Medeni Usul Hukuku · · ≈2 dk okuma
HMK Madde 12: Taşınmazın Aynından Doğan Davalarda Yetki
HMK 12 kapsamında taşınmazın aynından doğan davalarda kesin yetki, ayni-şahsi hak ayrımı, irtifak ve birden fazla taşınmaz açıklanmıştır.
Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişiklik yaratabilecek davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Bu kural, tarafların anlaşmasıyla değiştirilemez ve mahkemece kendiliğinden gözetilir.
Taşınmazın aynına ilişkin dava
Mülkiyet, tapu iptali ve tescil, irtifak, taşınmaz rehni, ortaklığın giderilmesi ve ayni hak sahipliğinde değişiklik doğuran talepler HMK m. 12 kapsamında olabilir. Dava bir sözleşmeye dayansa bile talep sonucu doğrudan tapu kaydını veya ayni hakkı değiştiriyorsa kesin yetki uygulanabilir.
Şahsi hak davaları
Taşınmazla ilgili her dava taşınmazın aynından doğmaz. Kira alacağı, tahliye, sözleşmeden doğan tazminat ve yalnız bedel iadesi gibi şahsi hak taleplerinde HMK m. 12 otomatik olarak uygulanmaz. Başka özel yetki kuralları taşınmazın bulunduğu yeri yine yetkili kılabilir; fakat bu yetki kesin olmayabilir.
Taşınmazın bulunduğu yer
Yetkili yer, taşınmazın tapu kaydının tutulduğu müdürlükten çok fiilen bulunduğu il veya ilçe sınırıdır. İdari sınır uyuşmazlığında kadastro paftaları, haritalar ve keşif gerekebilir.
İrtifak hakları
İrtifak hakkına ilişkin dava, üzerinde irtifak kurulan taşınmazın bulunduğu yerde açılır. Geçit hakkı, kaynak hakkı ve üst hakkı uyuşmazlıklarında taşınmazların konumu ve talebin hangi taşınmaz üzerinde sonuç doğuracağı belirlenmelidir.
Birden fazla taşınmaz
Dava birden fazla taşınmaza ilişkinse taşınmazlardan birinin bulunduğu yerde diğerleri hakkında da dava açılabilir. Bunun için talepler arasında birlikte görülmeyi haklı kılan bağlantı bulunmalıdır. Birbirinden bağımsız taşınmaz ve işlemlerin tek dosyada toplanması her zaman mümkün değildir.
Kesin yetkinin sonucu
Mahkeme kesin yetkiyi davanın sonuna kadar resen inceler. Taraflar da her aşamada ileri sürebilir. Yetkisizlik kararı sonrası dosyanın gönderilmesi için kanuni sürede başvuru yapılmaması davanın açılmamış sayılmasına yol açabilir.
Sık yapılan hatalar
Taşınmazla bağlantılı her davayı ayni dava saymak, tapu müdürlüğü yerini fiili konumla karıştırmak, birden fazla taşınmazda bağlantıyı açıklamamak ve kesin yetkiyi cevap dilekçesine bağlı sanmak sık hatalardır.
Hukuki Değerlendirme
Taşınmaz uyuşmazlığında ilk adım talebin ayni mi şahsi mi olduğunu belirlemektir. Yanlış nitelendirme, yetkisizlik ve süre kaybına neden olabilir.
Günser + Partners ile İletişim
Bu tür uyuşmazlıklarda sürenin kaçırılması, yanlış mercie başvurulması veya delillerin usulüne uygun sunulmaması hak kaybına yol açabilir. Somut olayınızın güncel mevzuat ve yargı uygulaması çerçevesinde değerlendirilmesi için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın özellikleri, işlem ve dava tarihleri ile güncel mevzuat ayrıca değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Kural olarak taşınmazın fiilen bulunduğu yer mahkemesinde açılır.
Telif ve Kullanım
Bu sitedeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Günser + Partners (Law & Consultancy)'a aittir. İçeriklerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz biçimde başka internet sitelerinde yayımlanması hâlinde hukuki ve cezai yollara başvurulur. Avukat meslektaşların makale içeriklerini dava dilekçelerinde kullanması serbesttir.
Hukuki Bilgilendirme ve Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya somut olay bakımından görüş niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık, kendi koşulları, süreleri, delilleri ve güncel mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir. İçeriğe dayanılarak işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Makalenin okunması veya iletişime geçilmesi tek başına avukat müvekkil ilişkisi kurmaz.
Hukuki durumunuzu birlikte değerlendirebiliriz
Meselenizi doğrudan avukatlarımıza ileterek size uygun bir görüşme için randevu talep edebilirsiniz. Başvurunuz, olayın niteliğine göre özenle değerlendirilir.