HMK Madde 280: Bilirkişi Raporunun Verilmesi
· ≈2 dk okuma · Medeni Usul Hukuku
HMK 280 uyarınca bilirkişi raporunun mahkemeye verilmesi, taraflara tebliği, rapora itiraz süresi ve hukuki dinlenilme hakkı açıklanmıştır.
Kanun metni · 6100 sayılı HMK · Madde 280
Bilirkişi raporunun verilmesi
(1) Bilirkişi, raporunu, varsa kendisine incelenmek üzere teslim edilen şeylerle birlikte bir dizi pusulasına bağlı olarak mahkemeye verir; verildiği tarih rapora yazılır ve duruşma gününden önce birer örneği taraflara tebliğ edilir.
Kaynak: mevzuat.gov.tr · 2 Kasım 2026 tarihli güncel metin
Bilirkişi raporu, mahkemenin teknik veya özel bilgi gerektiren konuda değerlendirme yapabilmesi için hazırlanır. Raporun dosyaya girmesi yeterli değildir; taraflara usulüne uygun tebliğ edilmesi ve açıklama hakkı tanınması gerekir.
i. Raporun mahkemeye sunulması
HMK m. 280 uyarınca bilirkişi, raporunu ve varsa incelemek üzere kendisine teslim edilen şeyleri dizi pusulasına bağlı şekilde mahkemeye verir. Raporun verildiği tarih üzerine yazılır. Bu kayıt, rapor süresi, ek süre ve tarafların itiraz süresi bakımından önem taşır.
ii. Taraflara tebliğ zorunluluğu
Raporun birer örneği duruşma gününden önce taraflara tebliğ edilir. Tarafın UYAP üzerinden raporu görmesi ile kanunun öngördüğü tebligat her durumda aynı kabul edilmez. Tebliğ, raporu inceleme, itiraz hazırlama ve gerekirse ek rapor veya yeni bilirkişi talep etme hakkının başlangıcıdır.
iii. Rapora itiraz süresi
HMK m. 281 uyarınca taraflar, bilirkişi raporunun kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içinde eksik veya belirsiz hususların tamamlattırılmasını, açıklama alınmasını ya da yeni bilirkişi atanmasını isteyebilir. Süre içinde ayrıntılı itiraz hazırlamak mümkün değilse kanundaki şartlarla ek süre talebi değerlendirilebilir.
iv. Hukuki dinlenilme hakkı
Bilirkişi raporunun tebliğ edilmeden hükme esas alınması, HMK m. 27'deki hukuki dinlenilme hakkını zedeler. Tarafın rapordan başka bir yolla haberdar olduğu varsayımı, açık tebligat yükümlülüğünü kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Mahkeme, rapora karşı beyan süresi dolmadan karar vermemelidir.
v. Raporun bağlayıcılığı
Bilirkişi raporu hâkimi bağlayan kesin delil değildir. Hâkim raporu diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir; ancak teknik konuda rapordan ayrılacaksa bunu denetlenebilir gerekçeyle açıklamalıdır. Çelişkili, hesap denetimine elverişsiz veya görev sınırını aşan rapor hükme esas alınmamalıdır.
vi. İtirazın içeriği
Etkili bir itiraz, yalnız 'raporu kabul etmiyoruz' dememelidir. Kullanılan veri, yöntem, hesap, varsayım, karşılaştırma tarihi, emsal seçimi, teknik standart ve görev sınırı ayrı ayrı gösterilmelidir. Bilirkişinin hukuki değerlendirme yapması da itiraz konusu olabilir; hukuku uygulama görevi mahkemeye aittir.
vii. Sık yapılan hatalar
Tebliğ beklemeden sürenin başladığını varsaymak, soyut itiraz sunmak, rapordaki hesap hatasını tabloyla göstermemek, uzmanlık alanı dışındaki değerlendirmeyi kabullenmek ve raporlar arasındaki çelişkiyi somutlaştırmamak sık yapılan hatalardır.
viii. Hukuki Değerlendirme
Bilirkişi raporunun tebliği şekli bir işlem değil, savunma ve açıklama hakkının temel unsurudur. İtirazın teknik, somut ve denetlenebilir hazırlanması davanın sonucunu doğrudan etkileyebilir.
ix. Günser + Partners ile İletişim
Bu tür uyuşmazlıklarda sürenin kaçırılması, yanlış mercie başvurulması veya delillerin usulüne uygun sunulmaması hak kaybına yol açabilir. Somut olayınızın güncel mevzuat ve yargı uygulaması çerçevesinde değerlendirilmesi için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın özellikleri, işlem ve dava tarihleri ile güncel mevzuat ayrıca değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Kural olarak HMK m. 281'deki süre usulüne uygun tebliğle başlar; somut dosyadaki tebligat kayıtları incelenmelidir.
Konular
Birlikte değerlendirilmesi gereken konular
İlgili mevzuat
Bu madde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun İspat ve Deliller kısmında (m. 187-293) yer alır.
Bilirkişi İncelemesi — İlgili Maddeler
- HMK 268Bilirkişilerin Görevlendirilmesi ve HMK 268
- HMK 269Bilirkişilik Görevinin Kapsamı ve Yükümlülükler | HMK Madde 269
- HMK 273Bilirkişinin Görev Alanı Nasıl Belirlenir? HMK Madde 273
- HMK 274Bilirkişi Raporu Verme Süresi ve Gecikmenin Sonuçları | HMK Madde 274
- HMK 286Gerçeğe Aykırı Bilirkişi Raporu Nedeniyle Tazminat Davası | HMK Madde 286
Atıf Ağı — İlgili Maddeler
Bu maddenin metninde anılan ve bu maddeye atıf yapan diğer HMK maddeleri; ikinci ve üçüncü derece, aradaki maddeler üzerinden.
- HMK 32Yargılamanın Hâkim Tarafından Sevk ve İdaresiOrtak hüküm · HMK m. 27
- HMK 122Dava Dilekçesinin Tebliği: Cevap Süresi ve Usulsüz Tebligatın SonuçlarıOrtak hüküm · HMK m. 27
- HMK 146HMK Madde 146: Mevcut Delillerle Davanın AydınlanmasıOrtak hüküm · HMK m. 27
- HMK 197Delillerin İncelenmesi ve İstinabe: HMK Madde 197Ortak hüküm · HMK m. 27
- HMK 151HMK Madde 151 Kapsamında Duruşma DüzeniÜçüncü derece · HMK m. 27 ve HMK m. 32 üzerinden
- HMK 175HMK Madde 175: İsticvapta Kıyasen Uygulanacak HükümlerÜçüncü derece · HMK m. 27 ve HMK m. 263 üzerinden
- HMK 243Tanığın Davet Edilmesi, Hazır Tanık ve Kesin Süre: HMK Madde 243Üçüncü derece · HMK m. 27 ve HMK m. 242 üzerinden
Aynı Hükümleri Uygulayan Yazılar
Hukuk Sözlüğünde
Bu yazının dayandığı maddelere dayanan terimlerin sade açıklamaları.