İçeriğe geç

İdare Hukuku · · ≈19 dk okuma

2026 Trafik Cezaları: 7574 Sayılı Kanunla Gelen Yeni Düzenlemeler

7574 sayılı Kanunla değişen 2026 trafik cezaları; hız, alkol, kırmızı ışık, telefon, ehliyet yaptırımları ve itiraz süreci ayrıntılı incelendi.

7574 sayılı Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 12 Şubat 2026 tarihinde kabul edilmiş; 27 Şubat 2026 tarihli ve 33181 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır. Elektrikli skuterlerle ilgili sınırlı bir hüküm dışında değişiklikler aynı tarihte yürürlüğe girmiştir. Yeni düzenleme yalnızca para cezalarını artırmamış; sürücü belgesinin geri alınması, iptal edilmesi, aracın trafikten menedilmesi, psikoteknik değerlendirme ve tekrar sürücü kursuna devam edilmesi gibi ağır sonuçlar da getirmiştir.

Kanunla getirilen sistemde ihlalin niteliği kadar aynı fiilin belirli süre içinde tekrarlanması da önem taşımaktadır. Kırmızı ışık, seyir hâlinde telefon kullanımı, emniyet kemeri, saldırgan sürücülük ve bazı tehlikeli sürüş fiillerinde tekrar sayısı yükseldikçe yalnız para cezası değil, sürücü belgesinin geri alınması veya tamamen iptal edilmesi sonucu doğabilmektedir.

7574 Sayılı Kanunun Yürürlük Tarihi

7574 sayılı Kanun'un büyük bölümü 27 Şubat 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kanunun 28. maddesinde düzenlenen elektrikli skuter ve motorsuz taşıtlara ilişkin değişiklik ise 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecektir. Bu nedenle 27 Şubat 2026'dan önce işlendiği ileri sürülen trafik ihlallerinde, ihlal tarihindeki mevzuat ile yeni düzenlemenin birbirinden ayrılması gerekir.

Kanunun yürürlüğünden önceki bazı ihlaller, yeni düzenlemede öngörülen tekrar hesaplamalarına dâhil edilmemektedir. Ceza tutanağında ihlal tarihi, önceki ihlallerin tarihleri ve hangi tekrar kademesinin uygulandığı ayrıca incelenmelidir.

İlgili Mevzuat Hükümleri

2026 trafik cezalarının hukuki değerlendirilmesinde başlıca şu düzenlemeler uygulanmaktadır:

  • 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu,
  • 7574 sayılı Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun,
  • 5326 sayılı Kabahatler Kanunu,
  • Karayolları Trafik Yönetmeliği,
  • 7201 sayılı Tebligat Kanunu,
  • Fiilin ayrıca suç oluşturduğu hâllerde 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu,
  • Ceza soruşturması veya kovuşturması bulunması hâlinde 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu.

7574 sayılı Kanun, ayrı ve bağımsız bir trafik rejimi kurmamıştır. Değişiklikler, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun ilgili maddelerine işlenerek uygulanmaktadır. Bu nedenle yalnızca değişiklik kanununun değil, Karayolları Trafik Kanunu'nun güncel ve birleştirilmiş metninin esas alınması gerekir.

2026 Hız Cezaları ve Hız Toleransı

Hız toleransı tamamen kaldırıldı mı?

Hayır. Kanun, hız sınırının 1 km/s aşılması hâlinde doğrudan ceza verilmesini öngörmemektedir.

2918 sayılı Kanun'un değiştirilen 51. maddesine göre idari para cezası:

  • Yerleşim yeri içinde hız sınırının en az 6 km/s aşılmasıyla,
  • Yerleşim yeri dışında hız sınırının en az 11 km/s aşılmasıyla

başlamaktadır.

Buna göre hız sınırının 50 km/s olduğu bir yerde ilk ceza kademesi 56 km/s; hız sınırının 90 km/s olduğu yerleşim yeri dışındaki bir yolda ise 101 km/s üzerinden başlamaktadır. Hukuki bakımdan "yüzde 10 tolerans" yerine sabit kilometre aralıklarına dayalı bir yaptırım sistemi kurulmuştur.

Yerleşim yeri içindeki hız cezaları

Hız sınırının aşılmasıİdari para cezasıEk yaptırım
6-10 km/s2.000 TL-
11-15 km/s4.000 TL-
16-20 km/s6.000 TL-
21-25 km/s8.000 TL-
26-35 km/s12.000 TL-
36-45 km/s15.000 TL-
46-55 km/s20.000 TLSürücü belgesi 30 gün geri alınır
56-65 km/s25.000 TLSürücü belgesi 60 gün geri alınır
66 km/s ve üzeri30.000 TLSürücü belgesi 90 gün geri alınır

Yerleşim yeri dışındaki hız cezaları

Hız sınırının aşılmasıİdari para cezasıEk yaptırım
11-15 km/s2.000 TL-
16-20 km/s4.000 TL-
21-25 km/s6.000 TL-
26-30 km/s8.000 TL-
31-40 km/s12.000 TL-
41-50 km/s15.000 TL-
51-60 km/s20.000 TLSürücü belgesi 30 gün geri alınır
61-70 km/s25.000 TLSürücü belgesi 60 gün geri alınır
71 km/s ve üzeri30.000 TLSürücü belgesi 90 gün geri alınır

Hız ihlali nedeniyle geri alınan sürücü belgesinin iadesi için Karayolları Trafik Kanunu kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması aranmaktadır. Bir yıl içinde sürücü belgesi beşinci kez geri alınan kişi, geri alma süresi sonunda psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesinden geçirilir.

Radar tespit cihazlarının cezası

Hız denetim cihazlarının yerini tespit eden veya sürücüyü radar konusunda uyaran cihazların:

  • İmal veya ithal edilmesi hâlinde 370.000 TL,
  • Araçta bulundurulması hâlinde 185.000 TL

idari para cezası uygulanır. Cihaza el konularak mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilebilir. Buradaki yasak, telefonlardaki genel navigasyon uygulamalarından ziyade hız ölçüm cihazlarının yerini tespit etmek veya sürücüyü bunlara karşı uyarmak üzere kullanılan özel sistemlere yöneliktir. Her somut cihazın teknik işlevi ayrıca değerlendirilmelidir.

Alkollü Araç Kullanma Cezaları

Hususi otomobil sürücüleri bakımından 0,50 promilin üzerinde alkollü araç kullanılması yasaktır. Hususi otomobil dışındaki araçlarda daha düşük yasal sınır uygulanmaktadır.

Son ihlal tarihinden geriye doğru beş yıllık dönem esas alınarak:

İhlalİdari para cezasıSürücü belgesi
Birinci ihlal25.000 TL6 ay geri alınır
İkinci ihlal50.000 TL2 yıl geri alınır
Üçüncü ve sonraki ihlaller150.000 TLHer seferinde 5 yıl geri alınır

1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücü hakkında idari yaptırımın yanı sıra Türk Ceza Kanunu'nun trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçuna ilişkin hükümleri de uygulanabilir. Trafik kazasına neden olunması hâlinde ölçülen alkol seviyesi, kazanın oluş biçimi ve meydana gelen zarar doğrultusunda başka ceza hükümleri de gündeme gelebilir.

İdari para cezasının uygulanmış olması, fiilin ayrıca suç oluşturması hâlinde ceza soruşturması yapılmasına engel değildir.

Alkolmetreye Üflemeyi Reddetmenin Cezası

Alkol veya uyuşturucu madde tespiti amacıyla kolluk tarafından yapılmak istenen ölçümü kabul etmeyen sürücüye:

  • 150.000 TL idari para cezası,
  • Sürücü belgesinin 5 yıl süreyle geri alınması

yaptırımları uygulanır.

Ölçüm sonucuna itiraz etmek ile ölçüm yaptırmayı tamamen reddetmek aynı hukuki sonucu doğurmaz. Sürücü, ölçümü yaptırdıktan sonra sonuca itiraz edebilir. Kanunda belirtilen şartların oluşması hâlinde en yakın adli tıp kurumu, adli tabiplik veya Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kuruluşunda kan, tükürük veya idrar örneği alınması gündeme gelebilir.

Ölçüm sonucuna karşı delil oluşturmak isteyen kişinin kendi imkânlarıyla sağlık kuruluşuna gitmesi her durumda ilk ölçümü kendiliğinden geçersiz kılmaz. Testin ne kadar süre sonra yapıldığı, örneğin hangi kurumda ve hangi usulle alındığı, ölçümler arasındaki fark ve delilin güvenilirliği birlikte değerlendirilir.

Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Etkisinde Araç Kullanma

Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücüye:

  • 150.000 TL idari para cezası verilir,
  • Sürücü belgesi iptal edilir,
  • Fiilin niteliğine göre Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır.

Sürücü belgesi iptal edilen kişinin tekrar sürücü belgesi alabilmesi için iptal tarihinden itibaren en az beş yıl geçmesi, trafik cezalarının tahsil edilmiş olması, psikoteknik değerlendirmeden geçmesi ve resmî sağlık kurumundan sürücülüğe engel hâli bulunmadığını gösteren sağlık kurulu raporu alması gerekir.

Saldırgan Sürücülük, Makas Atma ve Trafiği Engelleme

7574 sayılı Kanun, trafikte saldırı amacıyla başka bir aracı ısrarla takip etmeyi veya bu amaçla araçtan inmeyi açıkça yasaklamıştır. Ayrıca konvoy hâlinde veya tek başına hareket ederek diğer araçların geçişini zorlaştıracak biçimde trafiğin kısmen ya da tamamen engellenmesi ağır yaptırımlara bağlanmıştır.

Fiilİdari para cezasıEk yaptırım
Trafiği tehlikeye sokacak şekilde art arda şerit değiştirme90.000 TLEhliyet 60 gün geri alınır, araç 60 gün trafikten menedilir
Otoyol veya yerleşim yeri dışındaki bölünmüş yolda ters yönde sürme90.000 TLEhliyet 60 gün geri alınır, araç 60 gün trafikten menedilir
Keyfî hareketlerle veya konvoyla trafiği engelleme90.000 TLEhliyet 60 gün geri alınır, araç 60 gün trafikten menedilir
Saldırı amacıyla aracı ısrarla takip etme veya araçtan inme180.000 TLEhliyet 60 gün geri alınır, araç 60 gün trafikten menedilir

Trafiği engelleme fiili otoyol, köprü, viyadük veya tünelde işlenirse para cezası ile ehliyet geri alma ve trafikten men süreleri iki kat uygulanır.

Bu fiillerin aynı zamanda tehdit, kasten yaralama, mala zarar verme veya trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu oluşturması hâlinde ayrıca ceza soruşturması yürütülebilir. İdari trafik cezası, ceza sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Dur İkazına Uymayarak Kaçmanın Cezası

Sabit veya seyir hâlinde yapılan denetimde, trafik görevlisinin uyarı ve işaretine rağmen durmayarak kaçan sürücüye:

  • 200.000 TL idari para cezası,
  • Sürücü belgesinin 60 gün geri alınması,
  • Aracın 60 gün trafikten menedilmesi

yaptırımları uygulanır.

Kaçış sırasında başka araçların veya kişilerin tehlikeye düşürülmesi, kazaya neden olunması ya da kolluk görevlisine yönelik başka bir fiilin işlenmesi durumunda ceza hukuku sorumluluğu ayrıca değerlendirilir.

Kırmızı Işık Cezaları

Kırmızı ışık ihlallerinde, son ihlal tarihinden geriye doğru bir yıllık süre içinde kademeli ceza sistemi uygulanmaktadır.

Bir yıl içindeki ihlal sayısıİdari para cezasıSürücü belgesi
Birinci ihlal5.000 TL-
İkinci ihlal10.000 TL-
Üçüncü ihlal15.000 TL30 gün geri alınır
Dördüncü ihlal20.000 TL60 gün geri alınır
Beşinci ihlal30.000 TL90 gün geri alınır
Altıncı ihlal80.000 TLİptal edilir

Kırmızı ışık ihlali sonucunda trafik kazasına neden olan sürücünün belgesi ayrıca 60 gün süreyle geri alınır. Üçüncü, dördüncü ve beşinci ihlal nedeniyle geri alınan belgenin iadesinde psikoteknik değerlendirme şartı aranır. Altıncı ihlal nedeniyle belgesi iptal edilen kişinin tekrar sürücü belgesi alabilmesi için en az bir yıl geçmesi ve sürücü kursu sürecini yeniden tamamlaması gerekir.

Seyir Hâlinde Cep Telefonu Kullanma Cezası

Seyir hâlinde cep telefonu veya benzeri haberleşme cihazı kullanan sürücülere:

  • Birinci ihlalde 5.000 TL,
  • Bir yıl içindeki ikinci ihlalde 10.000 TL,
  • Bir yıl içindeki üçüncü ve sonraki ihlallerde her seferinde 20.000 TL

idari para cezası uygulanır.

Üçüncü ve sonraki ihlallerde sürücü belgesi her seferinde 30 gün süreyle geri alınır. Kanundaki yasak yalnızca telefonla konuşmayı değil, seyir hâlinde cihazın sürüş güvenliğini bozacak şekilde kullanılmasını da kapsamaktadır.

Emniyet Kemeri ve Çocuk Koruma Sistemi Cezaları

Emniyet kemerini usulüne uygun kullanmayan sürücü veya yolcuya 2.500 TL idari para cezası uygulanır. Sürücü tarafından aynı kuralın bir yıl içinde dört veya daha fazla kez ihlal edilmesi hâlinde sürücü belgesi her seferinde 30 gün süreyle geri alınır.

On beş yaşını doldurmamış çocuğun uygun koruyucu sistem kullanmadan seyahat etmesine izin veren araç sürücüsüne 5.000 TL idari para cezası verilir.

Drift Cezası

Drift olarak bilinen; zorunluluk bulunmaksızın el freninin çekilmesi veya başka bir yöntemle aracın ani biçimde yönünün değiştirilmesi ya da kendi etrafında döndürülmesi fiili 2026 yılında ilk kez yasaklanmış değildir. Bu fiil, 7148 sayılı Kanun ile 2018 yılında Karayolları Trafik Kanunu'nun 67. maddesine eklenmiştir. 7574 sayılı Kanun esas olarak ceza tutarını 140.000 TL'ye yükseltmiş ve bağlantılı şartlarda değişiklik yapmıştır.

Drift fiilinde:

  • 140.000 TL idari para cezası,
  • Sürücü belgesinin 60 gün geri alınması,
  • Aracın 60 gün trafikten menedilmesi

sonuçları doğar.

Belgenin iadesi için psikoteknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi ile trafik cezalarının tahsil edilmiş olması aranır. Beş yıl içinde ikinci kez sürücü belgesi geri alınan kişinin belgesi iptal edilir.

Motosikletle Akrobatik Hareket Yapma

İzinli gösteriler dışında motosikletin:

  • Tek teker üzerinde,
  • Sele üzerine yatarak,
  • Sele üzerinde ayağa kalkarak,
  • Kendi etrafında döndürülerek,
  • Tekerleği kaydırılarak,
  • Sürüş güvenliğini bozacak benzeri akrobatik hareketlerle

kullanılması yasaktır.

Bu fiil için 46.000 TL idari para cezası uygulanır; sürücü belgesi 60 gün geri alınır ve araç 60 gün trafikten menedilir. Beş yıl içinde ikinci kez sürücü belgesi geri alınırsa belge iptal edilir.

İzinsiz Yarış Yapma Cezaları

İzin alınmadan yarış veya koşu düzenleyen kişiye 16.000 TL idari para cezası verilir.

Yarış yapan motorlu araç sürücüsüne ise:

  • 46.000 TL idari para cezası,
  • Sürücü belgesinin iki yıl geri alınması,
  • Aracın 60 gün trafikten menedilmesi

yaptırımları uygulanır. Beş yıl içinde ikinci kez sürücü belgesi geri alınırsa belge iptal edilir.

Ambulansa ve Geçiş Üstünlüğü Bulunan Araçlara Yol Vermeme

Kanunda belirtilen ambulans, itfaiye ve benzeri acil müdahale araçlarına geçiş hakkı vermeyen sürücüye:

  • 46.000 TL idari para cezası,
  • Sürücü belgesinin 30 gün geri alınması,
  • Aracın 30 gün trafikten menedilmesi

yaptırımları uygulanır.

Beş yıl içinde ikinci kez sürücü belgesi geri alınan kişinin belgesi iptal edilir.

Kış Lastiği ve Kar Zinciri Cezaları

Kış lastiği kullanma zorunluluğuna uymayan aracın işletenine 6.000 TL idari para cezası uygulanır.

Karlı ve buzlu havada kamyon, çekici ve otobüslerde kar zinciri bulundurmayan, kullanmayan veya kullanılabilir durumda tutmayan sürücüye 6.000 TL ceza verilir. Kar zinciri kullanılmaması nedeniyle trafik akışının engellenmesi hâlinde ceza 24.000 TL'dir.

Kış lastiği zorunluluğu bütün araçlar ve bütün iller için aynı tarihlerde uygulanmaz. Araç türü, ilin iklim koşulları ve Bakanlık veya valilik kararları ayrıca incelenmelidir.

Ölümlü veya Yaralanmalı Kazada Olay Yerinden Ayrılma

Maddi hasarlı, yaralanmalı veya ölümlü trafik kazasında, anlaşma hâli veya zorunluluk bulunmaksızın trafik görevlisinin iznini almadan olay yerinden ayrılan sürücüye 46.000 TL idari para cezası uygulanır.

Ölümlü veya yaralanmalı kazada izinsiz ve zorunluluk olmadan olay yerinden ayrılma hâlinde ayrıca:

  • Bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası,
  • Sürücü belgesinin iki yıl geri alınması

öngörülmüştür.

Sağlık kuruluşuna ulaşma zorunluluğu, güvenlik tehdidi veya başka bir zorunluluk iddiası varsa bu durumun somut delillerle ortaya konulması gerekir. Olay yerinden ayrıldıktan sonra kolluğa bildirim yapılması, tek başına her durumda sorumluluğu ortadan kaldırmaz.

Plaka ve Tescil İhlalleri

7574 sayılı Kanunla plaka ve araç tesciline ilişkin yaptırımlar da ağırlaştırılmıştır.

Başlıca cezalar şunlardır:

  • Mevzuata aykırı veya eksik plaka takılması: 4.000 TL,
  • Plakanın farklı okunmasına veya okunamamasına bilerek neden olunması: 140.000 TL ve aracın 30 gün trafikten menedilmesi,
  • Tescilli aracın plakasız kullanılması: 46.000 TL, ehliyetin 30 gün geri alınması ve aracın 30 gün trafikten menedilmesi,
  • Sahte veya başka araca ait plaka kullanılması: 140.000 TL, ehliyetin 30 gün geri alınması ve aracın 30 gün trafikten menedilmesi.

Sahte plaka kullanılması hâlinde Türk Ceza Kanunu'nun resmî belgede sahtecilik hükümleri de gündeme gelebilir. Tekrar hâlinde para cezaları ve idari tedbirler ağırlaşmaktadır.

Araç sahibinin ölümü hâlinde mirasçılara, aracın kendi adlarına tescili için 90 günlük süre verilmiştir. Süresi içinde tescil işlemi yapılmadan aracın trafiğe çıkarılması ayrıca yaptırım doğurabilir.

Trafik İhlallerini Sosyal Medyada Özendirme

Karayolları Trafik Kanunu'nun idari yaptırıma bağladığı bir fiili sosyal medya, internet veya diğer yayın araçları üzerinden paylaşarak trafik ihlaline özendiren görüntüleri alenen yayımlayan veya öven kişiye 25.000 TL idari para cezası uygulanır.

Her trafik görüntüsünün paylaşılması bu kabahati oluşturmaz. Paylaşımın ihlali özendirici veya övücü nitelikte bulunup bulunmadığı; kullanılan ifadeler, görüntünün sunuluş biçimi ve paylaşımın bütünü üzerinden değerlendirilmelidir. Haber verme, eleştiri veya delil sunma amacı taşıyan içeriklerin durumu aynı değildir.

Trafik Cezasına İtiraz Süresi

Trafik idari para cezasına karşı, ceza kararının tebliği veya kişinin huzurunda düzenlenmişse tefhimi tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulmalıdır.

On beş günlük süre geçirildiğinde idari yaptırım kararı kural olarak kesinleşir. Mücbir sebep nedeniyle sürenin kaçırılması hâlinde Kabahatler Kanunu'nda sınırlı bir ek başvuru imkânı bulunmaktadır. Ancak unutma, yoğunluk, şehir dışında bulunma veya cezanın önemsenmemesi tek başına mücbir sebep sayılmaz.

Sürenin başlangıcı bakımından:

  • Ceza sürücünün huzurunda düzenlenmişse tutanağın verildiği tarih,
  • Plakaya düzenlenmişse usulüne uygun tebliğ tarihi,
  • Elektronik tebligat yapılmışsa elektronik tebligat mevzuatına göre tebliğ edilmiş sayıldığı tarih

esas alınır.

Tebligatın usulsüz olduğu ileri sürülüyorsa yalnız cezanın içeriğine değil, tebligat evrakına ve öğrenme tarihine ilişkin delillere de başvuru dilekçesinde yer verilmelidir.

Görevli ve Yetkili Merci

Trafik idari para cezalarına karşı görevli merci sulh ceza hâkimliğidir. Başvuru, fiziki dilekçeyle yapılabileceği gibi gerekli teknik şartlar sağlanıyorsa UYAP Avukat Portal veya Vatandaş Portal üzerinden de gönderilebilir. UYAP sisteminde "Trafik/İdari Para Cezasına İtiraz" bölümü üzerinden ilgili il ve adliye seçilerek başvuru yapılabilmektedir.

Başvuru harca tabi değildir. Bununla birlikte vekille takip edilen dosyalarda vekâlet ücreti ve yargılama giderleri bakımından Kabahatler Kanunu hükümleri dikkate alınmalıdır.

Sulh ceza hâkimliği kararlarına karşı klasik anlamda istinaf veya temyiz yolu bulunmaz. Kararın niteliğine ve kesinlik durumuna göre itiraz yolu gündeme gelebilir. Kararın sonunda gösterilen kanun yolu, merci ve süre dikkatle incelenmelidir.

Trafik Cezasına İtirazda Hangi Deliller Kullanılabilir?

İtirazın yalnızca "ceza haksızdır" şeklindeki genel bir beyana dayanması yeterli değildir. İhlalin türüne göre şu deliller önem taşıyabilir:

  • Trafik idari para cezası karar tutanağı,
  • Tebligat zarfı ve teslim kayıtları,
  • Radar veya elektronik denetim fotoğrafları,
  • Ölçüm cihazına ilişkin doğrulama ve teknik kayıtlar,
  • İhlal yeri ve hız sınırını gösteren yol kayıtları,
  • Trafik levhalarının konumunu gösteren tarihli görüntüler,
  • Araç içi kamera kayıtları,
  • MOBESE veya iş yeri kamera görüntüleri,
  • Aracın ihlal tarihinde başka kişiye kiralandığını gösteren kayıtlar,
  • Araç satış ve teslim belgeleri,
  • Hastane ve laboratuvar kayıtları,
  • Konum ve zaman bilgileri,
  • Tanık anlatımları,
  • Kolluk tarafından düzenlenen diğer tutanaklar.

Radar cihazının kalibrasyonuna ilişkin belge bulunmaması, tek başına ve her olayda cezanın otomatik olarak kaldırılacağı anlamına gelmez. Ölçümün hangi cihazla, nerede, ne zaman ve hangi araca ilişkin yapıldığı; fotoğraf ile plaka bilgilerinin uyumu ve denetim dosyasındaki diğer belgeler birlikte incelenir.

İspat Yükü ve Tutanağın Hukuki Niteliği

Trafik ceza tutanağı, yetkili kamu görevlisi tarafından düzenlenen idari işlem niteliğindedir. Bununla birlikte tutanak, aksi hiçbir şekilde ispatlanamayacak kesin delil değildir.

İdari yaptırımın dayanağını oluşturan fiil, yer, zaman, araç ve ihlal türü denetlenebilir biçimde ortaya konulmalıdır. Başvuran kişinin de soyut inkârla yetinmeyerek hangi kaydın hatalı olduğunu ve hangi delilin cezayla çeliştiğini açıklaması gerekir.

İdari yaptırımlar kamu gücüne dayalı işlemler olmakla birlikte cezalandırıcı etkileri nedeniyle kanunilik, şahsilik, masumiyet karinesi, ölçülülük ve etkili başvuru hakkı gibi güvencelerden bağımsız değerlendirilemez. Öğretide de idari yaptırımların yalnız klasik idari işlem kurallarıyla ele alınmasının, yaptırımın temel haklara müdahale eden niteliğini açıklamakta yetersiz kalabileceği belirtilmektedir.

Anayasa Mahkemesinin Trafik Cezalarına Yaklaşımı

On beş günlük başvuru süresi

Anayasa Mahkemesi, Erenkum İnşaat başvurusunda trafik cezasının tebliğinden sonra 15 günlük kanuni sürenin geçirilmesi nedeniyle başvurunun reddedilmesini incelemiştir. Karar, trafik cezasına itiraz süresinin takip edilmesinin önemini açıkça göstermektedir. Sürenin son günü beklenmeden başvurunun tamamlanması, UYAP veya adliye kaynaklı teknik sorunların da belge altına alınması gerekir.

Radar kaydı, fotoğraf ve plaka uyumu

Anayasa Mahkemesinin Concept Otomotiv kararında radar uygulamasına ilişkin tutanak, araç fotoğrafı, ölçüm yöntemi ve plaka bilgileri incelenmiştir. Kararda, mahkeme gerekçesindeki harf sıralamasına ilişkin yazım hatasının dosyadaki gerçek plaka kayıtlarıyla karşılaştırılması yapılmış ve yalnız bu maddi yazım hatasının yaptırımı geçersiz kılmadığı değerlendirilmiştir.

Karar, tutanaktaki her yazım yanlışının otomatik iptal nedeni olmadığını; yanlışlığın aracın ve ihlalin belirlenmesini gerçekten etkileyip etkilemediğinin araştırılması gerektiğini göstermektedir.

Alkolmetre ve sonradan alınan kan testi

Anayasa Mahkemesi, Cem Yılmaz Tekçe başvurusunda trafik ekiplerinin yaptığı ölçümde 0,78 promil çıkan sürücünün 37 dakika sonra devlet üniversitesi hastanesinde yaptırdığı kan testinde 0,03 promil sonucuna ulaşılmasını incelemiştir.

Mahkeme çoğunluğu, sulh ceza hâkimliğinin sonradan alınan kan testini açıkça değerlendirdiğini ve kolluk nezaretinde alınmaması dâhil gerekçelerini açıkladığını belirterek gerekçeli karar hakkının ihlal edilmediğine karar vermiştir. Karşıoyda ise iki ölçüm arasındaki büyük farkın daha ayrıntılı açıklanması gerektiği savunulmuştur.

Bu karar, sonradan alınan sağlık raporunun değersiz olduğu anlamına gelmez. Delilin zamanı, alınış usulü, ölçümler arasındaki fark ve hâkimliğin bu delile verdiği cevap belirleyicidir.

Doktrindeki Görüşler ve Uygulamadaki Tartışmalar

İdari trafik yaptırımları, bir yandan idari işlem; diğer yandan önemli mali sonuçlar ve sürücülük hakkına müdahale doğuran cezalandırıcı tedbirlerdir.

Öğretide öne çıkan yaklaşım, bu yaptırımların:

  • Kanuni ve öngörülebilir bir temele dayanması,
  • Fiil ile yaptırım arasında ölçülülük bulunması,
  • Kişisel sorumluluk ilkesine uygun olması,
  • Aynı fiil nedeniyle birden fazla yaptırım uygulanması hâlinde mükerrer cezalandırma yasağının gözetilmesi,
  • Etkili ve erişilebilir bir yargısal denetime açık bulunması

gerektiği yönündedir.

Kabahatler Kanunu kapsamında verilen kararların kesinleşme ve kanun yolu rejimi, kararı veren makama ve yaptırımın niteliğine göre değişebilmektedir. Bu nedenle trafik cezasına ilişkin süreç, ceza davasındaki olağan istinaf ve temyiz sistemiyle karıştırılmamalıdır.

Somut Olaylarda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Trafik cezasının yüksek olması tek başına iptal sebebi değildir. İtirazın somut bir hukuka aykırılığa dayanması gerekir.

Başvuru öncesinde özellikle şu sorular cevaplandırılmalıdır:

  • Ceza hangi tarihte ve hangi maddeye dayanılarak düzenlenmiştir?
  • Tutanak sürücüye mi, araç plakasına mı düzenlenmiştir?
  • Tebligat ne zaman ve kime yapılmıştır?
  • İhlal yeri ve saati doğru mudur?
  • Araç belirtilen tarihte gerçekten o yerde midir?
  • Aracı kullanan kişi ile işleten veya araç sahibi aynı kişi midir?
  • Fotoğraf, video veya ölçüm kaydı var mıdır?
  • Plaka ve araç bilgileri birbiriyle uyumlu mudur?
  • Tekrar hükümleri doğru tarihler esas alınarak mı uygulanmıştır?
  • Para cezasının yanında ehliyet geri alma, iptal veya trafikten men işlemi uygulanmış mıdır?
  • Aynı olay nedeniyle ceza soruşturması da yürütülmekte midir?
  • İtiraz süresi dolmuş mudur?

Bu sorulara cevap verilmeden hazırlanacak standart dilekçeler, özellikle yeni ve yüksek tutarlı yaptırımlarda yeterli olmayabilir.

Trafik Cezasına İtirazda Sık Yapılan Hatalar

İtiraz süresini ödeme süresiyle karıştırmak

İtiraz süresi, ödeme süresinden farklıdır. Cezanın hangi tarihte ödendiğinden çok, hangi tarihte tebliğ veya tefhim edildiği önem taşır.

Yalnızca cezanın yüksek olduğunu ileri sürmek

Cezanın ağır bulunması hukuka aykırılık sebebi değildir. Yanlış plaka, hatalı ölçüm, usulsüz tebligat, yanlış tekrar hesabı veya fiilin gerçekleşmediğini gösteren somut delil sunulmalıdır.

Delilleri daha sonra sunmayı düşünmek

Kamera kayıtları kısa süre içinde silinebilir. İş yeri, site, belediye veya araç kamerası kayıtları gecikmeden istenmelidir.

Ölçüm cihazının kalibrasyonunu tek iptal sebebi saymak

Teknik cihazla ilgili itirazın; cihazın kimliği, ölçüm tarihi, kayıt numarası, araç fotoğrafı ve diğer belgelerle birlikte kurulması gerekir.

Ehliyet işlemini para cezasından ayrı değerlendirmemek

Para cezası, sürücü belgesinin geri alınması ve aracın trafikten menedilmesi bağlantılı olsa da farklı hukuki sonuçlardır. Başvuruda hangi işlemlerin kaldırılmasının istendiği açıkça yazılmalıdır.

Yanlış mercie başvurmak

Trafik idari para cezası bakımından genel görevli merci sulh ceza hâkimliğidir. Ancak olayla bağlantılı ceza soruşturması, araç tescil işlemi veya başka bir idari işlem varsa görevli merci ayrıca değerlendirilmelidir.

Sık Sorulan Sorular

2026 trafik cezaları ne zaman yürürlüğe girdi?

7574 sayılı Kanun'un elektrikli skuterlerle ilgili istisnai hükmü dışındaki maddeleri 27 Şubat 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Hız sınırını 1 km/s aşınca ceza kesilir mi?

Hayır. Yerleşim yeri içinde ceza 6 km/s, yerleşim yeri dışında 11 km/s aşım kademesinden başlamaktadır.

Trafik cezasına kaç gün içinde itiraz edilir?

Ceza kararının tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulmalıdır.

Trafik cezasına e-Devlet üzerinden itiraz edilir mi?

Doğrudan standart e-Devlet ödeme ekranından itiraz edilmez. Gerekli elektronik veya mobil imza imkânı varsa UYAP Vatandaş Portal veya Avukat Portal üzerinden sulh ceza hâkimliğine başvuru gönderilebilir.

Trafik cezasını ödemek itiraz hakkını kaldırır mı?

Cezanın ödenmiş olması tek başına itiraz hakkından vazgeçildiği anlamına gelmez. Ancak başvurunun yine kanuni süre içinde yapılması gerekir.

Radar cezası kalibrasyon belgesi yoksa iptal edilir mi?

Kalibrasyon veya teknik doğrulama kayıtlarının bulunmaması önemli bir itiraz sebebi olabilir; ancak otomatik iptal sonucu doğurmaz. Dosyanın tüm teknik kayıtları birlikte değerlendirilir.

Alkolmetre sonucuna nasıl itiraz edilir?

Ölçüm yaptırmayı reddetmeden sonuca itiraz edilmeli ve kanunda öngörülen usule uygun sağlık ölçümünün yapılması talep edilmelidir. Kişinin kendi imkânıyla aldığı rapor da delil olarak sunulabilir; fakat güvenilirliği, zamanı ve alınış usulü ayrıca incelenir.

Ehliyete el koyma işlemine de itiraz edilebilir mi?

Evet. Para cezasıyla birlikte uygulanan sürücü belgesinin geri alınması veya iptal edilmesi işleminin de hukuka aykırı olduğu ileri sürülebilir. Dilekçede hangi işlemlerin kaldırılmasının talep edildiği açıkça belirtilmelidir.

Başkasının kullandığı araç için araç sahibine ceza gelir mi?

Sürücünün tespit edilemediği bazı ihlallerde tutanak tescil plakasına düzenlenebilir. Aracın ihlal tarihinde usulüne uygun şekilde kiralandığının resmî kayıtlar üzerinden tespit edilmesi ve kiracının tebligata elverişli adresinin bulunması hâlinde ceza kiracı adına düzenlenebilir.

Trafik cezasına itiraz için avukat zorunlu mudur?

Hayır. Kişi başvurusunu kendisi yapabilir. Ancak yüksek para cezası, ehliyet iptali, uzun süreli geri alma, aracın trafikten menedilmesi veya aynı olay nedeniyle ceza soruşturması bulunması hâlinde dosyanın hukuki ve teknik yönleri birlikte değerlendirilmelidir.

Hukuki Değerlendirme

7574 sayılı Kanunla getirilen sistem, trafik ihlallerini yalnızca düşük tutarlı idari para cezalarıyla karşılayan önceki yapıdan önemli ölçüde ayrılmaktadır. Bazı fiillerde para cezası yüz binlerce liraya ulaşmakta; sürücü belgesinin geri alınması, iptal edilmesi, aracın trafikten menedilmesi ve yeniden sürücü kursuna devam zorunluluğu ortaya çıkmaktadır.

Bununla birlikte ceza tutanağı düzenlenmiş olması, işlemin her durumda hukuka uygun olduğu anlamına gelmez. Yanlış araç veya plaka tespiti, usulsüz tebligat, ölçüm kayıtlarındaki çelişki, tekrar hesabının yanlış yapılması, fiilin kanuni tanıma uymaması veya savunma delillerinin değerlendirilmemesi başvuru nedeni olabilir.

Her trafik cezasına standart gerekçelerle itiraz edilmesi de doğru değildir. İtirazın başarı ihtimali; tutanak, teknik kayıtlar, tebligat belgeleri ve karşı deliller incelendikten sonra değerlendirilmelidir.

Günser + Partners ile İletişime Geçin

Yeni trafik düzenlemelerinde sürelerin kaçırılması, yanlış mercie başvurulması veya teknik delillerin zamanında toplanmaması hak kaybına neden olabilir. Özellikle sürücü belgesinin geri alınması veya iptali, aracın trafikten menedilmesi ve aynı olay nedeniyle ceza soruşturması yürütülmesi hâlinde dosyanın bütün sonuçları birlikte ele alınmalıdır.

Somut olayınızın güncel mevzuat, teknik kayıtlar ve yargı kararları çerçevesinde değerlendirilmesi için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz. Her başvuru kendi olay ve delil durumuna göre incelenmekte olup hukuki değerlendirme belirli bir sonuç garantisi içermez.

Telif ve Kullanım

Bu sitedeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Günser + Partners (Law & Consultancy)'a aittir. İçeriklerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz biçimde başka internet sitelerinde yayımlanması hâlinde hukuki ve cezai yollara başvurulur. Avukat meslektaşların makale içeriklerini dava dilekçelerinde kullanması serbesttir.

Hukuki Bilgilendirme ve Sorumluluk Reddi

Bu makale yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya somut olay bakımından görüş niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık, kendi koşulları, süreleri, delilleri ve güncel mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir. İçeriğe dayanılarak işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Makalenin okunması veya iletişime geçilmesi tek başına avukat müvekkil ilişkisi kurmaz.

Hukuki durumunuzu birlikte değerlendirebiliriz

Meselenizi doğrudan avukatlarımıza ileterek size uygun bir görüşme için randevu talep edebilirsiniz. Başvurunuz, olayın niteliğine göre özenle değerlendirilir.