İçeriğe geçİçeriğe geç

Medeni Usul Hukuku · · ≈4 dk okuma

Davada Birden Fazla Avukatın Görevlendirilmesi | HMK Madde 75

Birden fazla avukatın bağımsız yetkisi, tebligat, istifa ve azil, sürelerin başlangıcı ile müvekkil içi yetki sınırlamalarının etkisi açıklanmıştır.

Bir dava için birden fazla avukat görevlendirildiğinde her vekil, vekaletnameden doğan yetkileri diğerlerinden bağımsız olarak kullanabilir. Müvekkilin vekiller arasında yaptığı iç görev paylaşımı, mahkeme ve karşı taraf bakımından kural olarak sonuç doğurmaz. HMK m. 75’in en önemli etkileri tebligat, süreler, duruşma işlemleri ve vekaletin sona ermesi alanında görülür.

Her vekil bağımsız hareket edebilir mi?

HMK m. 75’e göre birden fazla vekilden her biri vekalet yetkilerini diğerinden bağımsız kullanabilir. Vekillerden biri dilekçe sunabilir, duruşmaya katılabilir, delil ibraz edebilir ve kanun yoluna başvurabilir.

Müvekkil, vekillerden birine “yalnızca duruşmaya katılma”, diğerine “yalnızca dilekçe yazma” görevi vermiş olabilir. Bu iç sınırlama karşı tarafa ve mahkemeye karşı ileri sürülemez. Özel yetki gerektiren işlemler ise vekaletnamede açık yetki bulunmasına bağlıdır.

Tebligat hangi vekile yapılır?

7201 sayılı Tebligat Kanunu m. 11 uyarınca vekille takip edilen işlerde tebligat vekile yapılır. Birden fazla vekil varsa bunlardan birine tebligat yapılması yeterlidir. Birden fazla vekile tebligat yapılmışsa ilk yapılan tebliğ tarihi sürelerin başlangıcında esas alınır.

Bu nedenle büro içi iş bölümü veya dosyanın fiilen belirli avukat tarafından takip edilmesi, diğer vekile yapılan geçerli tebligatın sonuçlarını ortadan kaldırmaz.

Süreler ne zaman başlar?

Karar, bilirkişi raporu, istinaf dilekçesi veya diğer süreli evrak vekillerden birine usulüne uygun tebliğ edildiğinde süre işlemeye başlar. Sonradan başka vekile yapılan tebligat yeni bir süre başlatmaz.

Birden fazla vekille takip edilen dosyalarda ortak süre takip sistemi kurulması gerekir. Tebligatın yalnızca dosyayı fiilen takip eden avukata geleceği varsayımı hak kaybına yol açabilir.

Vekillerden biri istifa ederse

Bir vekilin istifası diğer vekillerin temsil yetkisini kendiliğinden sona erdirmez. İstifa eden avukatın beyanı mahkemeye sunulmalı ve HMK m. 81 ile Avukatlık Kanunu hükümlerindeki bildirim koşulları yerine getirilmelidir.

Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 17.09.2018 tarihli, 2016/20536 E., 2018/6445 K. sayılı kararında; birden fazla vekilin bulunduğu durumda yalnızca bir avukatın istifa etmesi hâlinde, istifa veya azil kaydı bulunmayan diğer vekillerden birine tebligat yapılabileceği kabul edilmiştir.

Vekillerden biri azledilirse

Azil yalnızca adı belirtilen vekile yönelmişse diğer vekillerin görevi devam eder. Bütün vekillerin azledilmek istendiği açıkça belirtilmelidir. Azil veya istifanın mahkeme ve karşı taraf bakımından hüküm doğurması için usulüne uygun bildirim gerekir.

Müvekkilin avukata özel mesajla “dosyayla ilgilenmeyin” demesi, mahkeme dosyasına yansımadıkça dış ilişki bakımından yeterli olmayabilir.

Vekillerin çelişkili işlemleri

Birden fazla vekilin birbirine aykırı dilekçe veya beyan sunması uygulamada ciddi sorun yaratır. Mahkeme, son tarihli beyanı veya açık iradeyi değerlendirebilir; ancak vekillerin bağımsız yetkisi, çelişkili işlemlerin her durumda kendiliğinden geçersiz olduğu anlamına gelmez.

Feragat, kabul, sulh, ibra, hakem sözleşmesi ve kanun yolundan vazgeçme gibi özel yetki gerektiren işlemlerde vekaletnamenin kapsamı ayrıca kontrol edilir. Vekiller arasındaki çelişki müvekkile açıklattırılabilir.

Duruşmada birden fazla vekil

Birden fazla vekil aynı duruşmaya katılabilir. Mahkeme, yargılamanın düzeni için söz alma ve açıklama yöntemini belirleyebilir. Ancak vekillerden birinin hazır olması, diğerlerinin yokluğu nedeniyle duruşmanın ertelenmesini gerektirmez.

Mazeret yalnızca bir vekil bakımından mevcutsa diğer yetkili vekilin duruşmaya katılma imkânı dikkate alınabilir. Mazeret değerlendirmesi somut koşullara göre yapılır.

Vekalet ücretine etkisi

Birden fazla vekil görevlendirilmesi, karşı tarafa yükletilecek vekalet ücretinin kendiliğinden katlanması sonucunu doğurmaz. Karşı vekalet ücreti taraf lehine hükmedilir ve tek bir vekalet ücreti olarak belirlenir. Vekiller arasındaki paylaşım iç ilişki ve sözleşmeye göre çözümlenir.

Yetki belgesi ve vekaletname süresi

Vekaletnamenin süreli olması veya belirli işle sınırlı düzenlenmesi hâlinde geçerlilik tarihi kontrol edilmelidir. Süresi dolan vekaletnameye dayanılarak işlem yapılması temsil eksikliği doğurabilir. Mahkeme, eksikliğin tamamlanması için uygun süre verebilir.

Başka avukata yetki belgesi verilmesi, asıl vekilin yetkisini kural olarak sona erdirmez. Yetki belgesinin kapsamı ve sona ermesi ayrıca değerlendirilir.

Sık yapılan hatalar

Tebligatın yalnızca belirli vekile yapılabileceğini sanmak, ilk tebliğ tarihini gözden kaçırmak, bir vekilin istifasıyla tüm temsilin bittiğini varsaymak, iç görev paylaşımını mahkemeye karşı ileri sürmek ve azil bildirimini dosyaya sunmamak başlıca hatalardır.

Hukuki değerlendirme

Birden fazla vekille temsil, iş bölümünü kolaylaştırırken tebligat ve süre takibinde ek risk yaratır. Vekiller arasında ortak dosya yönetimi kurulmalı; azil, istifa ve vekalet süresi değişiklikleri mahkemeye derhal bildirilmelidir.

Sonuç

İlk tebliğ tarihinin kaçırılması veya bir vekilin istifasının yanlış yorumlanması kanun yolu sürelerinin kaybına neden olabilir. Çoklu vekil temsilinin ve dosya tebligatlarının değerlendirilmesi için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay hakkında hukuki görüş yerine geçmez. Mevzuat ve içtihat kontrol tarihi: 31.07.2026.

Sık Sorulan Sorular

Hayır. Birden fazla vekilden birine yapılan usulüne uygun tebligat yeterlidir.

Telif ve Kullanım

Bu sitedeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Günser + Partners (Law & Consultancy)'a aittir. İçeriklerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz biçimde başka internet sitelerinde yayımlanması hâlinde hukuki ve cezai yollara başvurulur. Avukat meslektaşların makale içeriklerini dava dilekçelerinde kullanması serbesttir.

Hukuki Bilgilendirme ve Sorumluluk Reddi

Bu makale yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya somut olay bakımından görüş niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık, kendi koşulları, süreleri, delilleri ve güncel mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir. İçeriğe dayanılarak işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Makalenin okunması veya iletişime geçilmesi tek başına avukat müvekkil ilişkisi kurmaz.

Hukuki durumunuzu birlikte değerlendirebiliriz

Meselenizi doğrudan avukatlarımıza ileterek size uygun bir görüşme için randevu talep edebilirsiniz. Başvurunuz, olayın niteliğine göre özenle değerlendirilir.