Medeni Usul Hukuku · · ≈2 dk okuma
HMK Madde 74: Özel Yetki Gerektiren Hâller
HMK 74 uyarınca sulh, feragat, kabul, yemin, ıslah, tahkim, arabuluculuk ve kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarda özel yetki açıklanmıştır.
Genel dava vekâletnamesi, avukata yargılamayı takip için geniş yetki verir. Ancak müvekkilin maddi hakkını doğrudan sona erdiren, ağır sonuç doğuran veya kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili işlemler için HMK m. 74 açık özel yetki arar.
Sulh, feragat ve kabul
Vekil açık yetki olmadan sulh olamaz, davadan veya kanun yolundan feragat edemez, karşı tarafın davasını kabul edemez ve karşı tarafı ibra edemez. Bu işlemler kesin hüküm benzeri sonuç doğurabileceğinden vekâletnamede tereddütsüz yetki bulunmalıdır.
Yemin işlemleri
Yemin teklif etmek, yemini kabul etmek, iade etmek veya reddetmek özel yetki gerektirir. Yemin, uyuşmazlığın sonucunu doğrudan etkileyebilen kesin delil niteliğindedir. Vekâletnamede yalnız genel 'her türlü delili sunma' ibaresi yeterli kabul edilmeyebilir.
Islah ve hâkimin reddi
Davanın tamamını ıslah etmek ve hâkimi reddetmek için özel yetki gerekir. Kısmi ıslah bakımından kanun metni 'davanın tamamını ıslah' ifadesini kullanır; işlemin kapsamı dikkatle belirlenmelidir.
Tahkim ve alternatif uyuşmazlık çözümü
Tahkim veya hakem sözleşmesi yapmak, alternatif uyuşmazlık çözüm yollarına başvurmak ve bunların sonucunda müvekkilin hakkı üzerinde tasarrufta bulunmak özel yetkiye tabidir. Arabuluculuk görüşmesine katılım ile anlaşma belgesinin imzalanması bakımından özel mevzuat ve vekâletname metni birlikte kontrol edilmelidir.
Kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar
Boşanma, soybağı, ad değişikliği ve benzeri kişiye sıkı sıkıya bağlı haklarla ilgili davalarda hangi dava ve işlemler için yetki verildiği açıkça yazılmalıdır. Genel 'her türlü davayı açma' yetkisi tek başına yeterli olmayabilir.
Diğer özel yetkiler
Başkasını tevkil, haczi kaldırma, müvekkilin iflasını isteme, konkordato veya yeniden yapılandırma teklifinde bulunma, yargılamanın iadesine başvurma ve hâkimlerin fiilleri nedeniyle Devlet aleyhine tazminat davası açma da özel yetki gerektirir.
Eksikliğin giderilmesi
Özel yetki eksikliği çoğu durumda tamamlanabilir usul eksikliğidir. Mahkeme kesin süre verebilir. Ancak feragat veya sulh gibi işlem yapıldıktan sonra yetki tartışması kanun yolu ve kesinleşme bakımından ciddi sonuçlar yaratır.
Sık yapılan hatalar
Vekâletnamede 'ahzu kabz' bulunmasını tüm özel yetkiler için yeterli sanmak, kanun yolundan feragat yetkisini kontrol etmemek, boşanma vekâletnamesindeki özel yetkiyi atlamak ve arabuluculuk anlaşması öncesinde vekâletnameyi incelememek sık hatalardır.
Hukuki Değerlendirme
Özel yetki kontrolü yalnız dava açılırken değil, sulh, feragat, kabul, yemin ve kanun yolu aşamalarında yeniden yapılmalıdır. Bir kelime eksikliği müvekkilin maddi hakkını etkileyebilir.
Günser + Partners ile İletişim
Bu tür uyuşmazlıklarda sürenin kaçırılması, yanlış mercie başvurulması veya delillerin usulüne uygun sunulmaması hak kaybına yol açabilir. Somut olayınızın güncel mevzuat ve yargı uygulaması çerçevesinde değerlendirilmesi için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın özellikleri, işlem ve dava tarihleri ile güncel mevzuat ayrıca değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Hayır. Davadan ve kanun yolundan feragat için açık özel yetki gerekir.
Telif ve Kullanım
Bu sitedeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Günser + Partners (Law & Consultancy)'a aittir. İçeriklerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz biçimde başka internet sitelerinde yayımlanması hâlinde hukuki ve cezai yollara başvurulur. Avukat meslektaşların makale içeriklerini dava dilekçelerinde kullanması serbesttir.
Hukuki Bilgilendirme ve Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya somut olay bakımından görüş niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık, kendi koşulları, süreleri, delilleri ve güncel mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir. İçeriğe dayanılarak işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Makalenin okunması veya iletişime geçilmesi tek başına avukat müvekkil ilişkisi kurmaz.
Hukuki durumunuzu birlikte değerlendirebiliriz
Meselenizi doğrudan avukatlarımıza ileterek size uygun bir görüşme için randevu talep edebilirsiniz. Başvurunuz, olayın niteliğine göre özenle değerlendirilir.