009/58 md.) Hususi damgalı pasaport alabilecek durumda bulunanların ergin olmayan veya ergin olsalar dahi yanlarında yaşayıp evli bulunmayan ve iş sahibi olmayan öğrenimi devam eden çocuklarına 25 yaşının ikmalineSözlük · ikmaltamamlama kadar, yine ergin olsalar dahi yanlarında yaşayıp evli bulunmayan ve iş sahibi olmayan, aynı zamanda bedensel, zihinsel veya ruhsal engellerinden en az biri nedeniyle sürekli bakıma muhtaç durumda olduğu resmi sağlık kurumlarının düzenlediği sağlık kurulu raporu ile belgelenen çocuklarına da hususi damgalı pasaport verilir.17
(Ek paragraf:15/7/2016-6728/7 md.) Yıllık ortalama ihracat değerlerine göre yapılan sınıflandırmada; son üç yılda yıllık ortalama ihracat tutarı Cumhurbaşkanının belirleyeceği değerin üzerinde olan firma yetkililerine, Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile; Devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamaları kaydıyla, Cumhurbaşkanınca belirlenen esaslara göre dört yıl süreyle hususi damgalı pasaport verilebilir.1819
B) (Değişik:RG-25/2/1981-) Hizmet Damgalı Pasaportlar:
Bu Kanun gereğince kendilerine diplomatik veya hususi damgalı pasaport verilmesi mümkün olmayan kimselere, Hükümetçe, hususi idarelerce veya belediyelerce resmi vazife İle dış memleketlerde vazifeye alındıklarında verilir.
Türkiye Cumhuriyetinin üyesi bulunduğu milletlerarası kuruluşlarda memur statüsünde çalışanlar ile Türk Hava Kurumu ve Türkiye Kızılay Cemiyetince görevlendirilenlere de aynı nevi pasaport verilir.
(Değişik paragraf:23/7/2010-6009/58 md.) Hizmet damgalı pasaport alanların eşlerine, ergin olmayan veya ergin olsalar dahi yanlarında yaşayıp evli bulunmayan ve iş sahibi olmayan öğrenimi devam eden çocuklarına 25 yaşının ikmaline kadar, yine ergin olsalar dahi yanlarında yaşayıp evli bulunmayan ve iş sahibi olmayan aynı zamanda bedensel, zihinsel veya ruhsal engellerinden en az biri nedeniyle sürekli bakıma muhtaç durumda olduğu resmi sağlık kurumlarının düzenlediği sağlık kurulu raporu ile belgelenen çocuklarına da hak sahibi kişinin pasaportu ile aynı süre geçerli hizmet damgalı pasaport verilir.17
C) (Değişik:RG-7/11/1984-) Hususi ve Hizmet Damgalı Pasaportlar
Talep edenin mensup bulunduğu makamın yetkili amirinin başvurusu üzerine İçişleri Bakanlığınca verilir. Bu nev'i pasaportlar aynı şart dahilinde İçişleri Bakanlığının muvafakati ve Dışişleri Bakanlığının vereceği talimat üzerine, Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilik ve elçiliklerince de verilebilir. Yukarıdaki «A» ve «B» bendlerinde yazılı eşlere ve çocuklara hususi veya hizmet damgalı pasaport verilmesi veya çocukların refakat hanesine kaydı için de aynı yazılı başvuruya lüzumSözlük · lüzumgerek; lüzumlu: gerekli vardır. Emeklilik veya çekilme sebepleri ile vazifelerinden ayrılmış olanların hususi damgalı pasaport alabilmeleri için durumlarını gösteren belgelerle, doğrudan İçişleri Bakanlığına müracaatSözlük · müracaatbaşvuru etmeleri lazımdır.
(Değişik paragraf:28/5/1988-) (Değişik birinci cümle:23/7/2010-6009/58 md.) Hususi damgalı pasaportlar altı aydan az olmamak kaydıyla İçişleri Bakanlığınca belirlenecek sürelerde; hizmet damgalı pasaportlar altı aydan az olmamak kaydıyla pasaport sahibinin görevinin müddetine göre İçişleri Bakanlığınca tespit edilecek süre için geçerli olmak üzere tanzimSözlük · tanzimdüzenleme edilir. Bu pasaportlardan süresi bitenlerin, bu bendin birinci fıkrasında yazılı başvuru, İçişleri Bakanlığının muvafakati ve Dışişleri Bakanlığının vereceği talimat üzerine Türkiye Cumhuriyeti büyükelçilik ve elçiliklerince de aynı müddetler için beşer defa uzatılması mümkündür.
Bu pasaportların sahiplerinin ve varsa refakat hanesine kayıtlı bulunanların birer fotoğraflarının pasaportlarına yapıştırılması lazımdır.
Türk vatandaşlarının umuma mahsusSözlük · mahsusözgü, ayrılmış münferit ve umuma mahsus müşterekSözlük · müşterekortak; müştereken: ortaklaşa, birlikte pasaportları yurt içinde İçişleri Bakanlığınca veya İçişleri Bakanının vereceği yetkiye göre valiliklerce, yabancı memleketlerde Türkiye Cumhuriyeti konsoloslukları tarafından verilir.
Pasaport sahibi talep ettiği takdirdeSözlük · takdirdedurumda, hâlde reşit olmayan kız ve erkek çocukları pasaportun refakat hanesine kaydolunur.
Refakat hanesine yazılı olanlar adına pasaport verilmiş bulunan kimselerin beraberinde bulunmadıkça o pasaportla seyahat edemezler.
(Değişik dördüncü fıkra: 23/7/2010-6009/58 md.) Umuma mahsus münferit pasaportlar Kanunda yazılı istisnalar saklı kalmak ve altı aydan az olmamak kaydıyla İçişleri Bakanlığınca belirlenecek sürelerde geçerli olmak üzere düzenlenir.
Askerlik hizmetini yapmak üzere memlekete celp edilenlerle, yabancı memleketlerde yoksul kalmış oldukları sabit olan Türk vatandaşlarının pasaportları Türkiye'ye dönüşlerini teminen bir ay süre ile uzatılır. Pasaportu olmayanlara bir ay süreli seyahat belgesi verilir.
Umuma mahsus müşterek pasaportlar:
Madde 16
(Değişik birinci fıkra: 19/6/1984 - KHK 240; Aynen kabul: 7/11/1984-) Toplu bir halde yolculuk etmek isteyen ve en az 5 kişilik bir kafile teşkilSözlük · teşkiloluşturma eden Türk vatandaşlarına istedikleri takdirdeSözlük · takdirdedurumda, hâlde umuma mahsusSözlük · mahsusözgü, ayrılmışmüşterekSözlük · müşterekortak; müştereken: ortaklaşa, birlikte pasaport verilir.
(Değişik: 19/6/1984 - KHK 240; Aynen kabul: 7/11/1984 - ) Bu pasaportlar verildiği tarihten itibaren 3 ay, 6 ay ve 1 yıl muteber olmak üzere düzenlenir.
Bu pasaportlar umuma mahsus münferit pasaportlar gibi, kafileyi teşkil edenlerin fotoğrafilerini havi bir listenin ilavesi suretiyleSözlük · suretiyleyoluyla; suretle: biçimdetanzimSözlük · tanzimdüzenleme olunur.
Bu pasaportla seyahat halinde kafileden ayrılanlar ayrıca pasaport almaya mecburdurlar.
(Harca ilişkin hükümler mülgaSözlük · mülgayürürlükten kaldırılmış: 25/2/1952 - 5887/126 - e md.)
Seyahatleri Türkiye için kültürel, ticari veya sosyal bir menfaat temin edecek mahiyetteSözlük · mahiyetnitelik, öz bulunduğu sabit olanlarla Milli Eğitim Bakanlığının müsaadesiyle ilmi tetkiklerde bulunmak veya yabancı memleketlerde yapılacak spor teması ve müsabakalarına iştirak etmek üzere kafile halinde gezi yapacak öğretmen, öğrenci ve sporculara verilecek pasaportlar hiçbir harca tabiSözlük · tâbibağlı, uyan; tabiiyet: vatandaşlık değildir.
Umuma mahsus pasaportların alınması için şartlar:
Madde 17
A) (Değişik birinci fıkra: 19/6/1984 - KHK 240; Aynen kabul: 7/11/1984 - ) (Değişik birinci paragraf: 3/10/2016-; Aynen kabul: 1/2/2018-) Umuma mahsusSözlük · mahsusözgü, ayrılmış pasaport almak isteyenlerin başvuru yerleri ve istenecek belgeler İçişleri Bakanlığınca tespit edilir.
Yabancı memleketlerde kayıtlı bulundukları konsolosluğa müracaatSözlük · müracaatbaşvuru edenlere konsolosluk kütüğündeki kayıtları esas tutularak pasaport verilir. Başka bir konsolosluğa müracaat edenlerin tabiiyetSözlük · tâbibağlı, uyan; tabiiyet: vatandaşlık ilmühaberi veya eski pasaportlarından başka nüfus tezkereleriniSözlük · tezkereresmî yazı, belge de ibrazSözlük · ibrazsunma, gösterme (belge) etmemeleri takdiri bu konsolosluk pasaportun itasını gerekli göreceği tahkikatın icrasına talik edebilir.
B) (MülgaSözlük · mülgayürürlükten kaldırılmış: 3/3/1993 - )
Reşit olmıyanlar ve mahcurlar:
C) Reşit olmıyanların ve mahcurların yalnız seyahat etmek üzere pasaport alabilmeleri için kanuni mümessillerinin muvafakatlerini havi resmi bir makamdan tasdikli vesika ibraz eylemeleri lazımdır
E) (Ek:6/12/2019-) Yabancı ülke adli veya idari makamlarınca verilen velayet ya da vesayet kararları, kararın verildiği ülkelerde bulunan Türkiye Cumhuriyeti dış temsilciliklerindeki pasaport başvurularında kabul edilebilir.
TabiiyetsizSözlük · tâbibağlı, uyan; tabiiyet: vatandaşlık bulunan veya tabiiyet durumlarının muntazam bulunmaması hasebiyle ikamet ve seyahatleri bakımından fiilen tabiiyetsizlere tatbikSözlük · tatbikuygulama edilen muamelelereSözlük · muameleişlem tabi tutulmasında İçişleri Bakanlığınca zaruret görülen kimselere icabında mezkürSözlük · mezkûranılan, sözü edilen Bakanlığın alacağı kararla "yabancılara mahsusSözlük · mahsusözgü, ayrılmış" damgasını taşıyan ve Türk vatandaşlığını iktisap bakımından her hangi bir manayı veya hamiliSözlük · hamilsenedi elinde bulunduran (kişi) lehine her hangi bir hak iktisabını tazammun etmiyen bir pasaport verilir.
Bu pasaport iki nevidir:
A) Türkiye'ye yalnız bir giriş veya Türkiye'den yalnız bir çıkış için muteber olan pasaportlar
Giriş için verildiği takdirdeSözlük · takdirdedurumda, hâlde Türkiye'ye girişin vukuu; Türkiye'den çıkış için verildiği takdirde de üzerindeki şerhte tasrih edilen memlekete vusul üzerine muteberliği nihayet bulacak olan bu pasaportların sahipleri tarafından itası tarihinden itibaren bir ay içinde bulunduğu memleketi terketmek suretiyleSözlük · suretiyleyoluyla; suretle: biçimde kullanılması şarttır. Aksi takdirde yenilenmesi gerekir.
B) (Değişik birinci fıkra: 19/6/1984 - KHK 240; Aynen kabul: 7/11/1984 - ) (Değişik birinci paragraf: 23/7/2010-6009/58 md.) Bir gidiş ve geliş için verilen pasaportlar üç aydan az olmamak kaydıyla İçişleri Bakanlığının takdirine göre belirlenecek süreyle geçerli olmak üzere tanzimSözlük · tanzimdüzenleme edilir.
Her iki neviden pasaportlar, İçişleri Bakanlığı ve yabancı memleketlerde, İçişleri Bakanlığının talebi veya tasvibi üzerine Dışişleri Bakanlığınca verilecek talimata istinadenSözlük · istinadendayanarak, Türkiye Cumhuriyeti konsolosluk makamları tarafından verilir.
Yukardaki (A) fıkrasında yazılı neviden pasaportların yürürlüğünü kaybetmesi tarihinden itibaren iki ay geçmiş ise bunların yenilenmesi işlemi İçişleri Bakanlığının kararına bağlıdır.
Pasaport sahibinin tabiiyet bakımından aynı durumda bulunup reşit olmıyan ve iş sahibi bulunmıyan kız veya erkek çocuklarının o pasaportun refakat hanesine kaydı caizdir. Kocasiyle tabiiyet bakımından aynı durumda bulunan karısı hakkında da aynı işlem yapılabilir.
Pasavanlar veya benzeri belgeler, Türkiye Cumhuriyeti ile hem hudut memleketlerin hudut mıntıkaları dahilinde pasaport yerine kullanılmak üzere Türk vatandaşlarına verilir. Bunların şekli, ita tarzı, muteberlik müddeti, kimlere verileceği Türkiye Cumhuriyeti ile alakalı Devletler arasında yapılmış veya yapılacak anlaşmaların hükümlerine uygun olarak İç ve Dışişleri Bakanlıklarınca müşterekenSözlük · müşterekortak; müştereken: ortaklaşa, birlikte tesbit edilir.
Harcı:
Bu vesikalar pasaport harcına değil hususi tarifeleri mucibinceSözlük · mucibincegereğince resme ve harca tabidirSözlük · tâbibağlı, uyan; tabiiyet: vatandaşlık.
Türkiye dışına taşıma yapan ulaşım araçlarının memur ve mürettebatına verilen vesikalar:
Türkiye karasuları dışına çıkan Türk gemilerinin Türk vatandaşı olan mürettebatına usulüne uygun olarak bölge liman ve deniz işleri müdürlüklerince fotoğraflı "Gemiadamı Cüzdanı",
Havayolu uluslararası ulaşım araçları memur ve mürettebatına anlaşmalarda belirtilen örneğine ve usulüne uygun olarak idarelerince fotoğraflı "Uçak Mürettebatı Belgesi",
Demiryolu uluslararası ulaşım araçları memur ve mürettebatına anlaşmalarda öngörülen yetkili makamlarca Örneğine ve usulüne uygun olarak fotoğraflı "Demiryolu Personeli Kimlik Belgesi", düzenlenir.
(Değişik fıkra: 3/10/2016-; Aynen kabul: 1/2/2018-) Demiryolu personeli kimlik belgeleri, anlaşmalarda öngörülen yetkili makamlarca tasdik edilmedikçe pasaport yerine kullanılamaz. Gemi adamı cüzdanı ve uçak mürettebatı belgesini düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar, ilgililerin bu Kanunun 22 nci maddesi kapsamındaki durumlarını yetkili merciden teyit etmek zorundadır.
Gemiadamları ve uçak mürettebatına verilecek belgelerin şekil ve muhtevası İçişleri, Dışişleri ve Ulaştırma Bakanlıklarınca müşterekenSözlük · müşterekortak; müştereken: ortaklaşa, birlikte tespit edilir.
Yabancı gemi, hava ve demiryolu uluslararası ulaşım araçları memur ve mürettebatı, yetkili makamlarca usulüne ve örneğine uygun olarak düzenlenmiş vesikaları ile Türk karasuları ve liman şehirlerine karşılılık esasına göre girip çıkabilirler.
Pasaport yerine geçerli vesikaların veriliş şartları:
Yurt dışına çıkmaları; mahkemelerce yasaklananlara, (…)20 ve terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen yurtdışındaki her türlü eğitim, öğretim ve sağlık kuruluşları ile vakıf, dernek veya şirketlerin kurucu ve yöneticisi olduğu veya bu yerlerde çalıştığı İçişleri Bakanlığınca tespit edilenlere (…)21 pasaport veya seyahat vesikası verilmez. Ancak, yabancı memleketlere gitmeleri mahkemelerce yasaklananlar dışında kalanlara, zaruri hallerde Cumhurbaşkanının onayı ile pasaport veya pasaport yerine geçen seyahat vesikası verilebilir. 2223
Bu durumda olanların açık kimlikleri (adı, soyadı, doğum yeri ve tarihi, ana ve baba adı ile nüfusa kayıtlı olduğu yer) ve tahditSözlük · tahditsınırlama sebebi, ilgili daireler tarafından mahallin polis makamlarına bildirilir.
İlgili polis makamları da bu bilgileri alır almaz bağlı bulunduğu il emniyet müdürlüğü kanalıyla en seri haberleşme aracıyla yazılı olarak hudut kapısı bulunan emniyet müdürlüklerine, şahsın nüfusa kayıtlı olduğu il emniyet müdürlüğüne ve Emniyet Genel Müdürlüğüne bildirir.
Bunların yurt dışına çıkışları engellenir ve kendilerine pasaport veya vesika verilmez, verilmişse geri alınır.
Birinci fıkrada yazılı makamlar tarafından pasaport verilmesi veya yurt dışına çıkması yasaklananlarla, yurt dışında kalmalarında genel güvenlik bakımından mahzur bulunduğu tespit edilenlerin süreleri dolan pasaportları yenilenmez, kendilerine Türkiye'ye dönmeleri için seyahat vesikası verilir.
Pasaport veya pasaport yerine geçen vesikaları kaybedenlerden, bunu haklı bir sebebe dayandıramayanlarla bulundukları ülkelerden sınır dışı edilmiş olanlara, bu ülkelerden çıkarılış sebepleri gözönünde tutularak pasaport veya vesika verilmeyebilir.
Türk vatandaşlarının seyahatlerinin sınırlandırılması veya yasaklanması:
Cumhurbaşkanı, harp tehlikesi veya memleket güvenliğine veya sağlık durumuna dokunan diğer olağanüstü haller dolayısıyla Türk vatandaşlarının yabancı memleketlere gitmelerini kısmen veya tamamen men edebileceği gibi, siyasi ve ekonomik mülahazalarla sadece belli ülkeler için geçerli pasaport düzenlenmesine de karar verebilir.24
Harp tehlikesi, yabancı memleketlerde zuhurSözlük · zuhurortaya çıkma edebilecek dahili karışıklıklar veya salgın hastalıklar sebebiyle veya siyasi veya ekonomik nedenlerle dış memleketlerdeki pasaport vermeye yetkili Türkiye Cumhuriyeti makamları, Dışişleri Bakanlığının talimatı veya muvafakati ile Türk vatandaşlarına verecekleri pasaportları, yalnız belli memleketlere gitmek için muteber olmak üzere tanzimSözlük · tanzimdüzenleme edebilirler.
Yabancıların diplomatik pasaportlariyle bu kanunda derpiş olunanhususi ve servis damgalı pasaportlara tekabülSözlük · tekabülkarşılık gelme eden pasaportlarının vizeleri hiç bir harca veya resme tabiSözlük · tâbibağlı, uyan; tabiiyet: vatandaşlık değildir.
Türkiye Cumhuriyeti sınırlarından her nasılsa pasaportsuz olarak girmiş olan vatandaşlara bin Türk Lirasından üçbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir. (MülgaSözlük · mülgayürürlükten kaldırılmış ikinci cümle: 4/4/2013-6458/124 md.)
(19/6/1984 - KHK 240/12 md. ile eklenen 7/11/1984 3073/12 md. ile aynen kabul edilen Ek md. 1 in hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Pasaport Kanununun uygulanması, pasaportların şekil ve muhtevalarının tespiti ile pasaport ve pasaport yerine geçerli belgelerin düzenlenmesine ait esaslar İçişleri Bakanlığının koordinatörlüğünde Dışişleri ve Maliye ve Gümrük bakanlıklarının iştiraki ile hazırlanacak bir yönetmelikle belirtilir.
Ek Madde 3
(19/6/1984 - KHK 240/12 md. ile eklenen 7/11/1984 - ile aynen kabul edilen Ek md. 2'nin hükmü olup madde numarası Teselsül ettirilmiştir.)
Pasaport Kanununda yer alan harç ve resimler için 492 sayılı Harçlar Kanununun pasaportlarla ilgili hükümleri uygulanır.
Devlet memuru olarak 1 inci, 2 nci ve 3 üncü derece kadrolarda bulunup da Hususi Damgalı Pasaport almaya hakkı olan Devlet memurları ile subay ve astsubayların taşıdıkları unvan ve/veya rütbeleri taşımakla beraber 1 inci, 2 nci ve 3 üncü derece kadroları almadan emekli olan veya ayrılanlardan Devlet memuriyetindeki hizmet süreleri, taşıdığı unvan ve/veya rütbeleri itibariyle bugün Hususi Damgalı Pasaport almaya hak kazananlar emsal alınmak suretiyleSözlük · suretiyleyoluyla; suretle: biçimde bunlara da Hususi Pasaport verilir.
Elektronik pasaportlarda refakate kayıt işlemi yapılamaz, bu pasaportlar temdit edilemez ve müşterekSözlük · müşterekortak; müştereken: ortaklaşa, birlikte e-pasaport düzenlenemez.
(Ek: 11/5/1976 - ile gelen Geçici md. hükmü olup teselsül için numaralandırılmıştır.)
Halen yabancı ülkelerde çalışmakta olan işçiler için düzenlenen pasaportların geçerlik süresi; süre bitiminde müracaatSözlük · müracaatbaşvuru halinde, ilgili daha kısa süre için uzatılmasını istemediği takdirdeSözlük · takdirdedurumda, hâlde, beş yıla kadar uzatılır. İşçinin eş ve çocukları da bu hükümden yararlanır.
Madde 40
Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 41
Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
15/7/1950 Tarih ve 5682 Sayılı Ana Kanuna İşlenemeyen Hükümler
1 – 7/11/1984 Tarih ve 3073 sayılı Kanunun geçici maddesi:
Geçici Madde – 2/2/1984 tarihli ve 2977 sayılı İdari Usul ve İşlemlerin Yeniden Düzenlenmesi ile ilgili Yetki Kanunu ile Bakanlar Kuruluna verilen Kanun Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi, 15/7/1950 tarihli ve 5682 sayılı Pasaport Kanunu için; adı geçen Kanunla verilen süre bitimine kadar geçerlidir.
5682 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Değiştiren Kanunun/ KHK’nin Numarası
5682 Sayılı Kanunun Değişen Veya İptal Edilen Maddeleri
24/6/2018 tarihinde birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte (9/7/2018)
Anayasa Mahkemesi’nin 3/6/2021 tarihli ve E.: 2019/114, K.: 2021/36 sayılı Kararı ile.
Dipnotlar
[2]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 23 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “İçişleri Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca” ifadesi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
[3]23/7/2010 tarihli ve 6009 sayılı Kanunun 58 inci maddesiyle, bu maddenin ikinci fıkrasında yer alan “azami dört sene için muteber olmak üzere verilip icabında aynı müddetler için üç defa temdit olunur.” ifadesi “Dışişleri Bakanlığınca tespit edilecek sürede geçerli olmak üzere verilir.” şeklinde; aynı maddenin üçüncü fıkrasında yer alan “Büyükelçilik unvanı taşıyan Başbakan başmüşavirleri ile Başbakan dışişleri danışmanlarına,” ifadesi “Büyükelçi unvanını almış olanlar ile” şeklinde değiştirilmiştir.
[4]30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Kanunun 75 inci maddesiyle, bu maddede yer alan “Anayasa Mahkemesi,” ifadesi “Anayasa Mahkemesi Başkan ve üyeleri ile” olarak değiştirilmiştir.
[5]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 23 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyesi olmayan bakanlara” ifadesi “Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara” şeklinde değiştirilmiş, “eski başbakanlar” ifadesinden sonra “, eski cumhurbaşkanı yardımcıları” ifadesi eklenmiş, “Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterine,” ifadesi madde metninden çıkarılmış, “Başbakanlık ve bakanlık müsteşarları” ifadesi “Bakan yardımcıları” şeklinde değiştirilmiş ve “Genel Sekreterliği üst düzey görevlilerinden resmi bir görevle gönderilenlere” ifadesi “üst düzey görevlilerine” şeklinde değiştirilmiştir.
[6]24/3/2010 tarihli ve 5978 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle, bu fıkraya “Dışişleri Bakanlığı meslek mensuplarına,” ifadesinden sonra “Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanına,” ifadesi eklenmiştir.
[7]24/10/2011 tarihli ve 656 sayılı KHK’nın 20 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanına,” ifadesinden sonra “Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanına ve bu Başkanlığın yurtdışındaki Program Koordinasyon Ofisi sorumlusuna,” ifadesi eklenmiştir.
[8]1/12/2011 tarihli ve 6253 sayılı Kanunun 41 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterine,” ifadesinden sonra “Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Genel Sekreterine,” ifadesi eklenmiştir.
[9]12/11/2012 tarihli ve 6360 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Diyanet İşleri Başkanına,” ifadesinden sonra “Valilere, Büyükşehir Belediye başkanlarına,” ifadesi eklenmiştir.
[10]10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 85 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “ataşelere ve muavinlerine,” ifadesinden sonra “din hizmetleri koordinatörlerine,” ifadesi eklenmiştir.
[11]21/3/2018 tarihli ve 7103 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “dışişleri eski bakanlarına,” ifadesi “eski bakanlara, Türkiye Büyük Millet Meclisi eski üyelerine,” şeklinde değiştirilmiştir.
[12]25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “özürlerinden” ifadesi “engellerinden” şeklinde değiştirilmiştir.
[13]21/3/2018 tarihli ve 7103 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle bu paragrafta yer alan “Türkiye Büyük Millet Meclisi eski üyeleri, eski bakanlar ile” ifadesi madde metninden çıkarılmıştır.
[14]10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 86 ncı maddesiyle bu paragrafta yer alan “kamu görevlilerine” ifadesi “kamu görevlileri ile birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan belediye başkanlarına” şeklinde değiştirilmiştir.
[15]15/4/2020 tarihli ve 7243 sayılı Kanunun 22 nci maddesiyle bu paragrafta yer alan “diğer kamu görevlileri” ifadesinden sonra “, vakıf yükseköğretim kurumlarında görev yapanlardan en az 15 yıl mesleki kıdemi olan öğretim üyeleri” ifadesi, “Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Kurulu üyeleri” ifadesinden sonra “ile vakıf yükseköğretim kurumlarında görev yapan öğretim üyeleri” ifadesi eklenmiştir.
[16]12/11/2012 tarihli ve 6360 sayılı Kanunun 31 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Büyükşehir” ifadesi madde metninden çıkarılmıştır.
[17]25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle bu paragraflarda yer alan “özürlerinden” ifadeleri “engellerinden” şeklinde değiştirilmiştir.
[18]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 23 üncü maddesiyle bu paragrafta yer alan “Bakanlar Kurulunun” ifadesi “Cumhurbaşkanının” şeklinde, “Bakanlar Kurulunca” ifadesi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
[19]6/12/2019 tarihli ve 7196 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle bu paragrafta yer alan “iki” ifadesi “dört” şeklinde değiştirilmiştir.
[20]Anayasa Mahkemesinin 24/9/2024 Tarihli ve E: 2024/112, K: 2024/160 Sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “…memleketten ayrılmalarında genel güvenlik bakımından mahzur bulunduğu İçişleri Bakanlığınca tespit edilenlere…” ifadesi iptal edilmiştir.
[21]4/6/2008 tarihli ve 5766 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle; bu fıkrada yer alan ", vergiden borçlu olduğu pasaport vermeye yetkili makamlara bildirilenlere" ifadesi madde metninden çıkarılmıştır.
[22]15/8/2016 tarihli ve 674 sayılı KHK’nin 23 üncü maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasına “İçişleri Bakanlığınca tespit edilenlere” ifadesinden sonra “ve terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen yurtdışındaki her türlü eğitim, öğretim ve sağlık kuruluşları ile vakıf, dernek veya şirketlerin kurucu ve yöneticisi olduğu veya bu yerlerde çalıştığı İçişleri Bakanlığınca tespit edilenlere” ifadesi eklenmiş olup, daha sonra bu hüküm 10/11/2016 tarihli ve 6758 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle değiştirilmeden kabul edilerek kanunlaşmıştır.
[23]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 23 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “İçişleri Bakanının teklifi ve Başbakanın” ifadesi “Cumhurbaşkanının” şeklinde değiştirilmiştir.
[24]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 23 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ifadesi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
[25]4/4/2013 tarihli ve 6458 sayılı Kanunun 123 üncü maddesiyle, bu maddede yer alan “vatandaşlar ve yabancılara” ifadesi “vatandaşlara” şeklinde değiştirilmiştir.
Metin, büronun mevzuat arşivindeki 21.11.2024 tarihli sürümdür (kaynak: UYAP Mevzuat). Güncel ve resmî metin için Resmî Gazete ve Mevzuat Bilgi Sistemi esas alınmalıdır.