Medeni Usul Hukuku · · ≈3 dk okuma
Davaya Vekâletin Kanuni Kapsamı ve Vekilin Yetkileri
Dava vekilinin genel yetkileri, hükmün icrası, yargılama giderleri, vekile tebligat ve özel yetki gerektiren işlemler.
Bir davaya ilişkin vekâletname, yalnız duruşmaya katılma yetkisi vermez. Kanunda özel yetki aranan işlemler dışında vekil, hüküm kesinleşinceye kadar davanın takibi için gerekli usul işlemlerini yapabilir. HMK m. 73, bu genel yetkinin kapsamını ve karşı taraf bakımından sınırlandırılamayacağını düzenler.
Hukuki Düzenlemenin Amacı ve Kapsamı
Genel dava vekâleti dilekçe verme, delil sunma, duruşmaya katılma, kanun yoluna başvurma, hükmün yerine getirilmesi ve yargılama giderlerinin tahsili gibi işlemleri kapsar. Sulh, feragat, kabul, ibra, yemin teklif etme veya tahkim gibi HMK m. 74’te sayılan işlemler için açık özel yetki gerekir.
İlgili Mevzuat Hükümleri
HMK m. 73’e göre davaya vekâlet, özel yetki gerektiren hususlar saklı kalmak üzere hüküm kesinleşinceye kadar davanın takibi için gereken tüm işlemleri, hükmün yerine getirilmesini, yargılama giderlerinin tahsilini ve makbuz verilmesini kapsar. Bu yetkiyi kısıtlayan iç talimatlar karşı taraf bakımından geçersizdir. Tebligat Kanunu m. 11 gereğince vekille takip edilen işlerde tebligat kural olarak vekile yapılır.
Uygulamada Nasıl Değerlendirilir?
Müvekkilin avukata “istinaf etme” veya “şu dilekçeyi verme” şeklindeki iç talimatı, karşı taraf ve mahkeme bakımından vekâletnamedeki kanuni yetkiyi kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Bununla birlikte avukatın müvekkile karşı sözleşmesel ve mesleki sorumluluğu devam eder. Birden çok vekil varsa tebligat ve işlem yetkisi ayrıca dosya kayıtları üzerinden kontrol edilmelidir.
Yargıtay Uygulaması
Yargıtay uygulamasında, vekil ile takip edilen davada gerekçeli karar ve kanun yolu dilekçelerinin asile değil vekile tebliğ edilmesi gerektiği; asile yapılan tebligatın kural olarak kanun yolu süresini başlatmayacağı kabul edilmektedir. Ergin olmayan kişi adına velinin verdiği vekâletin, erginlik sonrası etkisi gibi özel temsil sorunları ise ayrıca incelenir.
Doktrindeki Görüşler ve Uygulamadaki Tartışmalar
Öğretide baskın yaklaşım, usul kurallarının şekilcilik amacıyla değil; öngörülebilir, denetlenebilir ve adil bir yargılama sağlamak için uygulanması gerektiği yönündedir. Bununla birlikte, açık kanun hükmünün sonuçları yorum yoluyla etkisiz hâle getirilemez.
Somut Olaylarda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
Vekâletname hazırlanırken dava türüne göre özel yetkiler kontrol edilmeli; tapu, sulh, feragat, kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar veya alternatif uyuşmazlık çözümü için gerekli ifadeler açıkça yazılmalıdır. Dosyada vekil değişikliği varsa azil ve istifa bildirimleri güncel tutulmalıdır.
Süreler, Görevli ve Yetkili Merci
Davaya vekâlet kural olarak hüküm kesinleşinceye ve hükmün yerine getirilmesine ilişkin işlemlere kadar devam eder. Vekâlet sözleşmesinin sona ermesi, azil ve istifa HMK m. 81-83 ve Avukatlık Kanunu hükümlerine göre ayrıca sonuç doğurur.
İspat, Delil ve Usul Sorunları
Noter vekâletnamesi, yetki belgesi, azilname, istifa dilekçesi, UYAP vekil kaydı ve tebligat kayıtları önemlidir. Özel yetkinin varlığı vekâletname metninden açıkça anlaşılmalıdır; yorumla genişletilmesi güvenli değildir.
Sık Yapılan Hatalar
- Genel vekâletnamenin her özel işlemi kapsadığını düşünmek.
- Vekil varken tebligatı asile yapmak.
- Müvekkilin iç talimatını mahkeme bakımından yetki sınırlaması sanmak.
- Azil veya istifayı dosyaya bildirmemek.
- Hükmün icrası ve gider tahsili yetkisini vekâlet kapsamı dışında görmek.
Hukuki Değerlendirme
Davaya vekâletin kapsamı, yargılamanın kesintisiz yürütülmesini sağlar. Ancak özel yetki gerektiren işlemlerde açık vekâlet bulunmaması, sonradan giderilmesi güç sonuçlar doğurabilir.
Günser + Partners ile İletişim
Bu tür uyuşmazlıklarda sürelerin kaçırılması, yanlış mercie başvurulması veya delillerin usulüne uygun sunulmaması hak kaybına neden olabilir. Somut olayınızın güncel mevzuat ve yargı kararları çerçevesinde değerlendirilmesi için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.
Kaynaklar ve Doğrulama Notu
Bu içerik, aşağıdaki kaynaklar esas alınarak 31.07.2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Karar künyeleri yalnızca ayrıca doğrulanabilen örneklerle sınırlı tutulmuş; doğrulanamayan karar numaraları metne alınmamıştır. Somut uyuşmazlıkta UYAP ve resmî karar veri tabanından güncel içtihat taraması ayrıca yapılmalıdır.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, güncel konsolide metin: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6100.pdf
- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu, güncel konsolide metin: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.1136.pdf
- 7201 sayılı Tebligat Kanunu, güncel konsolide metin: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.3.7201.pdf
- İncelenen kaynak PDF: blog-mevzuat-hmk-madde-73-davaya-vekaletin-kanuni-kapsami-4bd22207.pdf
Sık Sorulan Sorular
Kural olarak davanın takibi için gereken kanun yolu işlemlerini kapsar; özel mevzuat ve vekâletname metni ayrıca kontrol edilir.
Telif ve Kullanım
Bu sitedeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Günser + Partners (Law & Consultancy)'a aittir. İçeriklerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz biçimde başka internet sitelerinde yayımlanması hâlinde hukuki ve cezai yollara başvurulur. Avukat meslektaşların makale içeriklerini dava dilekçelerinde kullanması serbesttir.
Hukuki Bilgilendirme ve Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya somut olay bakımından görüş niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık, kendi koşulları, süreleri, delilleri ve güncel mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir. İçeriğe dayanılarak işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Makalenin okunması veya iletişime geçilmesi tek başına avukat müvekkil ilişkisi kurmaz.
Hukuki durumunuzu birlikte değerlendirebiliriz
Meselenizi doğrudan avukatlarımıza ileterek size uygun bir görüşme için randevu talep edebilirsiniz. Başvurunuz, olayın niteliğine göre özenle değerlendirilir.