Davaya Vekâletin Kanuni Kapsamı ve Vekilin Yetkileri
· ≈3 dk okuma · Medeni Usul Hukuku
Dava vekilinin genel yetkileri, hükmün icrası, yargılama giderleri, vekile tebligat ve özel yetki gerektiren işlemler.
Kanun metni · 6100 sayılı HMK · Madde 73
Davaya vekâletin kanuni kapsamı
(1) Davaya vekâlet, kanunda özel yetki verilmesini gerektiren hususlar saklı kalmak üzere, hüküm kesinleşinceye kadar, vekilin davanın takibi için gereken bütün işlemleri yapmasına, hükmün yerine getirilmesine, yargılama giderlerinin tahsili ile buna ilişkin makbuz vermesine ve bu işlemlerin tamamının kendisine karşı da yapılabilmesine ilişkin yetkiyi kapsar.
(2) Belirtilen bu yetkiyi kısıtlamaya yönelik bütün sınırlandırıcı işlemler, karşı taraf yönünden geçersizdir.
Kaynak: mevzuat.gov.tr · 2 Kasım 2026 tarihli güncel metin
Bir davaya ilişkin vekâletname, yalnız duruşmaya katılma yetkisi vermez. Kanunda özel yetki aranan işlemler dışında vekil, hüküm kesinleşinceye kadar davanın takibi için gerekli usul işlemlerini yapabilir. HMK m. 73, bu genel yetkinin kapsamını ve karşı taraf bakımından sınırlandırılamayacağını düzenler.
i. Hukuki Düzenlemenin Amacı ve Kapsamı
Genel dava vekâleti dilekçe verme, delil sunma, duruşmaya katılma, kanun yoluna başvurma, hükmün yerine getirilmesi ve yargılama giderlerinin tahsili gibi işlemleri kapsar. Sulh, feragat, kabul, ibra, yemin teklif etme veya tahkim gibi HMK m. 74’te sayılan işlemler için açık özel yetki gerekir.
ii. İlgili Mevzuat Hükümleri
HMK m. 73’e göre davaya vekâlet, özel yetki gerektiren hususlar saklı kalmak üzere hüküm kesinleşinceye kadar davanın takibi için gereken tüm işlemleri, hükmün yerine getirilmesini, yargılama giderlerinin tahsilini ve makbuz verilmesini kapsar. Bu yetkiyi kısıtlayan iç talimatlar karşı taraf bakımından geçersizdir. Tebligat Kanunu m. 11 gereğince vekille takip edilen işlerde tebligat kural olarak vekile yapılır.
iii. Uygulamada Nasıl Değerlendirilir?
Müvekkilin avukata “istinaf etme” veya “şu dilekçeyi verme” şeklindeki iç talimatı, karşı taraf ve mahkeme bakımından vekâletnamedeki kanuni yetkiyi kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Bununla birlikte avukatın müvekkile karşı sözleşmesel ve mesleki sorumluluğu devam eder. Birden çok vekil varsa tebligat ve işlem yetkisi ayrıca dosya kayıtları üzerinden kontrol edilmelidir.
iv. Yargıtay Uygulaması
Yargıtay uygulamasında, vekil ile takip edilen davada gerekçeli karar ve kanun yolu dilekçelerinin asile değil vekile tebliğ edilmesi gerektiği; asile yapılan tebligatın kural olarak kanun yolu süresini başlatmayacağı kabul edilmektedir. Ergin olmayan kişi adına velinin verdiği vekâletin, erginlik sonrası etkisi gibi özel temsil sorunları ise ayrıca incelenir.
v. Doktrindeki Görüşler ve Uygulamadaki Tartışmalar
Öğretide baskın yaklaşım, usul kurallarının şekilcilik amacıyla değil; öngörülebilir, denetlenebilir ve adil bir yargılama sağlamak için uygulanması gerektiği yönündedir. Bununla birlikte, açık kanun hükmünün sonuçları yorum yoluyla etkisiz hâle getirilemez.
vi. Somut Olaylarda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
Vekâletname hazırlanırken dava türüne göre özel yetkiler kontrol edilmeli; tapu, sulh, feragat, kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar veya alternatif uyuşmazlık çözümü için gerekli ifadeler açıkça yazılmalıdır. Dosyada vekil değişikliği varsa azil ve istifa bildirimleri güncel tutulmalıdır.
vii. Süreler, Görevli ve Yetkili Merci
Davaya vekâlet kural olarak hüküm kesinleşinceye ve hükmün yerine getirilmesine ilişkin işlemlere kadar devam eder. Vekâlet sözleşmesinin sona ermesi, azil ve istifa HMK m. 81-83 ve Avukatlık Kanunu hükümlerine göre ayrıca sonuç doğurur.
viii. İspat, Delil ve Usul Sorunları
Noter vekâletnamesi, yetki belgesi, azilname, istifa dilekçesi, UYAP vekil kaydı ve tebligat kayıtları önemlidir. Özel yetkinin varlığı vekâletname metninden açıkça anlaşılmalıdır; yorumla genişletilmesi güvenli değildir.
ix. Sık Yapılan Hatalar
- Genel vekâletnamenin her özel işlemi kapsadığını düşünmek.
- Vekil varken tebligatı asile yapmak.
- Müvekkilin iç talimatını mahkeme bakımından yetki sınırlaması sanmak.
- Azil veya istifayı dosyaya bildirmemek.
- Hükmün icrası ve gider tahsili yetkisini vekâlet kapsamı dışında görmek.
x. Hukuki Değerlendirme
Davaya vekâletin kapsamı, yargılamanın kesintisiz yürütülmesini sağlar. Ancak özel yetki gerektiren işlemlerde açık vekâlet bulunmaması, sonradan giderilmesi güç sonuçlar doğurabilir.
xi. Günser + Partners ile İletişim
Bu tür uyuşmazlıklarda sürelerin kaçırılması, yanlış mercie başvurulması veya delillerin usulüne uygun sunulmaması hak kaybına neden olabilir. Somut olayınızın güncel mevzuat ve yargı kararları çerçevesinde değerlendirilmesi için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.
xii. Kaynaklar ve Doğrulama Notu
Bu içerik, aşağıdaki kaynaklar esas alınarak 31.07.2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Karar künyeleri yalnızca ayrıca doğrulanabilen örneklerle sınırlı tutulmuş; doğrulanamayan karar numaraları metne alınmamıştır. Somut uyuşmazlıkta UYAP ve resmî karar veri tabanından güncel içtihat taraması ayrıca yapılmalıdır.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, güncel konsolide metin: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6100.pdf
- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu, güncel konsolide metin: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.1136.pdf
- 7201 sayılı Tebligat Kanunu, güncel konsolide metin: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.3.7201.pdf
- İncelenen kaynak PDF: blog-mevzuat-hmk-madde-73-davaya-vekaletin-kanuni-kapsami-4bd22207.pdf
Sık Sorulan Sorular
Kural olarak davanın takibi için gereken kanun yolu işlemlerini kapsar; özel mevzuat ve vekâletname metni ayrıca kontrol edilir.
İlgili mevzuat
Bu madde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Genel Hükümler kısmında (m. 1-104) yer alır.
Davaya Vekâlet — İlgili Maddeler
- HMK 71HMK Madde 71: Davanın Bizzat veya Vekil Aracılığıyla Takibi
- HMK 75Davada Birden Fazla Avukatın Görevlendirilmesi | HMK Madde 75
- HMK 76HMK Madde 76: Vekâletnamenin İbrazı
- HMK 77Vekâletnamesiz Dava Açılması ve Usul İşlemi Yapılması
- HMK 78Vekilin Müvekkil Huzurundaki Beyanı ve Derhâl İtiraz: HMK 78
- HMK 79Duruşmada Uygun Olmayan Tutum ve Davranış: HMK 79
Atıf Ağı — İlgili Maddeler
Bu maddenin metninde anılan ve bu maddeye atıf yapan diğer HMK maddeleri; ikinci ve üçüncü derece, aradaki maddeler üzerinden.
- HMK 83HMK Madde 83: Vekilin Azli ve Yargılamaya EtkisiDoğrudan atıf · anıyor
- HMK 81Vekilin Azli ve İstifasının Mahkeme ve Karşı Taraf Bakımından SonuçlarıDoğrudan atıf · anıyor
- HMK 82Vekilin İstifası ve Davanın Takibi: HMK Madde 82Doğrudan atıf · anıyor
- HMK 308Davayı Kabulün Şartları, Şekli ve Hukuki Sonuçları: HMK Madde 308Ortak hüküm · HMK m. 74
- HMK 314HMK 314’e Göre Sulhun ZamanıOrtak hüküm · HMK m. 74
- HMK 80Tarafın Davasını Takip Edebilecek Yeterlikte Olmaması: HMK 80Ortak hüküm · HMK m. 83
- HMK 151HMK Madde 151 Kapsamında Duruşma DüzeniÜçüncü derece · HMK m. 83 ve HMK m. 79 üzerinden
- HMK 262HMK Madde 262: Tanığa Karşı Yasak DavranışlarÜçüncü derece · HMK m. 83 ve HMK m. 79 üzerinden
- HMK 139HMK 139 Ön İnceleme Duruşmasına DavetÜçüncü derece · HMK m. 83 ve HMK m. 150 üzerinden