Medeni Usul Hukuku · · ≈2 dk okuma
HMK Madde 204: İlamların ve Resmî Senetlerin İspat Gücü
HMK 204 kapsamında ilamların, düzenleme ve onaylama biçimindeki noter senetlerinin ispat gücü, sahtelik iddiası ve aksi ispat açıklanmıştır.
Resmî belgelerin ispat gücü belgenin nasıl düzenlendiğine göre değişir. HMK m. 204, ilamlar ve düzenleme şeklindeki noter senetleri ile beyana dayalı onay belgelerini farklı ispat gücüne bağlar.
İlamlar ve düzenleme şeklindeki noter senetleri
Mahkeme ilamları ile düzenleme biçimindeki noter senetleri, sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delildir. Düzenleme şeklinde noter, yalnız imzayı onaylamaz; işlemi tarafların beyanına göre bizzat düzenler. Bu nedenle belgenin düzenlendiği, tarafların noter önünde bulunduğu ve beyanın kayda geçtiği güçlü biçimde ispatlanır.
Onaylama biçimindeki noter senetleri
Noterin ilgilinin beyanına dayanarak imza veya belgeyi onayladığı senetler ile yetkili memurun görev alanında usulüne uygun düzenlediği belgeler, aksi ispatlanıncaya kadar kesin delildir. Burada belgenin kapsamındaki her maddi vakıa mutlak biçimde doğru sayılmaz; memurun bizzat tespit ettiği husus ile ilgilinin beyanı ayrılmalıdır.
Mahkeme ilamının etkisi
İlamın kesin delil gücü ile maddi anlamda kesin hüküm aynı şey değildir. Kesin hüküm için taraf, dava sebebi ve talep sonucu bakımından HMK m. 303 koşulları aranır. Hükmün gerekçesi kural olarak tek başına kesin hüküm oluşturmaz; hüküm fıkrasının kapsamı belirleyicidir.
Sahtelik iddiası
Resmî senetteki yazı veya imzanın sahte olduğu ileri sürülüyorsa HMK m. 208 ve devamındaki özel usul uygulanır. Belgeye resmiyet kazandıran makamın ve işlemin niteliği önemlidir. Salt imza inkârı, adi senetteki usulle aynı sonucu doğurmaz.
Mahkemenin açıklama istemesi
Mahkeme resmî belge hakkında şüphe uyandıran bir durum görürse belgeyi düzenleyen daireden açıklama isteyebilir. Gerekirse belge aslı, işlem yevmiye kayıtları, imza örnekleri ve arşiv belgeleri getirtilir.
Karşı delil
HMK m. 204/2 kapsamındaki belgelerin aksini iddia eden taraf, iddiasını hukuka uygun delillerle ispatlayabilir. Belgenin hangi kısmının memurun tespiti, hangi kısmının taraf beyanı olduğu belirlenmeden ispat gücü hakkında genelleme yapılmamalıdır.
Sık yapılan hatalar
Noter onaylı her belgenin içeriğini mutlak doğru saymak, ilamın gerekçesini kesin hüküm kabul etmek, resmî senette imza inkârını adi senet gibi ileri sürmek ve belgenin düzenleme-onaylama ayrımını yapmamak sık hatalardır.
Hukuki Değerlendirme
Resmî belgenin gücü, başlığından değil düzenlenme biçiminden ve memurun bizzat tespit ettiği hususlardan anlaşılır. Belge türü doğru belirlenmeden sahtelik veya aksi ispat stratejisi kurulamaz.
Günser + Partners ile İletişim
Bu tür uyuşmazlıklarda sürenin kaçırılması, yanlış mercie başvurulması veya delillerin usulüne uygun sunulmaması hak kaybına yol açabilir. Somut olayınızın güncel mevzuat ve yargı uygulaması çerçevesinde değerlendirilmesi için Günser + Partners ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın özellikleri, işlem ve dava tarihleri ile güncel mevzuat ayrıca değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Onayın türüne göre ispat gücü değişir. İmza onayı, sözleşmedeki tüm maddi beyanların doğruluğunu garanti etmez.
Telif ve Kullanım
Bu sitedeki tüm makale ve içeriklerin telif hakkı Günser + Partners (Law & Consultancy)'a aittir. İçeriklerin kopyalanarak veya özetlenerek izinsiz biçimde başka internet sitelerinde yayımlanması hâlinde hukuki ve cezai yollara başvurulur. Avukat meslektaşların makale içeriklerini dava dilekçelerinde kullanması serbesttir.
Hukuki Bilgilendirme ve Sorumluluk Reddi
Bu makale yalnızca genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık veya somut olay bakımından görüş niteliği taşımaz. Her uyuşmazlık, kendi koşulları, süreleri, delilleri ve güncel mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir. İçeriğe dayanılarak işlem yapılması hak kaybına yol açabilir. Makalenin okunması veya iletişime geçilmesi tek başına avukat müvekkil ilişkisi kurmaz.
Hukuki durumunuzu birlikte değerlendirebiliriz
Meselenizi doğrudan avukatlarımıza ileterek size uygun bir görüşme için randevu talep edebilirsiniz. Başvurunuz, olayın niteliğine göre özenle değerlendirilir.