Medeni Usul Hukuku · · ≈3 dk okuma
HMK Madde 101: Eski Hâle Getirme Talebinde Giderler
Eski hâle getirme talebinin giderleri, iki haftalık süre, talebin şekli, inceleme mercii ve giderlerin karşı tarafa yükletilmesi. Güncel uygulama.
Eski hâle getirme, tarafın elde olmayan bir sebeple kaçırdığı usul süresinin sonuçlarını gidermeyi amaçlayan istisnai bir yoldur. HMK madde 101, bu başvurunun doğurduğu giderlerin kural olarak talepte bulunan tarafa ait olduğunu düzenler.
Düzenlemenin Konusu ve Hukuki Niteliği
Talebin kabul edilmesi, giderlerin otomatik olarak karşı tarafa yükletileceği anlamına gelmez. Kanun, sürenin kaçırılmasında karşı tarafın kusuru bulunmadığı varsayımıyla başvuru giderlerini talep sahibine bırakır. Karşı taraf asılsız itirazlarla giderleri artırmışsa hâkim, artan giderlerin tamamını veya bir kısmını ona yükleyebilir.
HMK Madde 101 Hükmü
“Eski hâle getirme talebi sebebiyle ortaya çıkan giderler, talepte bulunan tarafa yükletilir. Ancak, karşı taraf eski hâle getirme talebine karşı asılsız itirazlar ileri sürerek giderlerin artmasına sebep olmuşsa, hâkim, giderlerin tümünün veya bir kısmının karşı tarafa yükletilmesine karar verebilir.”
Madde sadece giderlerin dağılımını düzenler. Eski hâle getirmenin şartları HMK madde 95’te, süre madde 96’da, dilekçenin içeriği ve kaçırılan işlemin aynı süre içinde yapılması zorunluluğu madde 97’de düzenlenmiştir.
İlgili Mevzuat Hükümleri
HMK madde 95’e göre elde olmayan sebeple kanuni veya kesin sürenin kaçırılması gerekir ve aynı sonuca başka bir hukuki yolla ulaşılabiliyorsa eski hâle getirme istenemez. Madde 96 uyarınca talep, engelin kalkmasından itibaren iki hafta içinde yapılır. Madde 97 gereğince kaçırılan işlem de aynı iki haftalık süre içinde tamamlanmalıdır.
Yargıtay Uygulaması
Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 03.01.2017 tarihli, 2016/18369 E. ve 2017/35 K. sayılı kararında, kararın vekile tebliğ edilmesine rağmen vekilin asile bilgi vermemesi eski hâle getirme sebebi sayılmamıştır. Vekil ile müvekkil arasındaki iç ilişkinin, karşı tarafı ve mahkemeyi bağlamadığı vurgulanmıştır.
Doktrindeki Görüşler ve Uygulamadaki Tartışmalar
Eski hâle getirme kusursuzluk arayan dar yorumlanan bir kurumdur. Ağır hastalık, doğal afet veya tarafın kontrolü dışındaki objektif engeller değerlendirilebilirken iş yoğunluğu, unutma, organizasyon bozukluğu ve vekil-müvekkil iletişimsizliği çoğu durumda yeterli görülmez.
Somut Olaylarda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
Dilekçede yalnız mazeret anlatılmamalı; engelin ne zaman başladığı, ne zaman kalktığı ve süresinde işlem yapmayı neden imkânsız kıldığı belgelenmelidir. Ayrıca kaçırılan istinaf, temyiz, cevap veya delil bildirme işlemi iki haftalık süre içinde fiilen yapılmalıdır.
Süreler, Görevli ve Yetkili Merci
Eski hâle getirme engelin kalkmasından itibaren iki hafta içinde istenir. Kaçırılan işlem hangi mercide yapılacak idiyse talep de kural olarak o mercide incelenir. İstinaf hakkı düşmüşse bölge adliye mahkemesi, temyiz hakkı düşmüşse Yargıtay yetkilidir.
İspat, Delil ve Usul Sorunları
Sağlık raporları, hastane yatış kayıtları, afet veya ulaşım engelini gösteren resmî belgeler, teknik arıza kayıtları ve tebligat evrakı kullanılabilir. Belgenin yalnız varlığı değil, somut sürede işlemi imkânsız kılacak ağırlıkta olup olmadığı değerlendirilir.
Sık Yapılan Hatalar
İki haftalık süreyi engelin öğrenilmesinden değil kalkmasından hesaplamamak, kaçırılan işlemi aynı sürede yapmamak, vekilin ihmali veya iş yoğunluğunu elde olmayan sebep saymak ve giderlerin kabul hâlinde mutlaka karşı tarafa yükletileceğini varsaymak temel hatalardır.
Hukuki Değerlendirme
Madde 101, eski hâle getirmeyi kazanılan taraf lehine bir gider yaptırımına dönüştürmez. Başvurunun istisnai yapısı nedeniyle hem mazeretin hem sürenin hem de kaçırılan işlemin eş zamanlı ve belgeli biçimde yönetilmesi gerekir.
Sonuç
Eski hâle getirme talebinde süre, delil ve kaçırılan işlemin birlikte sunulması belirleyicidir. Somut olayın HMK madde 95-101 çerçevesinde değerlendirilmesi için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.
<!-- EDİTÖRYAL DOĞRULAMA NOTU - YAYIN ÖNCESİ KONTROL 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 31.07.2026 tarihinde erişilebilen konsolide metni; Adalet Bakanlığı mevzuat bağlantısı; TBMM kanun bilgileri.
- Yargıtay 1. HD, 03.01.2017, 2016/18369 E., 2017/35 K.
- HMK m. 95-101; özellikle m. 96 ve 97.
Kaynak PDF: blog-mevzuat-hmk-madde-101-giderler-9314429f.pdf Kontrol tarihi: 31.07.2026. -->
Sık Sorulan Sorular
Kural olarak hayır. HMK madde 101 uyarınca giderler talepte bulunan tarafa aittir. Karşı taraf asılsız itirazla giderleri artırmışsa hâkim farklı karar verebilir.
Telif ve Kullanım
Bu sitedeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Günser + Partners (Law & Consultancy)'a aittir. İçeriklerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz biçimde başka internet sitelerinde yayımlanması hâlinde hukuki ve cezai yollara başvurulur. Avukat meslektaşların makale içeriklerini dava dilekçelerinde kullanması serbesttir.
Hukuki Bilgilendirme ve Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya somut olay bakımından görüş niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık, kendi koşulları, süreleri, delilleri ve güncel mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir. İçeriğe dayanılarak işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Makalenin okunması veya iletişime geçilmesi tek başına avukat müvekkil ilişkisi kurmaz.
Hukuki durumunuzu birlikte değerlendirebiliriz
Meselenizi doğrudan avukatlarımıza ileterek size uygun bir görüşme için randevu talep edebilirsiniz. Başvurunuz, olayın niteliğine göre özenle değerlendirilir.