Medeni Usul Hukuku · · ≈2 dk okuma
HMK 306 Tavzih Talebi ve Usulü
Hükmün tavzihi, tamamlanması ve tashihi arasındaki fark; başvuru süresi, usul ve kararın kapsamı HMK 305-306 çerçevesinde açıklandı.
Mahkeme kararının hüküm fıkrası açık değilse, icrada tereddüt yaratıyorsa veya kendi içinde çelişkiliyse tavzih istenebilir. Mahkeme taleplerden biri hakkında hiç karar vermemişse hükmün tamamlanması; yazı, hesap veya benzeri açık hata varsa tashih gündeme gelir. HMK 306, tavzih ve tamamlama taleplerinin nasıl inceleneceğini düzenler.
Tavzih Hangi Hâllerde İstenir?
HMK 305’e göre hüküm yeterince açık değilse, icrasında tereddüt doğuruyorsa veya birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa taraflardan her biri tavzih talep edebilir. Tavzih, hükmün gerçek anlamını açıklamaya yöneliktir. Taraflara tanınan haklar veya yüklenen borçlar tavzih yoluyla genişletilemez, daraltılamaz veya değiştirilemez.
Hükmün Tamamlanması Nedir?
Mahkeme yargılamada ileri sürülen veya kendiliğinden karar verilmesi gereken hususlardan biri hakkında tamamen karar vermemişse HMK 305/A uyarınca hükmün tamamlanması istenebilir. Tamamlama, unutulan talep hakkında ek karar verilmesini sağlar. Hükmün tebliğinden itibaren bir ay içinde istenmelidir. Tavzih ise hükmün icrası tamamlanıncaya kadar talep edilebilir.
Tashih ile Tavzih Arasındaki Fark
Tashih, hükümdeki yazı ve hesap hataları ile benzeri açık yanlışlıkların düzeltilmesidir. Tavzih yoruma ve açıklığa; tamamlama karara bağlanmayan talebe; tashih ise maddi hataya ilişkindir. Bu yollar kanun yolu yerine kullanılamaz. Mahkemenin hukuki değerlendirmesini veya takdirini değiştirmek için istinaf ya da temyiz yoluna başvurulmalıdır.
HMK 306 Usulü
Talep, hükmü veren mahkemeye dilekçeyle yapılır ve taraf sayısı kadar örnek eklenir. Dilekçe karşı tarafa tebliğ edilir; cevap süresini mahkeme belirler. Cevap da talepte bulunan tarafa tebliğ edilir. Mahkeme kural olarak dosya üzerinden karar verir, gerekli görürse tarafları sözlü açıklama için davet edebilir.
Tavzih Kararına Karşı Kanun Yolu
Tavzih veya tamamlama hakkında verilen ek karar, asıl hükmün tabi olduğu kanun yolu rejimi ve başvuru süresi bakımından ayrıca değerlendirilir. Tavzih talebi, asıl hükme karşı kanun yolu süresini kendiliğinden durdurmaz. Bu nedenle istinaf veya temyiz süresi devam ederken yalnız tavzih sonucunu beklemek hak kaybına yol açabilir.
Sık Yapılan Hatalar
Hükümdeki hukuki hatayı tavzih yoluyla değiştirmeye çalışmak, karşı tarafa tebliğ usulü tamamlanmadan karar verilmesini istemek ve tavzih talebinin kanun yolu süresini durdurduğunu varsaymak başlıca hatalardır. Talepte belirsizliğin hangi hüküm fıkrasında bulunduğu ve icrada ne tür tereddüt doğurduğu açıkça gösterilmelidir.
Hukuki Değerlendirme
Tavzih, hükmü yeniden kurma aracı değildir. Talebin gerçek amacı kararı değiştirmekse başvurulması gereken yol kanun yoludur. Buna karşılık hüküm fıkrasındaki belirsizlik icrayı imkânsızlaştırıyorsa tavzih etkili ve gerekli bir başvurudur.
Sonuç ve Hukuki Destek
Tavzih, tamamlama ve tashih yollarının karıştırılması veya kanun yolu süresinin beklenmesi hak kaybına yol açabilir. Kararın hangi usuli yolla düzeltilmesi gerektiğinin değerlendirilmesi için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.
<!-- Editoryal doğrulama tarihi: 31 Temmuz 2026. Kaynak taslak: blog-mevzuat-hmk-madde-306-tavzih-talebi-ve-usulu-c330e56d.pdf. Mevzuat: ilgili kanunların güncel konsolide metinleri. -->
Sık Sorulan Sorular
Hükmün icrası tamamlanıncaya kadar istenebilir.
Telif ve Kullanım
Bu sitedeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Günser + Partners (Law & Consultancy)'a aittir. İçeriklerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz biçimde başka internet sitelerinde yayımlanması hâlinde hukuki ve cezai yollara başvurulur. Avukat meslektaşların makale içeriklerini dava dilekçelerinde kullanması serbesttir.
Hukuki Bilgilendirme ve Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya somut olay bakımından görüş niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık, kendi koşulları, süreleri, delilleri ve güncel mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir. İçeriğe dayanılarak işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Makalenin okunması veya iletişime geçilmesi tek başına avukat müvekkil ilişkisi kurmaz.
Hukuki durumunuzu birlikte değerlendirebiliriz
Meselenizi doğrudan avukatlarımıza ileterek size uygun bir görüşme için randevu talep edebilirsiniz. Başvurunuz, olayın niteliğine göre özenle değerlendirilir.