Medeni Usul Hukuku · · ≈2 dk okuma
HMK Madde 59: Mecburi Dava Arkadaşlığı
HMK 59 kapsamında maddi ve şekli mecburi dava arkadaşlığı, birlikte hareket, taraf teşkili, eksikliğin giderilmesi ve hükmün etkisi açıklanmıştır.
Bir hakkın birden fazla kişi tarafından birlikte kullanılması veya birden fazla kişiye karşı birlikte ileri sürülmesi ve tamamı hakkında tek hüküm verilmesi gerekiyorsa mecburi dava arkadaşlığı vardır. Bu durumda taraflardan birinin eksik olması, davanın sağlıklı biçimde görülmesini engeller.
Maddi mecburi dava arkadaşlığı
Maddi hukuktan doğan bölünmez hak veya borç nedeniyle bütün ilgililerin birlikte taraf olması gerekir. Elbirliği mülkiyeti, bazı miras ortaklığı uyuşmazlıkları ve bölünmez hukuki ilişkiler örnek oluşturabilir. Mahkeme bütün dava arkadaşları hakkında tek ve aynı hükmü verir.
Şekli mecburi dava arkadaşlığı
Bazı durumlarda hak bölünebilir olsa da kanun veya davanın niteliği, gerçeğin doğru ortaya çıkması için birden fazla kişinin birlikte davalı gösterilmesini zorunlu kılar. Burada dava arkadaşlarının aynı yönde hareket etmesi ve aynı hükme tabi olması her zaman zorunlu değildir.
Birlikte hareket
Maddi mecburi dava arkadaşları usul işlemlerini kural olarak birlikte yapar. Süre, ikrar, sulh, feragat ve kanun yolu işlemlerinin etkisi dava arkadaşlığının türüne göre değerlendirilir. Dava arkadaşlarından yalnız birinin işlemi diğerlerini her durumda bağlamaz.
Eksik taraf teşkili
Dava bütün mecburi dava arkadaşlarına yöneltilmemişse mahkeme hemen sıfat yokluğundan ret kararı vermemelidir. Davacıya eksik kişileri davaya dahil ederek taraf teşkilini tamamlama imkânı tanınır. Verilen kesin sürede eksiklik giderilmezse dava usul veya sıfat yönünden sonuçlandırılabilir.
Miras uyuşmazlıkları
Mirasçılar arasındaki elbirliği mülkiyeti nedeniyle bazı davaların tüm mirasçılar tarafından veya tümüne karşı açılması gerekir. Ancak her miras davasında otomatik mecburi dava arkadaşlığı yoktur. Talebin terekeye mi, mirasçının kişisel hakkına mı ait olduğu belirlenmelidir.
Harç ve vekâlet ücreti
Dava konusu hak tek ve bölünmezse harç ile vekâlet ücretinin hesaplanması dava arkadaşlarının sayısına göre çoğaltılmaz. Bununla birlikte talepler ve hukuki menfaatler ayrışıyorsa farklı değerlendirme yapılabilir.
Sık yapılan hatalar
Mecburi ve ihtiyari dava arkadaşlığını karıştırmak, eksik taraf nedeniyle doğrudan ret istemek, mirasçı listesini güncellememek, ölü kişiyi taraf göstermek ve bütün dava arkadaşları adına yetkisi olmayan avukatla işlem yapmak sık hatalardır.
Hukuki Değerlendirme
Mecburi dava arkadaşlığında temel sorun, taraf sayısı değil dava konusu hakkın bölünebilir olup olmadığıdır. Taraf teşkili tamamlanmadan esas hakkında hüküm kurulması kararın kaldırılmasına neden olabilir.
Günser + Partners ile İletişim
Bu tür uyuşmazlıklarda sürenin kaçırılması, yanlış mercie başvurulması veya delillerin usulüne uygun sunulmaması hak kaybına yol açabilir. Somut olayınızın güncel mevzuat ve yargı uygulaması çerçevesinde değerlendirilmesi için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın özellikleri, işlem ve dava tarihleri ile güncel mevzuat ayrıca değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Kural olarak eksikliğin giderilmesi için süre verilmelidir.
Telif ve Kullanım
Bu sitedeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Günser + Partners (Law & Consultancy)'a aittir. İçeriklerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz biçimde başka internet sitelerinde yayımlanması hâlinde hukuki ve cezai yollara başvurulur. Avukat meslektaşların makale içeriklerini dava dilekçelerinde kullanması serbesttir.
Hukuki Bilgilendirme ve Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya somut olay bakımından görüş niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık, kendi koşulları, süreleri, delilleri ve güncel mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir. İçeriğe dayanılarak işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Makalenin okunması veya iletişime geçilmesi tek başına avukat müvekkil ilişkisi kurmaz.
Hukuki durumunuzu birlikte değerlendirebiliriz
Meselenizi doğrudan avukatlarımıza ileterek size uygun bir görüşme için randevu talep edebilirsiniz. Başvurunuz, olayın niteliğine göre özenle değerlendirilir.