Medeni Usul Hukuku · · ≈2 dk okuma
HMK Madde 285: Bilirkişinin Hukuki Sorumluluğu
HMK 285-287 kapsamında gerçeğe aykırı bilirkişi raporu nedeniyle Devletin sorumluluğu, dava şartları, görev, süre ve rücu açıklanmıştır.
Bilirkişinin hatalı görüş bildirmesi her durumda tazminat sorumluluğu doğurmaz. HMK m. 285, kasten veya ağır ihmal sonucu düzenlenen gerçeğe aykırı raporun mahkemece hükme esas alınması nedeniyle zarar doğması hâlinde özel bir sorumluluk rejimi kurar.
Sorumluluğun şartları
Tazminat için raporun gerçeğe aykırı olması, bilirkişinin kastı veya ağır ihmali, raporun mahkemece hükme esas alınması, zarar ve uygun illiyet bağı birlikte bulunmalıdır. Basit değerlendirme farklılığı, sonucun tarafın beklentisine uymaması veya raporun mahkemece benimsenmemesi tek başına yeterli değildir.
Dava kime karşı açılır?
Zarar gören kişi tazminat davasını doğrudan bilirkişiye karşı değil Devlete karşı açar. Devlet ödediği tazminat için sorumlu bilirkişiye rücu eder. Bu yapı, bilirkişinin yargı hizmetine katılan kamu görevlisi niteliğiyle bağlantılıdır.
Görevli mahkeme
HMK m. 286'ya göre rapor ilk derece mahkemesince hükme esas alınmışsa, o mahkemenin yargı çevresinde bulunduğu bölge adliye mahkemesinin ilgili hukuk dairesi ilk derece mahkemesi sıfatıyla görevlidir. Rapor bölge adliye mahkemesince hükme esas alınmışsa dava Yargıtayın ilgili hukuk dairesinde görülür. Kanun metni bu iki ihtimali açıkça düzenlediğinden, farklı yargılama mercilerinde hükme esas alınan raporlar bakımından görev ayrıca incelenmelidir.
Zamanaşımı ve rücu süresi
HMK m. 287, zarar görenin Devlete karşı açacağı tazminat davasının süresini değil, Devletin ödediği tazminat nedeniyle sorumlu bilirkişiye yönelteceği rücu davasını düzenler. Devletin rücu hakkı kural olarak ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır; rapor kasten gerçeğe aykırı düzenlenmişse ceza zamanaşımı uygulanır. Zarar görenin Devlete karşı talebinde uygulanacak zamanaşımı ise HMK'da ayrıca düzenlenmediğinden genel sorumluluk ve zamanaşımı hükümlerine göre somut olayda belirlenmelidir.
İspat
Davacı, rapordaki teknik gerçeğe aykırılığı, ağır kusuru, hükme etkisini ve zararı somut delillerle göstermelidir. Aynı konuda yeni bilirkişi incelemesi, bilimsel standartlar, resmî kayıtlar ve bozma kararı önemli olabilir. Ancak hükmün bozulmuş olması tek başına bilirkişinin ağır kusurunu ispatlamaz.
Ceza ve disiplin sorumluluğu
Gerçeğe aykırı bilirkişilik faaliyeti, olayın niteliğine göre ceza ve bilirkişilik sicili bakımından disiplin sonuçları da doğurabilir. Hukuki tazminat davası, bu süreçlerden bağımsız koşullara sahiptir.
Sık yapılan hatalar
Her olumsuz raporu gerçeğe aykırı saymak, davayı doğrudan bilirkişiye yöneltmek, hükme esas alınma şartını gözden kaçırmak, zararı hesaplamamak ve bir yıllık öğrenme süresini kaçırmak sık hatalardır.
Hukuki Değerlendirme
Bilirkişi sorumluluğu istisnai ve ağır şartlara bağlıdır. Dava açılmadan önce rapordaki teknik hata, hükme etkisi ve gerçek zarar ayrı ayrı belgelenmelidir.
Günser + Partners ile İletişim
Bu tür uyuşmazlıklarda sürenin kaçırılması, yanlış mercie başvurulması veya delillerin usulüne uygun sunulmaması hak kaybına yol açabilir. Somut olayınızın güncel mevzuat ve yargı uygulaması çerçevesinde değerlendirilmesi için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın özellikleri, işlem ve dava tarihleri ile güncel mevzuat ayrıca değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
HMK m. 285 kapsamındaki dava Devlete karşı açılır.
Telif ve Kullanım
Bu sitedeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Günser + Partners (Law & Consultancy)'a aittir. İçeriklerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz biçimde başka internet sitelerinde yayımlanması hâlinde hukuki ve cezai yollara başvurulur. Avukat meslektaşların makale içeriklerini dava dilekçelerinde kullanması serbesttir.
Hukuki Bilgilendirme ve Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya somut olay bakımından görüş niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık, kendi koşulları, süreleri, delilleri ve güncel mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir. İçeriğe dayanılarak işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Makalenin okunması veya iletişime geçilmesi tek başına avukat müvekkil ilişkisi kurmaz.
Hukuki durumunuzu birlikte değerlendirebiliriz
Meselenizi doğrudan avukatlarımıza ileterek size uygun bir görüşme için randevu talep edebilirsiniz. Başvurunuz, olayın niteliğine göre özenle değerlendirilir.