Tanık Davetiyesinin İçeriği: HMK Madde 244
· ≈3 dk okuma · Medeni Usul Hukuku
Tanığa gönderilen davetiyede yer, gün, konu, yaptırım ve ücret bilgilerinin nasıl gösterileceği; eksik davetiyenin sonuçları açıklanır. Güncel usul kuralları.
Kanun metni · 6100 sayılı HMK · Madde 244
Davetiyenin içeriği
(1) Tanıklara gönderilecek davetiyede;
a) Tanığın adı, soyadı ve açık adresi,
b) Tarafların ad ve soyadları,
c) Tanıklık yapacağı konu,
ç) Hazır bulunması gereken yer, gün ve saat,
d) Gelmemesinin veya gelmesine rağmen tanıklıktan ya da yemin etmekten çekinmesinin hukuki ve cezai sonuçları,
e) Adalet Bakanlığınca hazırlanan tarife gereğince ücret ödeneceği,
yazılır.
Kaynak: mevzuat.gov.tr · 2 Kasım 2026 tarihli güncel metin
Tanığın duruşmaya çağrılması sıradan bir tebligat işlemi değildir. Davetiye, tanığın hangi uyuşmazlıkta, hangi konuda ve hangi sonuçlarla karşılaşacağını anlayabileceği açıklıkta düzenlenmelidir.
i. Hukuki Çerçeve ve Kavram
Tanık davetiyesi, tanıklık yükümlülüğünün usulüne uygun biçimde doğmasını ve zorla getirme ya da gider yaptırımı gibi sonuçların uygulanabilmesini sağlar. Eksik veya belirsiz davetiye, tanığın savunma ve mazeret imkânını zedeler.
ii. İlgili Mevzuat Hükümleri
Davetiyede tanığın adı, soyadı ve açık adresi; tarafların adları; tanıklık yapacağı konu; hazır bulunacağı yer, gün ve saat; gelmemenin veya tanıklıktan ya da yeminden çekinmenin hukuki ve cezai sonuçları ile tarifeye göre ücret ödeneceği yazılır.
iii. Düzenlemenin Kapsamı
Madde, mahkeme huzurunda ve gerektiğinde keşif mahallinde dinlenecek tanıklara uygulanır. Davetiyede uyuşmazlığın bütün ayrıntılarının açıklanması gerekmez; ancak tanığın hangi olay grubu hakkında çağrıldığını anlayabilmesi gerekir.
iv. Başvuru ve İnceleme Usulü
Tanık listesinde açık adres bildirilir, mahkeme davetiye çıkarır ve tebliğ sonucunu dosyaya işler. Taşınmaz uyuşmazlığında tanığın mahallinde dinlenmesi gerekiyorsa davet yeri keşif mahalli olarak açıkça gösterilmelidir. Mazeret veya çekinme sebebi önceden bildirilebilir.
v. Süreler, Görevli ve Yetkili Merci
Davetiyenin tanığın hazırlık yapmasına ve ulaşımını planlamasına elverişli süre önce tebliğ edilmesi gerekir. Tebligat yapılamazsa adres araştırması ve yeni davetiye gündeme gelir. Tanığın süresinde hazır edilememesi, tarafın delilden vazgeçmiş sayılması sonucuna otomatik bağlanmamalıdır; ara karar ve kesin süre içeriği incelenmelidir.
vi. İspat, Delil ve Dosya Yönetimi
Tebligat mazbatası, UETS kaydı, tanık listesi, gider avansı makbuzu ve mazeret belgesi dosyada tutulmalıdır. Davetiyenin içerdiği ihtarların sonradan uygulanabilmesi için tebliğ belgesinin usulüne uygun olması şarttır.
vii. Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi Uygulaması
Yargıtay uygulamasında, özellikle taşınmazın aynına veya zilyetliğine ilişkin davalarda yerel bilirkişi ve tanıkların taşınmaz başında, usulüne uygun davetiye ile çağrılarak dinlenmesi gerektiği kabul edilmektedir. Kaynak PDF’de aktarılan kararlar, eksik davet ve yanlış yerde dinlemenin araştırmayı yetersiz bırakabileceğini göstermektedir.
viii. Doktrindeki Görüşler ve Uygulamadaki Tartışmalar
Tanıklık kamusal bir ödevdir; bu nedenle yaptırım ancak kişiye yükümlülüğün kapsamı ve sonucu önceden açıkça bildirildiyse meşru kabul edilebilir. Davetiye içeriği hukuki dinlenilme hakkının tanık yönünden görünümüdür.
ix. Somut Olaylarda Dikkat Edilmesi Gerekenler
Tanık adresleri güncel ve tebligata elverişli biçimde yazılmalıdır. Mahkemece belirlenen tanıklık konusu çok geniş veya belirsizse açıklığa kavuşturulması istenmelidir. Keşif günü değişirse yeni bildirim yapılmalıdır.
x. Sık Yapılan Hatalar
- Tanığın açık adresini eksik bildirmek
- Tanıklık konusunu hiç yazmamak
- Yer, gün ve saat bilgisini belirsiz bırakmak
- Gelmemeye ilişkin ihtarı davetiyeye koymamak
- Taşınmaz tanığını duruşma salonunda dinleyip mahalli gözlemi ihmal etmek
xi. Hukuki Değerlendirme
HMK 244’te davetiye içeriği şekli ayrıntı değil, tanıklık işleminin geçerlilik altyapısıdır. Eksik ihtar veya yanlış yer bildirimi, delilin güvenilir biçimde toplanmasını engelleyebilir.
xii. Sonuç
Bu tür uyuşmazlıklarda sürelerin kaçırılması, yanlış mercie başvurulması veya delillerin usulüne uygun sunulmaması hak kaybına neden olabilir. Somut olayınızın güncel mevzuat ve yargı kararları çerçevesinde değerlendirilmesi için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.
xiii. Kaynak ve Doğrulama Notları
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 240-265: https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6100.pdf
- Kaynak PDF: blog-mevzuat-hmk-madde-244-davetiyenin-icerigi-b5d4fce5.pdf
Sık Sorulan Sorular
Evet. Tanığın hangi konuda dinleneceğini anlayabileceği açıklıkta gösterilmelidir.
Konular
İlgili mevzuat
Bu madde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun İspat ve Deliller kısmında (m. 187-293) yer alır.
Tanık — İlgili Maddeler
- HMK 241Mahkeme Bildirilen Tanıkların Tamamını Dinlemek Zorunda mı?
- HMK 242HMK Madde 242: Tanıklığın İzne Bağlı Olduğu Hâller
- HMK 248HMK Madde 248 Kapsamında Kişisel Nedenlerle Tanıklıktan Çekinme
- HMK 251HMK Madde 251: Tanıklıktan Çekinme Hakkının İstisnaları
- HMK 252Tanıklıktan Çekinme Sebeplerinin Bildirilmesi ve İncelenmesi
- HMK 253Tanıklıktan Çekinmenin Kabul Edilmemesinin Sonuçları
Atıf Ağı — İlgili Maddeler
Bu maddenin metninde anılan ve bu maddeye atıf yapan diğer HMK maddeleri; ikinci ve üçüncü derece, aradaki maddeler üzerinden.
- HMK 262HMK Madde 262: Tanığa Karşı Yasak DavranışlarOrtak hüküm · HMK m. 240
- HMK 263HMK Madde 263: Tercüman ve Bilirkişi Yardımıyla Tanık DinlenmesiOrtak hüküm · HMK m. 240
- HMK 175HMK Madde 175: İsticvapta Kıyasen Uygulanacak HükümlerÜçüncü derece · HMK m. 240 ve HMK m. 263 üzerinden
- HMK 260HMK Madde 260: Tanığın BilgilendirilmesiÜçüncü derece · HMK m. 240 ve HMK m. 263 üzerinden