Vekâletnamesiz Dava Açılması ve Usul İşlemi Yapılması
· ≈3 dk okuma · Medeni Usul Hukuku
Avukatın vekâletname sunmadan dava açması, kesin süre, icazet, işlemin yapılmamış sayılması ve yargılama giderleri.
Kanun metni · 6100 sayılı HMK · Madde 77
Vekâletnamesiz dava açılması ve işlem yapılması
(1) Vekâletnamesinin aslını veya onaylı örneğini vermeyen avukat, dava açamaz ve yargılamayla ilgili hiçbir işlem yapamaz. Şu kadar ki, gecikmesinde zarar doğabilecek hâllerde mahkeme, vereceği kesin süre içinde vekâletnamesini getirmek koşuluyla avukatın dava açmasına veya usul işlemlerini yapmasına izin verebilir. Bu süre içinde vekâletname verilmez veya asıl taraf yapılan işlemleri kabul ettiğini dilekçeyle mahkemeye bildirmez ise dava açılmamış veya gerçekleştirilen işlemler yapılmamış sayılır.
(2) Vekâletnamesiz işlem yapmasına izin verilen ancak haklı bir sebep olmaksızın süresi içinde vekâletname ibraz etmeyen avukat, celse harcı ile diğer yargılama giderleri ve karşı tarafın uğradığı zararları ödemeye mahkûm edilir. Bunu kötüniyetle yapan avukat aleyhine, ceza ve disiplin soruşturması açılmasını sağlamak üzere, Cumhuriyet başsavcılığına ve vekilin bağlı olduğu baro başkanlığına durum yazıyla bildirilir.
(3) Bir tarafın avukat tutmak istemesi sebebiyle, yargılama hiçbir şekilde başka bir güne bırakılamaz.
(4) Avukatın istifa etmesi, azledilmesi veya dosyayı incelememiş olması sebebiyle yargılama başka bir güne bırakılamaz. Ancak, dosyanın incelenmemiş olması geçerli bir özre dayanıyorsa, hâkim bir defaya mahsus olmak üzere, kısa bir süre verebilir. Verilen süre sonunda, dosya incelenmemiş olsa bile davaya devam olunur.
Kaynak: mevzuat.gov.tr · 2 Kasım 2026 tarihli güncel metin
Avukatın bir taraf adına dava açabilmesi ve usul işlemi yapabilmesi için vekâletnameyi dosyaya sunması kuraldır. Ancak gecikmenin hak kaybına yol açacağı acil durumlarda mahkeme, sonradan tamamlanmak üzere geçici izin verebilir. HMK m. 77, bu istisnanın koşullarını ve tamamlanmamasının sonuçlarını düzenler.
i. Hukuki Düzenlemenin Amacı ve Kapsamı
Madde dava açma, kanun yoluna başvurma, duruşmaya katılma ve diğer usul işlemlerinde temsil yetkisinin belgelendirilmesini kapsar. Vekâletnamenin hiç bulunmaması ile mevcut vekilin başka avukata verdiği yetki belgesinin dosyada eksik olması aynı değerlendirmeyi gerektirmeyebilir. Asıl tarafın yapılan işleme açık icazeti de sonuç doğurabilir.
ii. İlgili Mevzuat Hükümleri
HMK m. 77/1’e göre vekâletname aslını veya onaylı örneğini vermeyen avukat dava açamaz ve işlem yapamaz. Gecikmesinde zarar doğabilecek hâllerde mahkeme kesin süre vererek işleme izin verebilir. Sürede vekâletname sunulmaz veya asıl taraf işlemleri kabul ettiğini dilekçeyle bildirmezse dava açılmamış veya işlem yapılmamış sayılır. İkinci fıkra gider ve zarar sorumluluğunu; üçüncü ve dördüncü fıkralar avukat tutma, istifa, azil veya dosyayı incelememe gerekçesiyle yargılamanın ertelenemeyeceğini düzenler.
iii. Uygulamada Nasıl Değerlendirilir?
Mahkemenin geçici izin vermesi otomatik değildir; gecikmede zarar ihtimali somut olmalıdır. Verilen süre kesin olmalı ve yaptırımı açıkça bildirilmelidir. Süre geçtikten sonra vekâletname veya yetki belgesi sunulmuş olsa bile, işlemin geçerliliği somut olayda celse ertelemesi, tarafın icazeti ve usul ekonomisiyle birlikte değerlendirilir.
iv. Yargıtay Uygulaması
Yargıtay uygulamasında, kesin süre geçtikten sonra fakat yargılamayı geciktirmeden yetkili avukatça yetki belgesi sunulması ve yapılan işlemlere icazet verilmesi hâlinde, davanın açılmamış sayılmasının ölçüsüz olabileceği kabul edilen örnekler vardır. Buna karşılık vekâletname eksikliği giderilmeden taraf adına esaslı işlem yapılması kural olarak mümkün değildir.
v. Doktrindeki Görüşler ve Uygulamadaki Tartışmalar
Öğretide baskın yaklaşım, usul kurallarının şekilcilik amacıyla değil; öngörülebilir, denetlenebilir ve adil bir yargılama sağlamak için uygulanması gerektiği yönündedir. Bununla birlikte, açık kanun hükmünün sonuçları yorum yoluyla etkisiz hâle getirilemez.
vi. Somut Olaylarda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
Dava açılmadan önce vekâletnamenin kapsamı, özel yetkiler ve baro pulu kontrol edilmelidir. Acil başvuruda mahkemeden açıkça HMK m. 77 uyarınca süre istenmeli, süre son günü UYAP’a kaydedilmelidir. Tüzel kişi vekâletnamesinde temsilci yetkisi ve imza belgeleri de tamamlanmalıdır.
vii. Süreler, Görevli ve Yetkili Merci
Mahkemenin verdiği kesin süre içinde vekâletname veya icazet sunulmalıdır. Kanun sabit bir gün sayısı belirlemez; süre mahkemece tayin edilir. Özel yetki gerektiren işlemlerde HMK m. 74 ayrıca uygulanır.
viii. İspat, Delil ve Usul Sorunları
Noter vekâletnamesi, baro tarafından onaylı örnek, elektronik vekâlet kaydı, yetki belgesi ve asıl tarafın açık icazet dilekçesi kullanılabilir. Yetkinin işlem tarihindeki varlığı ve kapsamı önemlidir.
ix. Sık Yapılan Hatalar
- Vekâletname sunmadan her durumda dava açılabileceğini düşünmek.
- Mahkemenin verdiği kesin sürenin yaptırımını gözden kaçırmak.
- Asıl tarafın sözlü onayını yazılı icazet yerine yeterli saymak.
- Özel yetki gerektiren işlem için genel vekâletnameyle yetinmek.
- Yeni avukat tutma veya dosyayı incelememe gerekçesiyle zorunlu erteleme beklemek.
x. Hukuki Değerlendirme
Vekâletname eksikliği basit bir büro hatası gibi görülmemelidir; doğrudan temsil yetkisi ve işlemin varlığıyla ilgilidir. Acil hâl istisnası, kalıcı bir vekâletnamesiz takip yöntemi değildir.
xi. Günser + Partners ile İletişim
Bu tür uyuşmazlıklarda sürelerin kaçırılması, yanlış mercie başvurulması veya delillerin usulüne uygun sunulmaması hak kaybına neden olabilir. Somut olayınızın güncel mevzuat ve yargı kararları çerçevesinde değerlendirilmesi için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.
xii. Kaynaklar ve Doğrulama Notu
Bu içerik, aşağıdaki kaynaklar esas alınarak 31.07.2026 tarihi itibarıyla hazırlanmıştır. Karar künyeleri yalnızca ayrıca doğrulanabilen örneklerle sınırlı tutulmuş; doğrulanamayan karar numaraları metne alınmamıştır. Somut uyuşmazlıkta UYAP ve resmî karar veri tabanından güncel içtihat taraması ayrıca yapılmalıdır.
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, güncel konsolide metin: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.6100.pdf
- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu, güncel konsolide metin: https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.1136.pdf
- İncelenen kaynak PDF: blog-mevzuat-hmk-madde-77-vekaletnamesiz-dava-acilmasi-ve-islem-yapilmasi-43e80b63.pdf
Sık Sorulan Sorular
Yalnız gecikmesinde zarar doğabilecek hâllerde mahkeme, kesin sürede vekâletname sunulması koşuluyla izin verebilir.
İlgili mevzuat
Bu madde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Genel Hükümler kısmında (m. 1-104) yer alır.
Davaya Vekâlet — İlgili Maddeler
- HMK 73Davaya Vekâletin Kanuni Kapsamı ve Vekilin Yetkileri
- HMK 74HMK Madde 74: Özel Yetki Gerektiren Hâller
- HMK 75Davada Birden Fazla Avukatın Görevlendirilmesi | HMK Madde 75
- HMK 79Duruşmada Uygun Olmayan Tutum ve Davranış: HMK 79
- HMK 80Tarafın Davasını Takip Edebilecek Yeterlikte Olmaması: HMK 80
- HMK 81Vekilin Azli ve İstifasının Mahkeme ve Karşı Taraf Bakımından Sonuçları
Atıf Ağı — İlgili Maddeler
Bu maddenin metninde anılan ve bu maddeye atıf yapan diğer HMK maddeleri; ikinci ve üçüncü derece, aradaki maddeler üzerinden.
- HMK 71HMK Madde 71: Davanın Bizzat veya Vekil Aracılığıyla TakibiDoğrudan atıf · bu maddeyi anıyor
- HMK 54Temsil veya İzin Belgelerinin Verilmesi: HMK Madde 54Doğrudan atıf · bu maddeyi anıyor
- HMK 72HMK Madde 72 Kapsamında Davaya Vekâlet ve Temsil HükümleriOrtak hüküm · HMK m. 74
- HMK 308Davayı Kabulün Şartları, Şekli ve Hukuki Sonuçları: HMK Madde 308Ortak hüküm · HMK m. 74
- HMK 314HMK 314’e Göre Sulhun ZamanıOrtak hüküm · HMK m. 74