Hukuk Sözlüğü · 25 terim
S harfi
S harfiyle başlayan hukuk terimlerinin sade açıklamaları; her terim dayandığı kanun maddesine ve ilgili terimlere bağlı.
25 terim
Sahte veya yanıltıcı belge
Vergi Hukuku
Gerçek bir muamele olmadığı hâlde varmış gibi düzenlenen fatura gibi belgelere sahte belge; gerçek bir muameleyi mahiyet veya miktar bakımından gerçeğe aykırı yansıtan belgelere muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge denir. Düzenlenmesi ve kullanılması vergi kaçakçılığı suçudur.
DayanakVUK m.359
İlgili: Vergi ziyaı cezası
Saklı pay
Miras Hukuku
Altsoy, ana-baba ve sağ kalan eşin, miras bırakanın ölüme bağlı tasarruflarıyla ellerinden alınamayan miras payıdır. Saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açabilir.
İlgili: Tenkis davası, Yasal mirasçılar, Mirasçılıktan çıkarma, Vasiyetname
Satıcının ayıptan sorumluluğu
Borçlar Hukuku
Satılan malın sözleşmede belirtilen ya da olması gereken nitelikleri taşımamasından satıcının sorumlu olmasıdır. Alıcı sözleşmeden dönme, bedel indirimi, ücretsiz onarım ya da ayıpsız benzeriyle değiştirme seçimlik haklarından birini kullanabilir.
DayanakTBK m.219TBK m.227TBK m.231
İlgili: Ayıp ihbarı, Ayıplı mal
Satış isteme süresi
İcra ve İflas Hukuku
Haczedilen malın satışının alacaklı tarafından istenmesi gereken süredir; taşınır ve taşınmazlarda hacizden itibaren bir yıldır. Bu süre içinde satış istenmezse haciz düşer.
İlgili: Haciz, İhalenin feshi, Muhafaza ve yediemin
Savunma istemi
İş Hukuku
İş güvencesi kapsamındaki işçinin sözleşmesi, davranışı veya verimi ile ilgili nedenlerle feshedilmeden önce, işverenin isnat edilen hususlar hakkında işçinin savunmasını alma yükümlülüğüdür.
DayanakİşK m.19
İlgili: Geçerli neden, Devamsızlık
Sebepsiz zenginleşme
Borçlar Hukuku
Haklı bir sebep olmaksızın başkasının malvarlığından zenginleşen kişinin, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlü olmasıdır. İstem, öğrenmeden itibaren iki yıl ve her hâlde zenginleşmeden itibaren on yıl içinde ileri sürülmelidir.
İlgili: İstirdat davası
Seçenek yaptırımlar
Ceza Hukuku
Kısa süreli hapis cezası yerine, failin kişiliği ve suçun işleniş biçimi gözetilerek hükmedilebilen adli para cezası, zararın giderilmesi, eğitim, belirli yerlere gitmekten yasaklanma ve kamuya yararlı işte çalıştırma gibi yaptırımlardır.
DayanakTCK m.50
İlgili: Adli para cezası, Hapis cezası, Hapis cezasının ertelenmesi, Kamuya yararlı işte çalıştırma
Sendikal tazminat
İş Hukuku
Sendika üyeliği ya da sendikal faaliyetleri nedeniyle iş sözleşmesi feshedilen veya ayrımcılığa uğrayan işçiye, bir yıllık ücretinden az olmamak üzere ödenen tazminattır.
Dayanak6356 s. K. m.25
İlgili: İşe iade davası, Ayrımcılık tazminatı
Senetle ispat zorunluluğu
Medeni Usul Hukuku
Belirli bir tutarı aşan hukuki işlemlerin tanıkla değil senetle ispat edilmesi gereğidir. Kanunda öngörülen değer her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir.
İlgili: İspat yükü, Delil başlangıcı, Kesin delil
Seri muhakeme usulü
Ceza Hukuku
Kanunda sayılan bazı suçlarda, soruşturma evresinde savcının teklifini müdafii huzurunda kabul eden şüpheli hakkında cezanın belirli oranda indirilerek mahkeme onayıyla belirlendiği hızlı yargılama yoludur.
DayanakCMK m.250
İlgili: Uzlaştırma, Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB)
Sınır dışı etme
Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku
Kanunda sayılan hâllerde (kamu düzeni ve güvenliği, ikamet izni ihlali gibi) yabancının valilik kararıyla Türkiye'den çıkarılmasıdır. Karara karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurulabilir; dava süresince kural olarak sınır dışı edilmez.
DayanakYUKK m.52YUKK m.53YUKK m.54
İlgili: İdari gözetim, İkamet izni
Sıra cetveli
İcra ve İflas Hukuku
Haczedilen malın satış bedeli birden çok alacaklıya yetmediğinde, alacaklıların hangi sırayla ve ne ölçüde ödeneceğini gösteren cetveldir. Cetvele karşı icra mahkemesinde şikâyet ya da itiraz davası açılabilir.
İlgili: Haciz, Aciz belgesi
Sigorta eksperi
Tazminat Hukuku
Riskin gerçekleşmesi üzerine zararın nedenini, miktarını ve sigorta kapsamında olup olmadığını tespit eden, Hazine ve Maliye Bakanlığından ruhsatlı bağımsız uzmandır. Eksper raporu sigortacıyı ve mahkemeyi bağlamaz.
Dayanak5684 s. K. m.22
İlgili: Sigorta sözleşmesi, Bilirkişi
Sigorta sözleşmesi
Tüketici ve Sigorta Hukuku
Sigortacının prim karşılığında, sigortalının sigortalanan menfaatine zarar veren ya da belirlenen bir riskin gerçekleşmesi hâlinde tazminat veya belirli bir tutar ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.
DayanakTTK m.1401TTK m.1409
İlgili: Zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası, Rücu, Beyan yükümlülüğü (sigortada), Doğrudan dava hakkı (sorumluluk sigortasında), Sigorta eksperi, Sigorta Tahkim Komisyonu
Sigorta Tahkim Komisyonu
Tazminat Hukuku
Sigorta ettirenler ile sigortacılar arasındaki uyuşmazlıkları tahkim yoluyla çözen komisyondur. Sigortacı sisteme üyeyse sigortalı başvurabilir; belirli tutarın altındaki kararlar kesindir, üzerindekiler için itiraz yolu vardır.
Dayanak5684 s. K. m.30
İlgili: Tahkim, Sigorta sözleşmesi
Sigortalı işe giriş bildirgesi
İş Hukuku
İşverenin çalıştırmaya başladığı işçiyi, kural olarak çalışmaya başlamadan önce Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmesidir. Bildirilmeyen çalışma için hizmet tespiti davası açılabilir.
Dayanak5510 s. K. m.8
İlgili: Hizmet tespiti davası, İşten çıkış kodu
Soruşturma
Ceza Hukuku
Suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar Cumhuriyet savcılığınca yürütülen evredir. Savcı, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplamakla yükümlüdür.
İlgili: Kovuşturma, İddianame, Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar, Şüpheli ve sanık
Sosyal ağ sağlayıcı
Medya ve Reklam Hukuku
Kullanıcıların sosyal etkileşim amacıyla içerik oluşturmasına, paylaşmasına ve görüntülemesine imkân veren gerçek veya tüzel kişidir. Türkiye'den günlük erişimi bir milyonu aşan yabancı sağlayıcılar Türkiye'de temsilci atamak ve başvuruları süresinde cevaplamakla yükümlüdür.
Dayanak5651 s. K. m.25651 s. K. ek m.4
İlgili: İçerik, yer ve erişim sağlayıcı, Erişimin engellenmesi (kişilik hakkı)
Soybağının reddi
Aile Hukuku
Evlilik içinde doğan çocuğun babasının koca olduğuna ilişkin karinenin, kocanın açacağı davayla çürütülmesidir. Koca, doğumu ve baba olmadığını öğrendiği tarihten itibaren bir yıl içinde dava açmalıdır.
DayanakTMK m.285TMK m.286TMK m.289
İlgili: Babalık davası, Babalık karinesi
Sözleşme özgürlüğü
Borçlar Hukuku
Kişilerin, kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine ve kişilik haklarına aykırı olmamak kaydıyla sözleşme yapıp yapmamakta, karşı tarafı ve içeriği belirlemekte serbest olmasıdır.
Sözleşmeden dönme
Borçlar Hukuku
Karşılıklı bir sözleşmede borçlu temerrüde düştüğünde, alacaklının verdiği uygun süre sonunda sözleşmeyi geçmişe etkili olarak ortadan kaldırmasıdır. Taraflar o ana kadar aldıklarını geri verir; kusurlu borçlu ayrıca tazminat öder.
İlgili: Borçlunun temerrüdü, Aşırı ifa güçlüğü, Müspet zarar ve menfi zarar
Suça iştirak
Ceza Hukuku
Suça sürüklenen çocuk
Ceza Hukuku
Kanunlarda suç olarak tanımlanan bir fiili işlediği iddiasıyla hakkında soruşturma veya kovuşturma yapılan ya da işlediği fiil nedeniyle güvenlik tedbiri uygulanan çocuktur. Bu çocukların yargılaması çocuk mahkemelerinde yapılır ve cezai sorumlulukları yaşlarına göre farklılaşır.
Dayanak5395 s. K. m.3TCK m.31
İlgili: Yaş küçüklüğü (ceza sorumluluğu), Korunma ihtiyacı olan çocuk
Sulh
Medeni Usul Hukuku
Görülmekte olan bir davanın taraflarınca, aralarındaki uyuşmazlığı karşılıklı fedakârlıkla sona erdirmek için mahkeme huzurunda yapılan sözleşmedir. Hüküm kesinleşinceye kadar her aşamada yapılabilir.
İlgili: Davadan feragat, Davayı kabul, Arabuluculuk, Tahkim
Susma hakkı
Ceza Hukuku
Şüpheli ya da sanığın, kendisi veya yakınları aleyhine beyanda bulunmaya zorlanamaması ve isnat edilen suç hakkında açıklama yapmama hakkıdır. İfade alınmadan önce bu hak kendisine bildirilmelidir.
İlgili: Müdafi, Hukuka aykırı delil, İfade ve sorgu
Açıklamalar genel bilgi amaçlıdır; somut bir uyuşmazlık için hukuki görüş yerine geçmez. Süre ve parasal sınırlar değişikliğe açıktır: güncel ve resmî metin için kanun sayfası, Resmî Gazete ve Mevzuat Bilgi Sistemi esas alınmalıdır.
Hukuki durumunuzu birlikte değerlendirebiliriz
Meselenizi telefon, e-posta veya WhatsApp ile doğrudan avukatlarımıza iletebilirsiniz. Başvurunuz, olayın niteliğine göre özenle değerlendirilir.